( Pravo na prevoditelja ili tumača )
Zakon o upotrebi znakovnog jezika (KS)( Pravo na tumačenje )
POGLAVLjE <lat>VII</lat>. POSEBNA PRAVA NA TUMAČA ZA UČENIKE I STUDENTE
( Pravo na tumača u javnim ustanovama obrazovanja)
Odluka o standardnoj klasifikaciji zanimanja (FBiH)c) objavu pravnih tumačenja opće sjednice suda ili davanje obaveznih uputstava za rad i postupanje zamjenicima odnosno nižim državnim tužilaštvima odnosno državnim pravobranilaštvima;
Uredba o naknadi troškova svjedocima, vještacima i tumačima u upravnom postupku (TK)( pravo na nagradu stalnog sudskog tumača )
( pravo na nagradu drugih osoba koje su određene za tumača ili prevodioca)
Zakon o uslugama (RS)Obaveze nadležnog organa i kontakt-tačke da pružaju pomoć pružaocima i primaocima usluga odnose se samo na opšte informacije o načinu na koji se zahtjevi uobičajeno tumače i primjenjuju i ne podrazumijevaju davanje pravnih savjeta u pojedinačnim slučajevima.
Poslovnik Skupštine (BD)(1) Skupština na osnovu prava i ovlaštenja utvrđenih Statutom Distrikta i ovim poslovnikom usvaja Statut i izmjene Statuta Distrikta, Poslovnik, zakone Distrikta, budžet Distrikta, odluke, deklaracije, rezolucije, preporuke i zaključke o svim pitanjima u nadležnosti Skupštine, te daje autentična tumačenja zakona i drugih općih akata Skupštine.
Zakon o stvarnim pravima (FBiH)(2) Danom stupanja na snagu ovog zakona odredbe propisa koji su na snazi, a različito uređuju pripadanje zgrada, odnosno dijelova zgrada od pripadanja zemljišta će se tumačiti i primjenjivati samo u skladu s načelom pravne jedinstvenosti nekretnine.
Pravilnik o uslovima za izdavanje i oduzimanje licenci učesnika u građenju (RS)(3) Pravno lice iz stava 2. ovog člana uz dokumentaciju potrebnu za dobijanje licence dužno je dostaviti i prevod te dokumentacije na jedan od službenih jezika u upotrebi u Republici Srpskoj, a čiji prevod i ovjeru je izvršio ovlašćeni sudski tumač .
Zakon o osiguranju depozita u bankama Bosne i Hercegovine (BiH)U slučaju da se Agencija i banka članica ne mogu usaglasiti u vezi sa tačnošću izvještaja potrebnih u skladu s ovim zakonom ili odlukom Upravnog odbora Agencije, Agencija ima pravo zahtijevati reviziju poslovanja banke članice i angažirati nezavisnog revizora radi ocjene tačnosti izvještaja koje je banka članica dostavila Agenciji. Troškove ove revizije snosi ona strana čije se tumačenje ocjenom revizije utvrdi kao pogrešno.
Zakon o parničnom postupku (RS)Zahtjev iz člana 61a. stav 1. ovog zakona treba da sadrži kratak prikaz utvrđenog stanja stvari u konkretnoj pravnoj stvari, navode stranaka o spornom pravnom pitanju i razloge zbog kojih se sud obraća sa zahtjevom za rješavanje spornog pravnog pitanja. Sud će uz zahtjev priložiti i sopstveno tumačenje spornog pravnog pitanja. Zahtjev se ne dostavlja strankama na izjašnjavanje.
Pravilnik o kvalificiranim udjelima učesnika na tržištu vrijednosnih papira (FBiH)(4) Strana pravna i fizička lica dostavljaju propisno ovjerenu dokumentaciju u originalu i prevodu sačinjenu od ovlaštenog sudskog tumača za prevod.
Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta u Ministarstvu prosvjete i kulture (RS)Opis posla: prati usaglašenost propisa donesenih na nivou Ministarstva, međusobno i u skladu sa Ustavom i zakonskim propisima, vrši izradu normativnih akata iz oblasti obrazovanja i kulture, prati i proučava propise iz oblasti obrazovanja i kulture, vrši analizu primjene i provodivosti važećih propisa u oblasti obrazovanja i kulture, predlaže mjere za sprovođenje propisa, priprema pravna i stručna mišljenja i uputstva u pogledu primjene zakona i drugih propisa, vrši tumačenje propisa iz oblasti
Zakon o upravnom postupku (BiH)(4) Stranke i drugi učesnici u postupku koji nisu državljani Bosne i Hercegovine, a ne znaju jezik na kome se vodi postupak, imaju pravo tok postupka pratiti preko tumača (prevodioca) i da u tom postupku upotrebljavaju svoj jezik.
UVJETOVATI IZVOENjE VJEŠTAČENjA U KORIST OBRANE NAREDBOM SUDA, U SITUACIJI KADA JE OBRANA ANGAŽIRALA VJEŠTAKA KOJI JE PROVEO VJEŠTAČENjE, ZNAČILO BI POVREDU RAVNOPRAVNOSTI STRANAKA, ODNOSNO POVREDU PRAVA NA JEDNAKOST PRAVNOG ORUŽJA. ZBOG TOGA SE ODREDBA ČL. 284. ST. 1. ZKP FBiH IMA TUMAČITI KAO PRAVO OBRANE NA VLASTITO ANGAŽIRANjE VJEŠTAKA PRI ČEMU SE TAJ ANGAŽMAN I VALjANOST PROVEDENOG VJEŠTAČENjA NE MOŽE UVJETOVATI FORMALNIM OGRANIČENjIMA - NAREDBOM SUDA ZA IZVOENjE VJEŠTAČENjA.
...MOŽE ISTICATI NIJEDAN PRIGOVOR IZ OSNOVNOG POSLA NITI SVOJE OBAVEZE USLOVLjAVATI IZVRŠENjEM OSNOVNOG POSLA. MEUTIM, UKOLIKO JE U TAKVOJ GARANCIJI UNIJET TEKST DA ĆE BANKA GARANT PLATILI "BEZ PRIGOVORA", POD USLOVOM DA KORISNIK GARANCIJE ISPUNI NEKE SVOJE OBAVEZE IZ OSNOVNOG POSLA, ONDA SE RADI O KONTRADIKTORNOSTI IZMEU PRAVNE ... TUMAČITI ...
...U TUMAČENjU ZAKONSKE ODREDNICE "U CIJELOSTI IZGUBI PARNICU" IZ ČLANA 386. STAV 1. ZPP SUDSKA PRAKSA JE ZAUZELA PRAVNI STAV DA GUBITAK PARNICE ZA TUŽITELjA POSTOJI UKOLIKO NjEGOV ZAHTJEV BUDE ODBIJEN ILI TUŽBA BUDE ODBAČENA, BEZ OBZIRA NA PRAVNU OSNOVU ODLUKE.
...DA BI OSTVARIO PRAVO NA NAKNADU ŠTETE OD PRAVNOG LICA, PO PRAVILIMA O ODGOVORNOSTI ZA DRUGOG, OŠTEĆENI MORA DA DOKAŽE, PORED OPŠTIH USLOVA ZA GRAANSKO PRAVNU ODGOVORNOST, DA JE ŠTETU PRIČINIO ORGAN PRAVNOG LICA NEZAKONITIM ILI NEPRAVILNIM RADOM U VRŠENjU SVOJIH FUNKCIJA. ODGOVORNOST PRAVNOG LICA USLOVLjENA JE NEPRIMJENjIVANjEM ILI POGREŠNIM PRIMJENjIVANjEM ODREENIH PROPISA, OSIM AKO JE RIJEČ O POGREŠNOM TUMAČENjU PROPISA.
...POVREDA PRAVA NA IMOVINU IZ ČLANA II/3K) USTAVA BOSNE I HERCEGOVINE I ČLANA 1. PROTOKOLA BROJ 1 UZ EVROPSKU KONVENCIJU POSTOJI U SITUACIJI KAD SU REDOVNI SUDOVI POGREŠNIM TUMAČENjEM ODREDBI ZAKONA O ZEMLjIŠNIM KNjIGAMA ODBILI APELANTOV ZAHTJEV ZA UPIS-UKNjIŽBU PRAVA NA NEPOKRETNOSTIMA.
...ROK ZASTARJELOSTI OD TRI GODINE ODNOSI SE NA MEUSOBNA POTRAŽIVANjA SVIH PRAVNIH LICA KOJA PROIZLAZE IZ UGOVORA O PROMETU ROBE I USLUGA, BEZ OBZIRA NA STRUKTURU KAPITALA. ODREDNICU "MEUSOBNA POTRAŽIVANjA DRUŠTVENO PRAVNIH LICA" IZ ČLANA 374. STAV 1. ZOO-a TREBA TUMAČITI I PRIMJENjIVATI KAO ODREDNICU "MEUSOBNA POTRAŽIVANjA PRAVNIH LICA".
...CILj ČLANA 7. EVROPSKE KONVENCIJE JESTE DA PONUDI "SUŠTINSKE GARANCIJE" PROTIV SAMOVOLjNOG GONjENjA, PRESUIVANjA I KAŽNjAVANjA. OSIM PRINCIPA NULLUM CRIMEN SINE LEGE I NULLA POENA SINE LEGE, EVROPSKI SUD ZA LjUDSKA PRAVA JE USPOSTAVIO I TREĆI, A TO JE DA GA ORGAN VLASTI KOJI PRIMJENjUJE KRIVIČNI ZAKON NEĆE TUMAČITI PREŠIROKO, ODNOSNO ANALOGIJOM, OSIM AKO TAKVA PRIMJENA IDE U PRILOG OPTUŽENOM. IZ OVOG TREĆEG PRINCIPA SLIJEDI, SHODNO EVROPSKOM SUDU ZA LjUDSKA PRAVA , DA ĆE ZAKONODAVSTVO JASNO
...U odredbi člana 374. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima ("Službeni list SFRJ", br. 29/78, 39/85, 45/89 i 57/89; "Službeni list RBiH", br. 2/92, 13/93 i 13/94, te "Službene novine Federacije BiH", broj 29/03) odrednicu "međusobna potraživanja društvenih pravnih lica" treba tumačiti i primjenjivati kao odrednicu "međusobna potraživanja pravnih lica".
...SMATRAJUĆI DA JE SAMO STATUS VLASNIKA JEDINI RELEVANTAN OSNOV I USLOV DA BI TUŽITELj MOGAO OSNOVANO ZAHTIJEVATI NAKNADU MATERIJALNE ŠTETE, NIŽESTEPENI SUDOVI SU SUVIŠE USKO I RESTRIKTIVNO TUMAČILI ODREDBU ČLANA 42. ZAKONA O OSNOVNIM SVOJINSKO- PRAVNIM ODNOSIMA U VEZI SA ČLANOM 1. PROTOKOLA BROJ 1 UZ EVROPSKU KONVENCIJU O ZAŠTITI LjUDSKIH PRAVA I OSNOVNIH SLOBODA, BUDUĆI DA JE POJAM IMOVINE MNOGO ŠIRI I PODRAZUMIJEVA I ZAŠTITU POSJEDA (POSJEDNIKA).
...VJEŠTAK FINANSIJSKE STRUKE NE MOŽE SE IZJAŠNjAVATI O PITANjU ZAKONITOSTI POJEDINIH ISPLATA NOVCA, A NITI SE OD NjEGA MOŽE TRAŽITI TUMAČENjE PRAVNIH PROPISA, JER SE TAKVO VJEŠTAČENjE ODREUJE RADI UTVRIVANjA ILI OCJENU NEKE VAŽNE ČINjENICE OD KOJE OVISI POSTOJANjE KAZNENOG DJELA.
...U KONKRETNOM SLUČAJU JE ZBOG ARBITRARNE PRIMJENE PRAVA REDOVNOG SUDA KOJI JE NEDOSTATAK PRATEĆIH PROPISA PROTUMAČIO NA NAČIN DA SE ZBOG TOGA GUBI PRAVO ZASNOVANO NA ZAKONU, POVRIJEEN PRINCIP ODLUKE KOJA JE OSPORENA, ZBOG ČEGA JE DOŠLO DO POVREDE APELANTOVOG PRAVA NA IMOVINU IZ ČLANA II/3K) USTAVA BOSNE I HERCEGOVINE I ČLANA 1. PROTOKOLA BROJ 1. UZ EVROPSKU KONVENCIJU.
...... tumačenjem relevantnih odredbi Zakona o PIO, u pogledu datuma od kad osiguranik stiče pravo na starosnu penziju u situaciji kad je izvršena naknadna uplata zaostalih doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, doveo do povrede apelantkinjinog prava ... prava ...
...... PRAVNO PRAVILO PREMA KOJEM SPECIJALNI ZAKON ILI PROPIS DEROGIRA - UKIDA OPŠTI ZAKON, PRIMIJENjENO NA ODNOS FEDERALNOG ZAKONA O PENZIJSKOM I INVALIDSKOM OSIGURANjU I UREDBE O POVOLjNIJIM UVJETIMA ZA STICANjE PRAVA NA STAROSNU PENZIJU VOJNIH OSIGURANIKA VOJSKE FEDERACIJE BOSNE I HERCEGOVINE IZ 2004. GODINE, KOJA NA DRUGAČIJI NAČIN REGULIŠE STICANjE PRAVA ... TUMAČITI ... PRAVO ... PRAVO ... TUMAČENjEM ...
U slučaju spora biće nadležno materijalno pravo zastave broda, odnosno zemlje brodara, a tumačiće se ugovor sačinjen na jeziku.