štete. Polazeći od navedenih okolnosti, nižestepeni sudovi su pravilno primijenili materijalno pravo kada su ocijenili da je zastarni rok počeo teći 19. 7. 1981. godine, kada je tužitelj kao učesnik saobraćajnog udesa saznao za štetu i učinioca, da je došlo do zastoja zastarijevanja od dana kada je tužitelj podnio zahtjev za naknadu štete, pa do isteka roka od 30 dana (član 384. stav 2. Zakona o obligacionim ...
5. Za razliku od prekluzije kod koje se gubi i samo subjektivno pravo i mogućnost za prisilno ostvarenje toga prava, kod zastare se gubi samo pravo na prinudno ostvarenje subjektivnog prava i dok kod zastare postoji mogućnost zastoja i prekida, takva mogućnost ne postoji kod prekluzije jer se na nju ne primjenjuju pravila o zastari . (čl. 370.)
... zastoja zastarijevanja, pa zastarijevanje nije niti započeto, prema odredbi čl. 383. ZOO. Drugostupanjski sud ovakve razloge za primjenu odredbe čl. 383. ZOO ne smatra razlozima "za prekid zastarijevanja", pa kada je od vremena nastanka štete protekao i rok od pet godina propisan u čl. 376. st. 2. ZOO, nastupila je zastara ... zastoj ...
iznetom, tužilja je nakon 7. februara 1992. godine bila mobilisana i raspoređena na vojne dužnosti, te je, u smislu navedene odredbe člana 382. ZOO, u odnosu na nju nastupio zastoj zastarevanja, s obzirom da iz činjeničnog stanja proizlazi da je povećana gotovost jedinica, između ostalog na teritoriji opštine D., trajala sve do potpisivanja tzv. "Erdutskog" sporazuma, dakle do 21. novembra 1995. godine, to u odnosu na tužilju zastarelost ...
... zastare jer je tužitelj tužbu podnio tek 9. 3. 1999. godine. Premda je zastara počela teći tek u siječnju 1996. godine, jer je tužitelj bio mobiliziran, a mobilizacija je razlog za zastoj zastare ... zastara ...
2. Okolnost što je bila nepoznata adresa tuženoga u inostranstvu nije razlog za zastoj zastarjelosti potraživanja jer to nije bila prepreka za podnošenje tužbe sa prijedlogom da se tuženom postavi privremeni zastupnik i time prekine zastarjelost potraživanja.
... zastarni rokovi ne teku; zato što se, po članu 388. ZOO, zastarelost ... zastoj zastarelosti ...
"Pravilno je stajalište nižestupanjskih sudova da tužiteljevo sudjelovanje u postrojbama HVO u razdoblju 3. ožujka 1992. godine - 6. listopada 1992. godine je predstavljao nesavladivu prepreku da sudskim putem zahtjeva ispunjenje obveze za koje razdoblje je nastupio zastoj zastare u smislu odredbe članka 383. Zakona o obveznim odnosima
9. Kad je pravo na otpremninu stečeno prestankom radnog odnosa zbog odlaska u mirovinu, za pitanje zastare tog potraživanja odlučno je kad je poslodavac priznao radniku pravo na otpremninu. Zastarijevanje ne teče za sve vrijeme za koje nije bilo moguće zbog nesavladivih prepreka sudskim putem zahtijeva ispunjenje obveze ( zastoj , a ne prekid zastarijevanja). (čl. 383.)
Otežan pristup, pa i kada je u visokom stupnju, ne čini nesavladivu, već, naprotiv, prepreku koja je teže ili lakše, ipak, savladiva, a prepreka koja je savladiva ne predstavlja razlog zastoja zastarijevanja, kako su to pravilno našli nižestupanjski sudovi. Uz to se mora imati u vidu da je tužitelj, sve ako mu je i bio onemogućen pristup mjesno nadležnom sudu, svoju tužbu mogao bez štetnih posljedica za nastupanje zastare ...
naknaditi šte tu. Tužena nije kasnije obavijestila tužitelja o svojoj odluci, pa je tužitelj 12. 8. 1985. godine, podnio sudu tužbu za naknadu štete. Polazeći od navedenih okolnosti, nižestepeni sudovi su pravilno primijenili materijalno pravo kada su ocijenili da je zastarni rok počeo teći 19. 7. 1981. godine, kada je tužitelj kao učesnik saobraćajnog udesa saznao za štetu i učinioca, da je došlo do zastoja ...
"Zahtjev za ponavljanje postupka nije predviđen kao razlog za zastoj (čl. 381. do 386. ZOO) ni kao razlog za prekid postupka (čl. 387. do 399. ZOO), a niti kao razlog za zastoj odnosno za prekid tijeka zastare iz Glave DžII. ZKP kojim odredbama se regulira pravo na naknadu štete."
30. Posle prekida zastarelosti zastarevanje počinje teći iznova, te se ranije vreme toka zastarelosti ne uzima u obzir. Samo kod zastoja zastarelosti prestankom zastoja , zas-tarelost nastavlja da teče uz uračunavanje vremena toka zastarelosti pre zastoja .
6. Posle prekida zastarelosti zastarevanje počinje teći iznova, te se ranije vreme toka zastarelosti ne uzima u obzir. Samo kod zastoja zastarelosti prestankom zastoja , zasta-relost nastavlja da teče uz uračunavanje vremena toka zastarelosti pre zastoja .
ZASTOJ ZASTARIJEVANjA
Uticaj uzroka zastoja zastarijevanja
Zastoj i prekid zastarijevanja i odricanje od zastarjelosti
Zakon o obligacionim odnosima (BiH)Zastoj zastarijevanja
Uticaj uzroka zastoja zastarijevanja (ZOO 384)
Zastoj i prekid zastarijevanja i odricanje od zastarjelosti (ZOO 422)
Zakon o stvarnim pravima (FBiH)(7) Na prekid odnosno zastoj proteka vremena dosjelosti na odgovarajući način se primjenjuju odredbe o prekidu, odnosno zastoju proteka rokova za zastaru potraživanja.
Zakon o stvarnim pravima (RS)(7) Na prekid, odnosno zastoj proteka vremena održaja shodno se primjenjuju odredbe o prekidu, odnosno zastoju proteka rokova za zastaru potraživanja.
Zakon o obligacionim odnosima (FBiH)(3) Isto važi i za zastoj zastarijevanja .
(4) Zastoj zastarijevanja obaveze glavnog dužnika nema dejstva prema jemcu.
Zakon o obligacionim odnosima (BiH)(4) Zastoj zastarijevanja obaveze glavnog dužnika nema učinka prema jemcu.
SAZNANjE OŠTEĆENOG ZA ŠTETU I LICE KOJE JE ŠTETU PRIČINILO JESTE ODLUČNO ZA POČETAK TOKA SUBJEKTIVNOG ROKA ZASTARJELOSTI IZ ČLANA 376. stav 1. ZOO. MEUTIM, OVAJ SUBJEKTIVNI ROK ZASTARE MOŽE SE RAČUNATI SAMO U OKVIRU OBJEKTIVNOG ROKA OD 5 (PET) GODINA (STAV 2. ISTOG ČLANA) KOJI POČINjE TEĆI OD MOMENTA NASTANKA ŠTETE, A U OVOM SLUČAJU NAKON PRESTANKA NESAVLADIVIH PREPREKA KOJE SU DOVELE DO ZASTOJA ZASTARIJEVANjA IZ ČLANA 383. ZOO (čl. 376. st. 1. 2. ZOO).
...Ratno stanje nije razlog za zastoj zastarijevanja ako je vjerovnik mogao podnijeti tužbu i drugom sudu, a ne samo mjesno nadležnom. (čl.383.)
...Okolnost što je bila nepoznata adresa tuženoga u inostranstvu nije razlog za zastoj zastarjelosti potraživanja jer to nije bila prepreka za podnošenje tužbe sa prijedlogom da se tuženom postavi privremeni zastupnik i time prekine zastarjelost potraživanja. (čl.383.)