ZAKON

O PROFESIONALNOJ REHABILITACIJI I ZAPOŠLjAVANjU LICA SA INVALIDITETOM

(Objavljen u "Sl. listu CG" br. 49 od 15. avgusta 2008, 73/10)

I. OSNOVNE ODREDBE

Predmet

Član 1

Ovim zakonom uređuje se način i postupak ostvarivanja prava na profesionalnu rehabilitaciju lica sa invaliditetom, mjere i podsticaji za njihovo zapošljavanje, način finansiranja i druga pitanja od značaja za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje lica sa invaliditetom.
Lica sa invaliditetom ostvaruju pravo na profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje, na način i pod uslovima propisanim zakonom, kolektivnim ugovorom, potvrđenim i objavljenim međunarodnim ugovorima i opšte prihvaćenim pravilima međunarodnog prava.

Cilj

Član 2
Ovim zakonom stvaraju se uslovi za povećanje zaposlenosti lica sa invaliditetom i njihovo ravnopravno učešće na tržištu rada, uz otklanjanje barijera i stvaranje jednakih mogućnosti.

Definicija lica sa invaliditetom

Član 3

Lice sa invaliditetom, u smislu ovog zakona, je lice kod kojeg postoji tjelesna, čulna ili mentalna smetnja, koja za posljedicu ima smanjenu mogućnost zapošljavanja, odnosno smanjenu mogućnost da zadrži postojeće zaposlenje, kao i da napreduje u njemu.

Definicija profesionalne rehabilitacije

Član 4

Profesionalna rehabilitacija obuhvata mjere i aktivnosti koje se realizuju sa ciljem da se lice sa invaliditetom na odgovarajući način osposobi za rad, zadrži zaposlenje, u njemu napreduje ili promijeni svoju profesionalnu karijeru.

Zabrana diskriminacije

Član 5

Zabranjena je neposredna i posredna diskriminacija prilikom profesionalne rehabilitacije, zapošljavanja, kao i za vrijeme trajanja zaposlenja lica sa invaliditetom.

Korisnici prava

Član 6

Prava utvrđena ovim zakonom ostvaruje:
1) lice kojem je utvrđen status invalida rada u smislu propisa o penzijskom i invalidskom osiguranju;
2) lice ometeno u razvoju, koje je razvrstano u određenu kategoriju i stepen ometenosti, u skladu sa posebnim zakonom završilo obrazovanje u specijalnoj školi;
3) lice ometeno u razvoju, koje je razvrstano u određenu kategoriju i stepen ometenosti u skladu sa posebnim propisima, a završilo je redovno obrazovanje;
4) lice kod kojeg je nastupio invaliditet, odnosno tjelesno oštećenje u skladu sa propisima o boračko - invalidskoj zaštiti;
5) lice koje je završilo obrazovanje, uz prilagođeno izvođenje obrazovnog programa i pružanje dodatne stručne pomoći ili posebnom obrazovnom, odnosno vaspitnom programu,u skladu sa posebnim zakonom;
6) lice kojem je preostala radna sposobnost i mogućnost zaposlenja utvrđena u skladu sa ovim zakonom.

Uslovi za ostvarivanje prava

Član 7

Profesionalna rehabilitacija lica sa invaliditetom ostvaruje se pod opštim i posebnim uslovima.

Način utvrđivanja preostale radne sposobnosti

Član 8

Invaliditet lica iz člana 3 i člana 6 stav 1 tač. 1 do 5 ovog zakona utvrđuju nadležni organi u skladu sa posebnim zakonima.
O preostaloj radnoj sposobnosti i mogućnosti zaposlenja lica iz člana 6 stav 1 tačka 6 ovog zakona, u prvom stepenu odlučuje rukovodilac organizacione jedinice Zavoda za zapošljavanje Crpe Gore (u daljem tekstu: Zavod), a u drugom stepenu direktor Zavoda.
Lica iz stava 2 ovog člana, o preostaloj radnoj sposobnosti i mogućnosti zaposlenja, odlučuju na osnovu ocjene, nalaza i mišljenja prvostepene, odnosno drugostepene komisije za profesionalnu rehabilitaciju, koju obrazuje direktor Zavoda".
Kriterijume i uslove za utvrđivanje preostale radne sposobnosti iz stava 2 ovog člana propisuje ministarstvo nadležno za poslove rada i zapošljavanja.
Sastav i način rada komisija iz stava 3 ovog člana bliže se uređuju aktom Zavoda.

Postupak ostvarivanja prava

Član 9

U postupku priznavanja prava utvrđenih ovim zakonom primjenjuje se Zakon o opštem upravnom postupku.
Troškove postupka u rješavanju o pravima iz ovog zakona snosi organ koji vodi postupak.

Prava i obaveze po osnovu zapošljavanja i rada

Član 10

Ako pojedina pitanja ovim zakonom nijesu drukčije uređena, na prava i obaveze lica sa invaliditetom primjenjuju se propisi iz oblasti rada, penzijskog i invalidskog osiguranja, zapošljavanja i drugih oblasti.

Definicije pojmova

Član 11

Pojedini izrazi u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
1) poslodavac je pravno i fizičko lice koje sa licem sa invaliditetom zasniva radni odnos, odnosno zaključuje ugovor o radu;
2) subvencija je finansijska pomoć koju dobija poslodavac radi zapošljavanja lica sa invaliditetom;
3) otvoreno tržište rada je zapošljavanje lica sa invaliditetom pod opštim uslovima,kao i za zapošljavanje lica bez invaliditeta;
4) posebne organizacije su: ustanova za profesionalnu rehabiltaciju,zaštitna radionica, radni centar i zaštitni pogon;
5) lice sa teškim invaliditetom je lice sa invaliditetom većim od 50%;
6) radno osposobljavanje predstavlja osposobljavanje za posloveIiIIstepena stručne spreme;
7) dokvalifikacija je inoviranje znanja u okviru istog zanimanja;
8) prekvalifikacija je sticanje drugog zanimanja istog ili nižeg stepena stručne spreme;
9) habilitacija je sistem mjera i postupaka za osposobljavanje djece sa urođenim ili u najranijem uzrastu stečenim oštećenjem, radi boljeg funkcionisanja za svakodnevne potrebe života;
10) prosječna mjesečna zarada u Crnoj Gori je prosječan iznos mjesečne bruto zarade ostvarene u prethodnoj godini po zaposlenom, prema podacima organa nadležnog za poslove statistike.

II. PROFESIONALNA REHABILITACIJA

Profesionalna rehabilitacija

Član 12

Profesionalna rehabilitacija,u smislu ovog zakona, obuhvata sledeće mjere i aktivnosti:
1) profesionalno informisanje, savjetovanje i procjena profesionalnih mogućnosti, radi izbora zanimanja, programa osposobljavanja i zaposlenja;
2) sprovođenje procedura i postupaka utvrđivanja radnih sposobnosti i vještina;
3) psihosocijalna i motivacijska podrška i pomoć za usmjeravanje lica na odgovarajuće programe rehabilitacije;
4) realizacija programa osposobljavanja lica sa invaliditetom za odgovarajuća zanimanja i uključivanje na tržište rada, odnosno održavanje zaposlenosti;
5) prilagođavanje radnog mjesta za lica sa invaliditetom;
6) stručna pomoć i praćenje lica sa invaliditetom sa ciljem da se efikasno uključi u radno okruženje, zadrži zaposlenje i napreduje;
7) analiza tržišta rada, mogućnost zapošljavanja i uključivanja u rad lica sa invaliditetom;
8) procjena mogućnosti izvođenja, razvoja i usavršavanja programa profesionalne rehabilitacije;
9) radno osposobljavanje, dokvalifikacija, prekvalifikacija i programi za održavanje i usavršavanje radnih i socijalnih vještina i sposobnosti u funkciji pripreme za zapošljavanje;
10) informisanje i savjetovanje o primjeni različitih tehnologija i tehnika u učenju i radu;
11) informisanje i podrška o izvorima finansiranja;
12) tehnička pomoć, podrška, praćenje i procjena radnih rezultata lica sa invaliditetom, i sl.

Postupak i uslovi za ostvarivanje prava na profesionalnu rehabilitaciju

Član 13

Postupak za ostvarivanje prava na profesionalnu rehabilitaciju pokreće se na zahtjev lica iz čl. 3 i 6 ovog zakona, odnosno njegovog zakonskog zastupnika ili punomoćnika kod nadležne komisije iz člana 8 stav 3 ovog zakona.
Način i uslove ostvarivanja prava iz stava 1 ovog člana propisuje ministarstvo nadležno za poslove rada i zapošljavanja.

Izvođači profesionalne rehabilitacije

Član 14

Profesionalnu rehabilitaciju lica sa invaliditetom organizuje i izvodi ustanova za profesionalnu rehabilitaciju, posebna škola ili drugo pravno lice koje ispunjava uslove za obavljanje mjera i aktivnosti profesionalne rehabilitacije.
Bliže uslove, kriterijume i standarde za sprovođenje mjera i aktivnosti profesionalne rehabilitacije propisuje ministarstvo nadležno za poslove rada i zapošljavanja.

III. ZAPOŠLjAVANjE LICA SA INVALIDITETOM

Opšti i posebni uslovi zapošljavanja

Član 15

Lice sa invaliditetom zapošljava se pod opštim ili posebnim uslovima, u skladu sa zakonom.
Pod opštim uslovima lice sa invaliditetom zapošljava se na otvorenom tržištu rada.
Pod posebnim uslovima lice sa invaliditetom zapošljava se u posebnim organizacijama, ako se na osnovu radnih i zdravstvenih sposobnosti ne može zaposliti na otvorenom tržištu rada.

Odgovarajuća radna mjesta za lica sa invaliditetom

Član 16

Poslodavac koji zapošljava lice sa invaliditetom na otvorenom tržištu rada svojim aktom može utvrditi radna mjesta za zapošljavanje tih lica.
Na radno mjesto iz stava 1 ovog člana može se zaposliti samo lice sa invaliditetom.
Izuzetno, na radno mjesto iz stava 1 ovog člana može se zaposliti i lice bez invaliditeta, na određeno vrijeme, a najduže godinu dana, ako na tržištu rada nema lica sa invaliditetom koje ispunjava uslove tog radnog mjesta.

Dostavljanje ugovora o radu

Član 17

Ugovor o radu zaključen sa licem sa invaliditetom poslodavac dostavlja Zavodu u roku od 30 dana od dana zaključenja ugovora.
Zavod vodi posebnu evidenciju o zaposlenim i nezaposlenim licima sa invaliditetom.

Godišnji odmor

Član 18

Zaposleno lice sa invaliditetom, u svakoj kalendarskoj godini, ima pravo na plaćeni godišnji odmor u trajanju od najmanje 26 radnih dana.

Ograničenje raspoređivanja

Član 19

Zaposleno lice sa invaliditetom ne može biti raspoređeno na rad van mjesta prebivališta, odnosno boravišta.

Otkazni rok

Član 20

Otkazni rok, utvrđen posebnim zakonom, licu sa invaliditetom ne može biti kraći od 30 dana, osim ako je otkaz posledica krivice tog lica.

IV. KVOTNI SISTEM ZAPOŠLjAVANjA

Kvota za zapošljavanje lica sa invaliditetom

Član 21

Poslodavac koji ima od 20 do 50 zaposlenih dužan je da zaposli najmanje jedno lice sa invaliditetom.
Poslodavac koji ima više od 50 zaposlenih dužan je da zaposli najmanje 5% lica sa invaliditetom u odnosu na ukupan broj zaposlenih.
Ako broj lica sa invaliditetom koje je poslodavac dužan da zaposli, u smislu stava 2 ovog člana, nije cijeli broj, vrijednost do 0,5 % zaokružuje se na niži cijeli broj, a vrijednoet uključujući 0,5% i više zaokružuje se na veći cijeli broj.
Obaveze iz stava 2 ovog člana ne odnose se na novoosnovanog poslodavca, za prvih 12 mjeseci od dana početka rada.
Izuzetno od stava 2 ovog člana, ako poslodavac ima ili zaposli lice sa teškim invaliditetom od najmanje 80% invaliditeta smatra se, u pogledu obaveze zapošljavanja, kao da je zaposlio dva lica sa invaliditetom.

Poseban doprinos za zapošljavanje lica sa invaliditetom

Član 22

Poslodavac koji nije zaposlio lice sa invaliditetom, u smislu člana 21 ovog zakona dužan je da, za svako lice koje nije zaposlio, prilikom mjesečne isplate zarada i naknada zarada zaposlenih, uplati poseban doprinos za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje lica sa invaliditetom ( u daljem tekstu: posebni doprinos).
Stopa posebnog doprinosa iz stava 1 ovog člana iznosi 20% od prosječne mjesečne zarade u Crnoj Gori ostvarene u godini koja prethodi plaćanju doprinosa.
Poslodavac koji ima manje od 20 zaposlenih dužan je da svakog mjeseca, prilikom isplate zarada i naknada zarada zaposlenih, uplati poseban doprinos iz stava 1 ovog člana.
Stopa posebnog doprinosa iz stava 3 ovog člana za poslodavca koji ima do 5 zaposlenih iznosi 1%, a za poslodavca koji ima od 5 do 20 zaposlenih 5% od prosječne mjesečne zarade u Crnoj Gori ostvarene u godini koja prethodi plaćanju doprinosa.
Doprinosi iz st. 2 i 4 ovog člana uplaćuju se na poseban račun budžeta Crne Gore - Fonda za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje lica sa invaliditetom (u daljem tekstu: Fond ).
Obaveza iz stava 3 ovog člana ne odnosi se na poslodavca koji ima zaposlena lica sa invaliditetom.

Kontrola obračunavanja i plaćanja doprinosa

Član 23

Kontrolu obračuna i plaćanja doprinosa iz člana 22 ovog zakona, vrši nadležni poreski organ, u skladu sa zakonom kojim je uređena poreska administracija.

V. POSEBNE ORGANIZACIJE

Ustanova za profesionalnu rehabilitaciju

Član 24

Za organizovanje i izvođenje profesionalne rehabilitacije može se osnovati javna ustanova, u skladu sa zakonom.
Ustanovu iz stava 1 ovog člana može osnovati država, jedinica lokalne samouprave i druga pravna i fizička lica.
Sredstva za rad ustanove iz stava 1 ovog člana obezbjeđuje osnivač.

Radni centar

Član 25

Za zapošljavanje i radno - terapeutske aktivnosti u okviru habilitacije i rehabilitacije lica sa invaliditetom, posebno sa teškim invaliditetom,koja se ne mogu zaposliti niti održati zaposlenje pod opštim niti pod posebnim uslovima, može se osnovati radni centar kao ustanova za zaštitu tih lica.
Radni centar može osnovati jedinica lokalne samouprave, Zavod, centar za socijalni rad i jedno ili više pravnih i fizičkih lica.

Uslovi zapošljavanja u radnom centru

Član 26

U radni centar se mogu zaposliti lica sa invaliditetom koja ne postižu radni učinak veći od 50% u odnosu na lica istog životnog doba, stručne spreme i pod istim uslovima rada.
Radni centar mora imati najmanje 80% zaposlenih lica sa invaliditetom u odnosu na ukupan broj zaposlenih.
Lice sa invaliditetom na radu u radnom centru ima položaj korisnika usluga.

Upravni odbor

Član 27

Radom ustanove za profesionalnu rehabilitaciju i radnog centra upravlja upravni odbor.
Broj i sastav upravnog odbora uređuje se aktom o osnivanju.
Predsjednika i članove upravnog odbora imenuje osnivač.
Upravni odbor se imenuje na vrijeme od četiri godine.

Nadležnost Upravnog odbora

Član 28

Upravni odbor :
1) utvrđuje program rada;
2) donosi finansijski plan i završni račun;
3) usvaja izvještaj o poslovanju i izvještaj o radu;
4) odlučuje o drugim pitanjima od značaja za rad u skladu sa statutom

Stručno vijeće

Član 29

U ustanovi za profesionalnu rehabilitaciju i radnom centru obrazuje se stručno vijeće, koje:
1) odlučuje o razvoju i primjeni novih metoda i oblika profesionalne rehabilitacije;
2) predlaže upravnom odboru program profesionalne rehabilitacije i zapošljavanja;
3) predlaže uvođenje novih tehnologija i tehničkih pomagala u profesionalnoj rehabilitaciji, odnosno u radu lica sa invaliditetom;
4) predlaže mjere za poboljšanje položaja zaposlenih lica sa invaliditetom;
5) predlaže istraživačko-razvojne projekte, stručno usavršavanje,istraživanje i organizovanje seminara.
Djelokrug rada, imenovanje i sastav stručnog vijeća, uređuje se aktom o osnivanju ili statutom.

Direktor

Član 30

Ustanovu za profesionalnu rehabilitaciju i radni centar predstavlja i zastupa direktor.
Direktora iz stava 1 ovog člana bira osnivač, na osnovu javnog konkursa, na period od četiri godine.
Direktor iz stava 1 ovog člana organizuje rad i poslovanje i odgovoran je za zakonitost rada.

Zaštitna radionica

Član 31

Za zapošljavanje i rad lica sa invaliditetom može se osnovati zaštitna radionica.
Zaštitna radionica se može osnovati kao oblik obavljanja privredne djelatnosti, u skladu sa posebnim zakonom.pod uslovom da zapošljava najmanje 51% lica sa invaliditetom od ukupnog broja zaposlenih.
Zaštitnu radionicu može osnovati jedinica lokalne samouprave, privredno društvo, preduzetnik, Zavod, nevladina organizacija lica sa invaliditetom, udruženje poslodavaca, sindikat i drugo pravno i fizičko lice.
Ako zaštitnu radionicu osnivaju dva ili više osnivača, njihova međusobna prava i obaveze uređuju se posebnim ugovorom.

Zaštitni pogon

Član 32

Poslodavac je dužan da, u okviru sistema poslovanja u kojem su otežani uslovi rada koji povećavaju nastanak invalidnosti, organizuje poseban pogon zaštitnog karaktera (u daljem tekstu: zaštitni pogon) za rad lica sa invaliditetom.

Uslovi za organizovanje zaštitnog pogona

Član 33

Zaštitni pogon se organizuje ako poslodavac ima utvrđena radna mjesta na kojima se mogu zaposliti lica sa invaliditetom u adaptiranom ambijentu i u zavisnosti od potreba lica sa invaliditetom.
Zaštitni pogon iz stava 1 ovog člana može se organizovati pod uslovom da ima najmanje 50% radnih mjesta za zapošljavanje lica sa invaliditetom.

Naležni organ za propisivanje uslova

Član 34

Uslove koje treba da ispunjava ustanova za profesionalnu rehabilitaciju, radni centar, zaštitna radionica i zaštitni pogon u pogledu prostora, opreme i kadra propisuje ministarstvo nadležno za poslove rada i zapošljavanja.

Povlašćen status

Član 35

Radni centar, zaštitna radionica i zaštitni pogon imaju povlašćen status u skladu sa posebnim propisima.
Povlašćeni status, u smislu stava 1 ovog člana, podrazumijeva:
1) oslobađanje od plaćanja carine na uvoz specijalne opreme, uređaja, rezervnih djelova, instrumenata i potrošnog materijala za lica sa invaliditetom, pod uslovom da se ne proizvode u zemlji;
2) oslobađanje od plaćanja poreza na dobit, srazmjerno broju zaposlenih lica sa invaliditetom u ukupnom broju zaposlenih kod poslodavca.
Povlašćeni status iz stava 2 ovog člana odnosi se i na lica sa invaliditetom iz člana 36 stav 2 ovog zakona.
Ako radni centar, zaštitna radionica ili zaštitni pogon, u toku obavljanja djelatnosti prestanu da ispunjavaju uslove koji su propisani za njihovo organizovanje, odnosno osnivanje gube povlašćen status.
Organizacije iz stava 1 i lica iz stava 3 ovog člana dužni su da vode evidenciju o iskorišćenim poreskim i drugim povlasticama.

VI. SUBVENCIJE

Vrste subvencije

Član 36

Poslodavac koji zaposli lice sa invaliditetom ima pravo na subvencije, koje se odnose na :
- bespovratna sredstva za prilagođavanje radnog mjesta i uslova rada za zapošljavanje lica sa invaliditetom;
- kreditna sredstva pod povoljnim uslovima za kupovinu mašina, opreme i alata potrebnog za zapošljavanje lica sa invaliditetom;
- učešće u finansiranju ličnih troškova asistenta (pomagača u radu) lica sa invaliditetom;
- subvencije zarade lica sa invaliditetom koje zaposli.
Pravo na subvencije iz stava 1 ovog člana ima i lice sa invaliditetom koje se samozaposli, koje obavlja samostalnu djelatnost ili osnuje privredno društvo, koje se zaposli u porodičnom domaćinstvu i obavlja poljoprivrednu djelatnost kao jedino, glavno ili dopunsko zanimanje.

Subvencije zarade

Član 37

Visina subvencije u smislu člana 36 stav 1 alineja 4 ovog zakona iznosi: u prvoj godini 80%, u drugoj 60%, u trećoj i svakoj narednoj godini 50% od isplaćene bruto zarade lica sa invaliditetom.
Bliže uslove i način ostvarivanja prava iz stava 2 ovog člana propisuje ministarstvo nadležno za poslove rada i zapošljavanja.

VII. FOND

Organizacija i sredstva Fonda

Član 38

Fond se organizuje u Zavodu.
Sredstva Fonda obezbjeđuju se iz:
1) posebnog doprinosa koji uplaćuju poslodavci u skladu sa članom 22 ovog zakona;
2) budžeta Crne Gore;
3) budžeta jedinice lokalne samouprave na čijoj teritoriji lice sa invaliditetom ima prebivalište;
4) donacija i pomoći od strane domaćih i stranih pravnih i fizičkih lica;
5) drugih izvora u skladu sa zakonom.

Korišćenje sredstava Fonda

Član 39

Sredstva Fonda koriste se za:
1) razvoj i unapređivanje profesionalne rehabilitacije i zapošljavanja lica sa invaliditetom;
2) sufinansiranje posebnih organizacija;
3) isplatu subvencija iz čl. 36 i 37 ovog zakona;
4) sufinansiranje programa za održavanje zaposlenosti lica sa invaliditetom;
5) finansiranje i drugih aktivnosti koje se odnose na profesionalnu rehabilitaciju lica sa invaliditetom.

Savjet Fonda

Član 40

U cilju praćenja realizacije mjera i aktivnosti koje su u funkciji unapređivanja profesionalne rehabilitacije i zapošljavanja lica sa invaliditetom, kao i namjenskog korišćenja sredstava Fonda, Zavod obrazuje Savjet Fonda.
Savjet iz stava 1 ovog člana ima devet članova, od kojih četiri imenuju udruženja koja predstavljaju lica sa invaliditetom, a po jednog ministarstvo nadležno za poslove rada i zapošljavanja, ministarstvo nadležno za finansije, Zavod, ovlašćena organizacija sindikata Crne Gore i ovlašćeno udruženje poslodavaca Crne Gore.
Savjet se imenuje na period od četiri godine.
Savjet bira predsjednika iz sastava članova koji predstavljaju lica sa invaliditetom
Savjet donosi poslovnik o svom radu.

Godišnji izvještaj o radu Fonda

Član 41

Godišnji izvještaj o realizaciji mjera i aktivnosti profesionalne rehabilitacije, zapošljavanja lica sa invaliditetiom i korišćenju sredstava Fonda, Zavod podnosi ministarstvu nadležnom za poslove rada i zapošljavanja.

VIII. NADZOR

Član 42

Nadzor nad primjenom ovog zakona vrši ministarstvo nadležno za poslove rada i zapošljavanja.

IX. KAZNENE ODREDBE

Član 43

Novčanom kaznom od desetostrukog do dvjestostrukog iznosa najniže cijene rada u Crnoj Gori kazniće se za prekršaj poslodavac, ako:
1) ne obavijesti Zavod za zapošljavanje o zaključenom ugovoru o radu sa licem sa invaliditetom, u propisanom roku (član 17 stav 1);
2) ne zaposli lice sa invaliditetom, a ne uplati sredstva iz člana 22 ovog zakona.
Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom od jedne polovine do dvadesetostrukog iznosa najniže cijene rada u Crnoj Gori.

X. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 44

Ministarstvo nadležno za poslove rada i zapošljavanja donijeće propise za sprovođenje ovog zakona u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Zavod će uskladiti svoju organizaciju i rad sa ovim zakonom u roku od devet mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 45

Poslodavac koji podliježe obavezama iz člana 21 ovog zakona dužan je da zaposli lice s invaliditetom najkasnije u roku od devet mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 46

Poslodavac je dužan da, u roku od devet mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona, usaglasi poslovanje, statut i druge akte sa ovim zakonom.

Član 47

Postupci za ostvarivanje prava na profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje lica sa invaliditetom započeti prije stupanja na snagu ovog zakona okončaće se u skadu sa ovim zakonom.

Član 48

Prava iz člana 36 ovog zakona ne odnose se na poslodavce kod kojih su invalidi rada zaposleni do stupanja na snagu ovog zakona.

Član 49

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Crne Gore".
SU-SK Broj 01-636/5
Podgorica, 29. jula 2008. godine
Skupština Crne Gore
Predsjednik, Ranko Krivokapić, s.r.