Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i člana 91 stav 1 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 24. saziva, na drugoj šednici prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2011. godini, dana 17. marta 2011. godine, donijela je

ZAKON

O PRIZNAVANjU INOSTRANIH KVALIFIKACIJA ZA OBAVLjANjE REGULISANE PROFESIJE

(Objavljen u "Sl. listu Crne Gore", br. 18 od 1. aprila 2011)

I. OSNOVNE ODREDBE

Predmet

Član 1

Priznavanje inostrane kvalifikacije za obavljanje regulisane profesije u Crnoj Gori vrši se u skladu sa ovim zakonom, ako međunarodnim ugovorom ili pravnim aktima Evropske Unije nije drukčije uređeno.

Javni interes

Član 2

Priznavanje inostranih kvalifikacija za obavljanje regulisane profesije je od javnog interesa.

Definicija regulisane profesije

Član 3

Regulisana profesija je profesija za čije vršenje su potrebne kvalifikacije koje obuhvataju formalno obrazovanje, kao i stručno osposobljavanje, odnosno radno iskustvo nakon završetka formalnog obrazovanja, u skladu sa zakonom.

Sličanje prava

Član 4

Lice kome je priznata inostrana kvalifikacija ima pravo da obavlja regulisanu profesiju u Crnoj Gori pod istim uslovima kao i crnogorski državljanin, u skladu sa zakonom.

Shodna primjena zakona

Član 5

U postupku priznavanja inostrane kvalifikacije za obavljanje regulisane profesije primjenjuju se odredbe Zakona o opštem upravnom postupku koje se odnose na skraćeni postupak, ako ovim zakonom nije drukčije uređeno.
Naknada za troškove nastale u postupku priznavanja iz stava 1 ovog člana utvrđuje se u skladu sa odredbama Zakona o administrativnim taksama.

Upotreba rodno osjetljivog jezika

Član 6

Svi izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu obuhvataju iste izraze u ženskom rodu.

II. PRIZNAVANjE INOSTRANE KVALIFIKACIJE

Priznavanje uporedivih kvalifikacija

Član 7

Priznavanje inostrane kvalifikacije (u daljem tekstu: priznavanje) može se vršiti ukoliko je inostrana kvalifikacija uporediva sa kvalifikacijom koja se stiče u Crnoj Gori.

Automatsko priznavanje formalnog obrazovanja

Član 8

U postupku priznavanja inostrane kvalifikacije za obavljanje regulisane profesije, dokaz o formalnom obrazovanju državljana država članica Evropske Unije priznaje se kao da je stečen u Crnoj Gori.

Nadležni organi

Član 9

Priznavanje inostrane kvalifikacije, u skladu sa listom regulisanih profesija, vrši organ državne uprave nadležan za poslove rada (u daljem tekstu: Ministarstvo).
Listu regulisanih profesija utvrđuje Vlada Crne Gore, na predlog organa državne uprave nadležnog za oblast u kojoj se stiče određena regulisana profesija.
U postupku priznavanja nadležno profesionalno udruženje, odnosno drugo nadležno tijelo (u daljem tekstu: nadležno tijelo) daje mišljenje, odnosno zaključak o uporedivosti inostrane kvalifikacije.
Aktom iz stava 2. ovog člana određuje se i nadležno tijelo.

Pokretanje postupka

Član 10

Postupak priznavanja pokreće se na zahtjev lica koje je steklo inostranu kvalifikaciju (u daljem tekstu: kandidat) ili lica koje on ovlasti.
Zahtjev za priznavanje podnosi se Ministarstvu.
Uz zahtjev iz stava 2 ovoga člana kandidat dostavlja:
- diplomu, sertifikat i drugu obrazovnu ispravu o stečenom obrazovanju;
- dokaz o stručnom, odnosno radnom iskustvu;
- dokaz o programu kvalifikacije (obrazovni, odnosno studijski program, program osposobljavanja i sl.);
- dokaz o drugim kvalifikacijama;
- druge podatke, odnosno dokumentaciju od znača ja za priznavanje.
Sadržaj obrasca zahtjeva i potrebnu dokumentaciju za priznavanje bliže propisuje Ministarstvo.

Mišljenje o uporedivosti inostrane kvalifikacije

Član 11

Zahtjev za priznavanje Ministarstvo dostavlja nadležnom tijelu radi davanja mišljenja o uporedivosti inostrane kvalifikacije.
Nadležno tijelo vrši upoređivanje kvalifikacija kandidata sa kvalifikacijama koje se zahtijevaju za obavljanje regulisane profesije u Crnoj Gori.
Nadležno tijelo u postupku priznavanja vrši provjeru vjerodostojnosti dokaza iz člana 10 stav 3 ovog zakona.
Nadležno tijelo u postupku davanja mišljenja o uporedivosti može zatražiti mišljenje nadležne obrazovne ustanove.
Bliži način i postupak davanja mišljenja o uporedivosti inostrane kvalifikacije za svaku regulisanu profesiju utvrđuje se propisom Ministarstva.

Sadržaj mišljenja o uporedivosti

Član 12

Nadležno tijelo, u roku od mjesec dana od podnošenja zahtjeva i dokumentacije iz člana 10 ovog zakona, daje mišljenje o uporedivosti inostrane kvalifikacije.
Mišljenje o uporedivosti inostrane kvalifikacije obavezno sadrži obrazloženje da kandidat ispunjava uslove za obavljanje regulisane profesije, odnosno da kvalifikacije kandidata odgovaraju kvalifikacijama koje se zahtijevaju za obavljanje regulisanih profesija u Crnoj Gori.

Dopunska mjera

Član 13

Ako se u postupku davanja mišljenja o uporedivosti inostrane kvalifikacije utvrdi značajna razlika u pogledu obima ili sadržaja obrazovnog programa ili programa osposobljavanja inostrane kvalifikacije u mjeri u kojoj može da ozbiljno naruši zdravlje ili sigurnost ljudi zbog neodgovarajućih kvalifikacija kandidata, može se utvrditi dopunska mjera, kada:
a) je dužina trajanja obrazovnog programa za koji se dostavlja dokaz najmanje jednu godinu kraća, odnos no manja za 60 kredita od onog koji se zahtijeva za tu regulisanu profesiju u Crnoj Gori;
b) osposobljavanje koje je prošao kandidat obuhva ta znatno drukčije sadržaje od onih koje obuhvata dokaz o osposobljenosti koji se stiče u Crnoj Gori;
c) regulisana profesija u Crnoj Gori sadrži posebno osposobljavanje koje ne postoji u profesiji koju je kandidat stekao u inostranstvu.
Dopunskom mjerom iz stava 1 ovog člana može se zahtijevati da kandidat:
- ima prethodnu provjeru osposobljenosti;
- obavi period prilagođavanja do tri godine.
Kandidat ima mogućnost da izabere jednu od dopunskih mjera iz stava 2 ovog člana.

Prethodna provjera osposobljenosti

Član 14

Prethodna provjera osposobljenosti (u daljem tekstu: test sposobnosti) je provjera stručnog znanja, radi vrednovanja osposobljenosti kandidata u svrhu obavljanja regulisane profesije.
Test sposobnosti vrši, odnosno organizuje nadležno tijelo.
Nadležno tijelo će nakon testa sposobnosti izdati uvjerenje o postignutim rezultatima.
Način, postupak i mjesto sprovođenja testa sposobnosti i vrednovanje postignutih rezultata utvrđuje se aktom nadležnog tijela.

Period prilagođavanja

Član 15

Period prilagođavanja je obavljanje regulisane profesije na radnom mjestu pod nadzorom stručnjaka, a može biti praćen stručnim usavršavanjem i osposobljavanjem.
Stručnjak iz stava 1 ovog člana je lice koje ispunjava uslove za vršenje nadzora za stručno usavršavanje i osposobljavanje, u skladu sa propisom Ministarstva.
Ministarstvo daje saglasnost na izbor stručnjaka na konkretnom radnom mjestu za utvrđeni period prilagođavanja kandidata.
Period prilagođavanja, vrednovanje i prava kandidata za vrijeme trajanja prilagođavanja određuje se aktom nadležnog tijela.

Zaključak

Član 16

Dopunska mjera iz člana 13 ovog zakona utvrđuje se zaključkom, koji se donosi u roku od mjesec dana od dana podnošenja zahtjeva.
Protiv zaključka iz stava 1 ovog člana kandidat ima pravo žalbe Ministarstvu.
Zaključak kojim se utvrđuje period prilagođavanja sadrži: vrijeme trajanja prilagođavanja, program prilagođavanja i ime stručnjaka za nadzor.
Zaključak kojim se utvrđuje test sposobnosti sadrži naziv ovlašćenog tijela za provjeru i predmete koji nijesu obuhvaćeni kandidatovim dokazima o formalnom obrazovanju, odnosno osposobljenosti, kao i predmete koji podliježu provjeri osposobljenosti i bitni su za bavljenje regulisanom profesijom.

Rješenje

Član 17

Ministarstvo, nakon sprovedenog postupka od strane nadležnog tijela, donosi rješenje o priznavanju.
Ministarstvo donosi rješenje u roku od 90 dana od dana podnošenja zahtjeva.
Rješenje iz stava 1 ovog člana je konačno u upravnom postupku.

Profesionalni naziv

Član 18

Rješenjem o priznavanju utvrđuje se profesionalni naziv za obavljanje određene regulisane profesije u Crnoj Gori, a može biti različit od naziva koji se stiče završetkom formalnog obrazovanja u Crnoj Gori.

Znanje jezika

Član 19

Lice kojem je donijeto rješenje o priznavanju za obavljanje regulisane profesije u Crnoj Gori mora znati crnogorski jezik.

Troškovi

Član 20

Naknadu za troškove obavljanja perioda prilagođavanja pod nadzorom stručnjaka, odnosno naknadu za dodatno stručno osposobljavanje za period prilagođavanja, kao i vrednovanje nakon perioda prilagođavanja pod nadzorom stručnjaka, odnosno test sposobnosti plaća kandidat ili poslodavac.
Visinu naknade iz stava 1 ovog člana utvrđuje nadležno tijelo, uz saglasnost nadležnog organa državne uprave.

III. EVIDENCIJA I NADZOR

Informisanje i saradnja

Član 21

Ministarstvo u postupku priznavanja pruža informacije o:
- nacionalnom zakonodavstvu kojim se uređuju regulisane profesije i bavljenje tim profesijama;
- regulisanim profesijama i pristupu tim profesija ma u drugim državama;
- nivou kvalifikacije koja se zahtijeva za obavljanje određene regulisane profesije u drugoj državi;
- uslovima pristupa određenoj regulisanoj profesiji;
- nadležnim tijelima koja učestvuju u postupku priznavanja;
- primjeni propisa koji se odnose na priznavanje;
- donijetim rješenjima o priznavanju.
Ministarstvo, osim poslova iz stava 1 ovog člana, preko unutrašnje organizacione jedinice, uspostavlja saradnju i sa drugim organima i tijelima u zemlji i inostranstvu.

Baza podataka

Član 22

Ministarstvo vodi bazu podataka, koja sadrži:
- podatke o rješenjima u postupku priznavanja;
- podatke o pokrenutim žalbenim postupcima i upravnim sporovima pokrenutim protiv zaključka o utvrđivanju dopunske mjere ili rješenja o priznavanju, kao i o odlukama nadležnog suda povodom pokrenutih sporova;
- evidenciju ovlašćenih lica u nadležnim tijelima zaduženih za davanje potrebnih podataka.
Nadležno tijelo vodi evidenciju i čuva dokumentaciju o mišljenjima i zaključcima i drugim aktima izdatim u postupku priznavanja.
Pored evidencije iz stava 1 ovog člana, Ministarstvo u bazu podataka unosi i podatke iz stava 2 ovog člana, koje vodi nadležno tijelo.
Sadržaj i način vođenja evidencije i čuvanja dokumentacije, kao i način korišćenja podataka iz baze podataka propisuje Ministarstvo.

Nadzor

Član 23

Nadzor nad sprovođenjem ovog zakona vrši Ministarstvo, u skladu sa zakonom.

IV. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Usaglašavanje javno važećih programa

Član 24

Organi državne uprave, nadležni savjeti i ustanove visokog obrazovanja su dužni da javno važeće programe na osnovu kojih se stiče kvalifikacija za obavljanje regulisanih profesija u Crnoj Gori usaglase sa Direktivom 2005/36/EZ Evropskog parlamenta i vijeća od 7. septembra 2005. godine o priznavanju stručnih kvalifikacija, najkasnije do dana pristupanja Crne Gore Evropskoj Uniji.

Rok za donošenje liste

Član 25

Akt o listi regulisanih profesija i nadležnih tijela donijeće se u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Podzakonski propisi

Član 26

Propisi za sprovođenje ovog zakona donijeće se u roku od dvije godine od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Odlaganje primjene

Član 27

Priznavanje inostranih kvalifikacija u skladu sa ovim zakonom vršiće se od dana pristupanja Crne Gore Evropskoj Uniji.
Od dana pristupanja Crne Gore Evropskoj Uniji prestaje primjena odredaba Zakona o nacionalnim stručnim kvalifikacijama ("Službeni list CG", broj 80/08) koje se odnose na priznavanje inostranih sertifikata za obavljanje regulisanih profesija u Crnoj Gori i odredaba Zakona o priznavanju i vrednovanju obrazovnih isprava ("Službeni list CG", broj 4/08) koje se odnose na priznavanje inostranih obrazovnih isprava o stečenom srednjem stručnom, odnosno visokom obrazovanju za obavljanje regulisanih profesija.

Stupanje na snagu

Član 28

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Crne Gore".
Broj 26-1/11-1/6
EPA 481XXIV
Podgorica, 17. marta 2011. godine
Skupština Crne Gore 24. saziva
Predšednik, Ranko Krivokapić, s.r.