ZAKON

O POZORIŠNOJ DJELATNOSTI

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 60 od 18. decembra 2001)

IOSNOVNE ODREDBE

Član 1

Pod pozorišnom djelatnošću, u smislu ovog zakona, smatra se priprema i javno izvođenje scenskih djela.

Član 2

Pozorišna djelatnost je od javnog interesa.
Javni interes u pozorišnoj djelatnosti ostvaruje se na način i pod uslovima propisanim zakonom.

Član 3

Pozorišnu djelatnost obavljaju pozorišta.
Pozorišnu djelatnost mogu obavljati i druga pravna i fizička lica, pod uslovima i na način utvrđen ovim zakonom.

Član 4

Pozorište je slobodno i samostalno u stvaralačkom djelovanju.
Zabranjena je cenzura javnog izvođenja scenskog djela.
Niko nema pravo da nezakonito ograniči slobodu javnog izvođenja scenskog djela.
O povredi slobode javnog izvođenja scenskog djela odlučuje sud po hitnom postupku.

Član 5

Scensko djelo se ne može javno izvoditi prije nego što pozorište, odnosno drugo pravno ili fizičko lice koje se bavi pozorišnom djelatnošću sa nosiocima autorskih prava ne uredi pitanja autorskog prava, ukoliko posebnim propisima nije drukčije uređeno.

Član 6

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
1) priprema scenskog djela obuhvata utvrđivanje umjetničke koncepcije i, u vezi sa tim, stručne i operativno-tehničke poslove;
2) javno izvođenje scenskog djela je njegovo izvođenje pred gledalištem;
3) scensko djelo obuhvata umjetnička djela, kao i sinkretične oblike scenskog dešavanja nastale u obliku pozorišne predstave (drame, kamerne drame, monodrame, pantomime, recital i sl.), muzičke predstave (opera, opereta, oratorijum, mjuzikl i sl.), plesne predstave (balet, koreodrama, folklorna predstava i sl.), priredbe (svečane, edukativne, zabavno-estradne i sl.) i koncerte;
4) cenzura je službeno procjenjivanje muzičko-scenskih djela radi njihovog odobravanja ili zabrane prije javnog izvođenja;
5) programska orijentacija obuhvata mjere i aktivnosti na utvrđivanju koncepcije stvaralačkog djelovanja pozorišta u kulturnom životu Republike Crne Gore;
6) repertoar (plan prikazivanja) je spisak scenskih djela koja se u pozorištu prikazuju ili će se prikazati u određenom periodu;
7) kulturna baština Crne Gore podrazumijeva crnogorsku kulturnu baštinu i kulturne baštine nacionalnih i etničkih grupa iz Crne Gore;
8) produkcija podrazumijeva cjelokupne aktivnosti na proizvodnji, prikazivanju i izvođenju scenskog djela;
9) umjetnička koncepcija je planirano umjetničko osmišljavanje i vođenje scenskog djela;
10) umjetnički ansambl je skup pozorišnih umjetnika u pozorištu koji čine posebnu organizacionu jedinicu;
11) recenzija je kritički i stručno-umjetnički prikaz, odnosno ocijena scenskog djela;
12) pozorišna sezona je određeni vremenski period u toku kalendarske godine u okviru kojeg se realizuje program pozorišta;
13) visoka pozorišna reputacija predstavlja stvaralački ugled iz oblasti pozorišne umjetnosti, koji je potvrđen na osnovu strukovnih nagrada i drugih priznanja u zemlji i inostranstvu, kao i ostvarenih visokih dometa u pozorišnoj umjetnosti.

IIPOZORIŠTE

1. Osnivanje i rad

Član 7

Pozorište se osniva kao ustanova.
Pozorište mogu osnovati pravna i fizička lica, u svim oblicima svojine.
Kada je osnivač pozorišta država, odnosno jedinica lokalne samouprave pozorište se osniva kao javna ustanova.
Strano pravno i fizičko lice može osnovati pozorište u skladu sa ovim zakonom i propisima kojima su uređena strana ulaganja.

Član 8

Pozorište se osniva aktom o osnivanju, u skladu sa zakonom.

Član 9

Kada se pozorište osniva kao javna ustanova, osnivač je dužan da, prije donošenja akta o osnivanju, usvoji elaborat kojim se utvrđuje opravdanost i potreba za osnivanjem pozorišta.
Elaborat iz stava 1 ovog člana sadrži:
1) ciljeve radi kojih se osniva pozorište;
2) društvene potrebe za vršenjem pozorišne djelatnosti;
3) program obavljanja pozorišne djelatnosti sa programskom orijentacijom;
4) uslove za osnivanje pozorišta u pogledu: poslovnog prostora, opreme, kadra i neophodnih sredstava za osnivanje i obavljanje djelatnosti pozorišta.

Član 10

Pozorište može da obavlja djelatnost kada ministarstvo nadležno za poslove kulture (u daljem tekstu: Ministarstvo) utvrdi da su ispunjeni uslovi u pogledu potrebnog kadra, prostora, opreme i sredstava.
Bliže uslove koje treba da ispune pravna i fizička lica, u smislu stava 1 ovog člana, propisuje Ministarstvo.

Član 11

Pozorište stiče svojstvo pravnog lica upisom u sudski registar.
Pozorište se upisuje i u poseban registar, radi evidencije, koji vodi Ministarstvo.
Način i postupak vođenja registra iz stava 2 ovog člana propisuje Ministarstvo.

Član 12

Pozorište je dužno da obavlja djelatnost u skladu sa zakonom i pozorišnim pravilima.
Pozorišnim pravilima se utvrđuju normativi i standardi vezani za obavljanje pozorišne djelatnosti, kategorizacija dramskih umjetnika i druga pitanja od značaja za rad pozorišta.

Član 13

Na pozorišna pravila, statut i program rada pozorišta saglasnost daje osnivač.
Kada je osnivač pozorišta država, odnosno jedinica lokalne samouprave saglasnost na akte iz stava 1 ovog člana daje Ministarstvo, odnosno nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

Član 14

Nadzor nad ispunjenošću zakonskih uslova za početak rada i nad zakonitošću obavljanja djelatnosti pozorišta vrši Ministarstvo.

Član 15

Kada Ministarstvo utvrdi da pozorište ne ispunjava uslove za početak, odnosno nastavljanje rada ili se u svom radu ne pridržava zakona, drugih propisa i opštih akata odrediće rok za otklanjanje tih nedostataka i o tome obavijestiti osnivača.
Ukoliko pozorište blagovremeno ne otkloni uočene nedostatke, Ministarstvo donosi rješenje o zabrani njegovog rada i o tome obavještava osnivača.

2. Vrste pozorišta

Član 16

Zavisno od repertoara i postignutih umjetničkih dometa, pozorišta se organizuju kao: narodno pozorište, gradsko pozorište, producentsko pozorište i pozorišne grupe.

Član 17

Narodno pozorište, u okviru svoje repertoarske djelatnosti, bavi se pripremom i prikazivanjem scenskih djela iz kulturne baštine Crne Gore i svjetske kulturne baštine, posebno njegujući savremenu domaću i stranu dramu, kao i druga muzičko-scenska djela od izuzetnog umjetničkog značaja.

Član 18

Gradsko pozorište je stalno repertoarsko pozorište koje se bavi pripremanjem i javnim izvođenjem scenskih djela.
Pozorište iz stava 1 ovog člana može se organizovati i kao regionalno.

Član 19

Producentsko pozorište se povremeno bavi pripremanjem i javnim izvođenjem scenskih djela.

Član 20

Pozorišna grupa je pozorište koje osnivaju dva ili više pozorišnih umjetnika.
Pozorišna grupa se osniva ugovorom.

3. Upravljanje i finansiranje

Član 21

Organi pozorišta su:
1) pozorišni savjet, kao organ upravljanja i
2) direktor pozorišta, kao poslovodni organ.
Pozorišni savjet i direktor pozorišta čine upravu pozorišta.
Kod pozorišta čiji je osnivač država, odnosno jedinica lokalne samouprave upravu pozorišta, pored lica iz stava 2 ovog člana, čini i umjetnički direktor pozorišta.

Član 22

Pozorišni savjet imenuje i razrješava osnivač.
Pozorišni savjet čine predstavnici osnivača i predstavnici zaposlenih u pozorištu.
Način i postupak izbora predstavnika zaposlenih u pozorišni savjet uređuje se statutom pozorišta.

Član 23

Pozorišni savjet u pozorištu čiji je osnivač država, odnosno jedinica lokalne samouprave imenuje i razrješava Vlada Republike Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada), odnosno nadležni organ jedinice lokalne samouprave.
U pozorišnom savjetu iz stava 1 ovog člana predstavnici osnivača čine dvije trećine članova i biraju se iz reda afirmisanih stvaralaca iz oblasti kulturnog i javnog života.

Član 24

Pozorišni savjet:
1) donosi program rada pozorišta;
2) usvaja repertoar sa umjetničkom koncepcijom pozorišta;
3) utvrđuje poslovnu politiku i programsku orijentaciju sa planovima razvoja pozorišta;
4) donosi pozorišna pravila;
5) usvaja godišnje izvještaje o radu i finansijskom poslovanju pozorišta;
6) određuje cijene usluga koje pruža pozorište;
7) imenuje i razrješava direktora pozorišta i umjetničkog direktora pozorišta, osim u pozorištima čiji je osnivač država, odnosno jedinica lokalne samouprave;
8) donosi statut i akt o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji i druge opšte akte pozorišta;
9) donosi odluke o stručnom usavršavanju i stipendiranju;
10) vrši i druge poslove utvrđene zakonom, statutom i pozorišnim pravilima.

Član 25

Direktora pozorišta čiji je osnivač država, odnosno jedinica lokalne samouprave imenuje Vlada, odnosno nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

Član 26

Direktor pozorišta:
1) organizuje i vodi poslovanje pozorišta;
2) učestvuje u kreiranju umjetničke koncepcije pozorišta;
3) predlaže pozorišna pravila;
4) predlaže cijene usluga koje pruža pozorište;
5) postavlja i razrješava lica sa posebnim ovlašćenjima i odgovornostima;
6) izvršava odluke pozorišnog savjeta;
7) predlaže unutrašnju organizaciju i sistematizaciju radnih mjesta;
8) odlučuje o zasnivanju i prestanku radnog odnosa zaposlenih u pozorištu, kao i njihovom raspoređivanju;
9) zastupa pozorište;
10) obavlja i druge poslove utvrđene zakonom, statutom i pozorišnim pravilima.

Član 27

Narodno i gradsko pozorište imaju umjetničkog direktora.
Umjetničkog direktora pozorišta čiji je osnivač država, odnosno jedinica lokalne samouprave imenuje Vlada, odnosno nadležni organ jedinice lokalne samouprave.
Izuzetno, na predlog pozorišnog savjeta, osnivači pozorišta iz stava 2 ovog člana ne moraju imenovati umjetničkog direktora, ako je direktor pozorišta stvaralac visoke pozorišne reputacije.

Član 28

Umjetnički direktor:
1) predlaže repertoar sa umjetničkom koncepcijom pozorišta;
2) rukovodi radom umjetničkog ansambla;
3) daje recenziju za svako scensko djelo, prije uvrštavanja u program;
4) odgovoran je za svako javno izvođenje scenskog djela.
Podnosilac zahtjeva koji je nezadovoljan recenzijom iz stava 1 tačka 3 ovog člana može podnijeti prigovor pozorišnom savjetu.
U pozorištu koje nema umjetničkog direktora, poslove iz stava 1 ovog člana obavlja direktor pozorišta.

Član 29

Pozorište se finansira sredstvima koja:
1) obezbjeđuje osnivač;
2) ostvari kao sopstveni prihod;
3) stiče putem sponzorstva, donatorstva i drugim načinom sticanja sredstava, u skladu sa zakonom.
Sredstva iz stava 1 tačka 1 ovog člana, kod pozorišta čiji je osnivač država, odnosno jedinica lokalne samouprave, ostvaruju se iz budžeta Republike, odnosno jedinice lokalne samouprave, na osnovu programa rada pozorišta.
Nadzor nad finansijskim poslovanjem i namjenskim korišćenjem budžetskih sredstava vrši osnivač.

IIIPOZORIŠNI UMJETNICI

Član 30

Pozorišni umjetnici, u smislu ovog zakona, su dramski umjetnici (glumci, reditelji, koreografi, dramaturzi, scenografi, kostimografi, animatori lutaka), plesači, dirigenti, muzičari i operski pjevači.

Član 31

Dramski umjetnici koji imaju potvrđen stvaralački ugled, nagrade i priznanja iz oblasti pozorišne umjetnosti dodijeljene od strane strukovnih udruženja u zemlji i inostranstvu i značajno doprinose razvoju pozorišne djelatnosti u Republici mogu dobiti određeno znanje, kao stručno i društveno priznanje (doajen, prvak i sl.).
Pozorišnim pravilima određuju se zvanja u smislu stava 1 ovog člana.
Zahtjev za dobijanje zvanja, po pravilu, podnosi pozorište, a mogu ga podnijeti i odgovarajuća strukovna udruženja.
O dodjeljivanju zvanja dramskim umjetnicima odlučuje posebna komisija koju obrazuje Ministarstvo, iz reda afirmisanih stvaralaca iz oblasti kulturnog i javnog života.

Član 32

U pozorištu se radni odnos zasniva ugovorom o radu.
Ugovor o radu se, po pravilu, zaključuje na određeno vrijeme (tzv. "angažman"), na vrijeme do završetka projekta, a najduže do četiri pozorišne sezone, nakon čega ugovor može biti produžen.
Zaključivanje ugovora o radu, u smislu stava 2 ovog člana, određuje se prema kriterijumima koji se utvrđuju statutom pozorišta i pozorišnim pravilima, u skladu sa repertoarskom politikom pozorišta.

Član 33

Pozorišni umjetnici i drugi zaposleni u pozorištu dužni su da izvršavaju obaveze vezane za pripremanje i javno izvođenje programa, u skladu sa aktima pozorišta i zaključenim ugovorom o radu.

Član 34

Pozorišni umjetnici mogu, uz saglasnost direktora pozorišta, povremeno sarađivati na pripremanju programa izvan pozorišta u kojem su zaposleni, a najduže 90 dana u toku pozorišne sezone.

Član 35

U pogledu prava, obaveza i odgovornosti zaposlenih u pozorištu, kao i njihovih međusobnih odnosa, shodno se primjenjuju propisi o radnim odnosima.

Član 36

Na unutrašnju organizaciju pozorišta, statusne promjene, djelatnost, imovinu, javnost rada, poslovnu tajnu, nadzor, zastupanje, predstavljanje, način odlučivanja zaposlenih, prava i dužnosti organa upravljanja i drugih organa pozorišta, shodno se primjenjuju propisi kojima su ova pitanja uređena za preduzeća, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

IVKAZNENE ODREDBE

Član 37

Novčanom kaznom u visini od stostrukog do dvjestostrukog iznosa minimalne zarade u Republici kazniće se za prekršaj pozorište ili drugo pravno lice, ako:
1) obavlja pozorišnu djelatnost, a ne ispunjava propisane uslove, prije nego što nadležni organ utvrdi da su ispunjeni uslovi (član 10);
2) ne usvoji pozorišna pravila (član 12).
Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pozorištu ili drugom pravnom licu novčanom kaznom u visini od desetostrukog do dvadesetostrukog iznosa minimalne zarade u Republici.

Član 38

Novčanom kaznom u visini od pedesetostrukog do stostrukog iznosa minimalne zarade u Republici, kazniće se za prekršaj pozorište ili drugo pravno lice, ako javno izvede scensko djelo suprotno odredbi člana 5 ovog zakona.
Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pozorištu ili drugom pravnom licu novčanom kaznom u visini od petostrukog do desetostrukog iznosa minimalne zarade u Republici.

Član 39

Novčanom kaznom u visini od petostrukog do desetostrukog iznosa minimalne zarade u Republici kazniće se za prekršaj pozorišni umjetnik ili drugo fizičko lice ako osnuje pozorišnu grupu suprotno odredbi člana 20 ovog zakona.

VPRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 40

Postojeća pozorišta i drugi oblici pozorišnog organizovanja su dužni da usaglase svoju organizaciju i opšte akte sa odredbama ovog zakona, u roku od šest mjeseci od dana njegovog stupanja na snagu.

Član 41

Javne ustanove Kraljevsko pozorište "Zetski dom" i Crnogorsko narodno pozorište, zadržavajući nazive i sjedišta, danom stupanja na snagu ovog zakona nastavljaju rad kao narodna pozorišta.

Član 42

Sa zaposlenima koji su, do dana stupanja na snagu ovog zakona, u radnom odnosu na neodređeno vrijeme u pozorištu, neće se zaključivati ugovori o radu iz člana 32 ovog zakona.

Član 43

Propise predviđene ovim zakonom Ministarstvo će donijeti u roku od tri mjeseca od dana njegovog stupanja na snagu.

Član 44

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Republike Crne Gore".