ZAKON

O POSLOVIMA JAVNIH PRIHODA

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 3/92, 3/94, 42/94, 13/96, 45/98, 69/2000)

IOPŠTE ODREDBE

Član 1.

Poslovi utvrđivanja, kontrole i naplate javnih prihoda (u daljem tekstu: poslovi javnih prihoda) su zakonom utvrđeni poslovi čijim se obavljanjem obezbjeđuje sprovođenje zakona i drugih propisa kojima se utvrđuju obaveze po osnovu poreza, doprinosa, taksa i drugih javnih prihoda.

Član 2.

Poslove javnih prihoda obavlja Direkcija javnih prihoda Republike Crne Gore (u daljem tekstu: Direkcija).
Jedinica lokalne samouprave obavlja poslove javnih prihoda koji se odnose na utvrđivanje, kontrolu i naplatu boravišnih taksa i svih prihoda koje jedinica lokalne samouprave uvodi svojim propisom, izuzev poslova utvrđivanja naknade za korišćenje komunalnih dobara od opšteg interesa.
Kod obavljanja poslova iz stava 2 ovog člana, shodno se primjenjuju odredbe ovog zakona.

IIDIREKCIJA JAVNIH PRIHODA

Organizacija

Član 3.

Za obavljanje poslova utvrđenih zakonom, u okviru Direkcije obrazuje se Centrala i područne jedinice (filijale i ekspoziture).
Posebnim propisom Vlade Republike Crne Gore urediće se unutrašnja organizacija Direkcije.
Direkcijom rukovodi direktor.

1. Centrala

Član 4.

U izvršavanju zakonom utvrđenih poslova Centrala:
1) organizuje, odgovara i stara se za funkcionisanje organizacionih djelova u vršenju poslova kontrole, utvrđivanja i naplate javnih prihoda;
2) daje inicijativu za donošenje propisa i drugih akata za uređivanje poreskog sistema i poreske politike, nadležnim organima;
3) izvještava Vladu Republike Crne Gore, Skupštinu Republike Crne Gore i skupštinu opštine o stanju u oblasti javnih prihoda, pojavama, problemima i drugim pitanjima koja se odnose na funkcionisanje sistema i politike u ovoj oblasti;
4) obezbjeđuje izvršavanje stavova i zaključaka Vlade Republike Crne Gore i Skupštine Republike Crne Gore iz oblasti javnih prihoda;
5) organizuje funkcionisanje jedinstvenog informacionog sistema za oblast javnih prihoda u okviru koga se obezbjeđuju podaci neophodni za funkcionisanje organa, praćenje izvršenja obaveza pravnih i fizičkih lica, ostvarivanje prava i obaveza građana i drugi podaci od značaja za sagledavanje stanja u ovoj oblasti i njegovo unapređenje;
6) stara se o primjeni međunarodnih konvencija i sporazuma o izbjegavanju dvostrukog oporezivanja ili drugim pogodnostima i utvrđivanju i plaćanju javnih prihoda;
7) vrši neposrednu kontrolu primjene propisa izvršavanja zakona i drugih propisa iz oblasti javnih prihoda kada se to ne vrši efikasno od strane područnih jedinica i u drugim slučajevima kada se za tim ukaže potreba;
8) rješava po žalbama na odluke filijala donijetih u prvom stepenu;
9) stara se o unapređenju rada i stručnom obrazovanju radnika koji rade na poslovima javnih prihoda.
Radi stvaranja uslova za pripremu predloga za vođenje odgovarajuće ekonomske politike i njeno efikasno sprovođenje u Direkciji, obrazuje se posebna unutrašnja organizaciona jedinica za praćenje dejstva instrumenata fiskalnog sistema i fiskalne politike, osposobljavanje kadrova i unapređenje rada - Centar za fiskalnu analizu.

Član 5.

Poslove finansijske kontrole vrši inspektor javnih prihoda - finansijski policajac (u daljem tekstu: policajac).

Član 6.

Policajac vrši kontrolu:
1) ostvarivanja i iskazivanja u knjigovodstvu, odnosno poreskoj prijavi prometa robe i usluga, prihoda, rashoda, načina plaćanja roba i usluga, ličnih primanja i drugih elemenata od uticaja na utvrđivanje javnih prihoda;
2) prijavljivanja imovine, imovinskih prava i nepokretnosti podložnih oporezivanju;
3) tačnosti iskazanih podataka o pravu poreske olakšice i oslobađanja;
4) zakonitosti, pravilnosti utvrđivanja (blagovremenost) u plaćanju javnih prihoda po odbitku;
5) utvrđivanja osnovice za obračunavanje i plaćanje akcize, poreza na promet (proizvoda i usluga) i drugih javnih prihoda;
6) uplata dnevnog pazara i ostalih gotovinskih i bezgotovinskih uplata i isplata;
7) plaćanja taksa i drugih javnih prihoda i primjene taksene tarife;
8) krajnje upotrebe sredstava formiranih po osnovu poreskih olakšica i oslobođenja;
9) sprovođenja mjera naloženih od strane suda i drugih nadležnih organa;
10) sprovođenja mjera prinudne naplate javnih prihoda;
11) obračuna kamate za neblagovremeno plaćanje javnih prihoda;
12) stanja iskazanih obaveza po osnovu javnih prihoda u knjigovodstvu poreskog obveznika;
13) stanja poreskih računa (stanja zaduženja, naplate) i njihovo usmjeravanje;
14) poreskog bilansa i odgovarajućih podataka u bilansu uspjeha i bilansu stanja;
15) ostalih poslova od značaja za utvrđivanje i naplatu javnih prihoda.

Član 7.

Policajac prilikom vršenja kontrole mora imati službenu legitimaciju i biti odjeven u propisanu uniformu sa službenom oznakom.
Samo u izuzetnim slučajevima, kada je zbog prirode posla neophodno, policajac može vršiti kontrolu i bez propisane uniforme.
Obrazac službene legitimacije, izgled, sadržaj i korišćenje uniforme i oznaka, propisuje direktor Direkcije.

Član 7a

Policajac prilikom vršenja kontrole može nositi službeno oružje.
Bliže uslove za nošenje i upotrebu oružja propisuje Vlada Republike Crne Gore.

Član 8 briše se.

Član 9.

U postupku kontrole, policajac, pored obaveza i ovlašćenja utvrđenih Zakonom o inspekcijskoj kontroli, ima pravo da:
1) vrši pregled poslovnih knjiga, dokumentacije o poslovanju i drugih evidencija od značaja za utvrđivanje javnih prihoda;
2) vrši pregled utroška i stanja zaliha, inventara, materijala, sirovina, poluproizvoda, gotovih proizvoda i osnovnih sredstava;
3) kontroliše isplate sa žiro-računa, tekućih računa i gotovinske isplate u odnosu na nastanak dužničko-povjerilačkih odnosa, način plaćanja, plaćanje poreza, taksa i drugih dažbina;
4) vrši uvid u stanje i vrijednost nepokretnosti, imovine i imovinskih prava podložnih oporezivanju;
5) vrši kontrolu stanja i vrijednosti nepokretnosti, imovine i imovinskih prava podložnih oporezivanju;
6) utvrđuje identitet poreskog obveznika i radnika koji obavlja djelatnost;
7) privremeno zabranjuje do otklanjanja nepravilnosti obavljanje djelatnosti bez odobrenja za rad nadležnog organa, odnosno kada se inspektoru ne dozvoljava, onemogućava ili ometa vršenje kontrole poslovanja;
8) zabrani rad kontrolisanom subjektu, ako utvrdi da radnik obavlja poslove bez odluke o zasnivanju radnog odnosa, odnosno zaključenog i registrovanog ugovora o zapošljavanju ili prijave na obavezno socijalno osiguranje. Zabrana traje do otklanjanja utvrđenih nepravilnosti;
9) vrši pregled poslovnih i drugih prostorija u kojima se obavlja djelatnost ili čuva roba i drugi proizvodi;
10) saslušava obveznike i svjedoke, odnosno uzima pismene izjave o činjenicama od značaja za utvrđivanje javnih prihoda;
11) privremeno oduzima robu, proizvode, opremu, sredstva, pojedine poslovne knjige, dokumenta i druga dokazna sredstva od značaja za utvrđivanje javnih prihoda;
12) privremeno zabranjuje vršenje određenih radnji ili raspolaganje sredstvima;
13) zahtijeva pomoć radnika najbližeg organa unutrašnjih poslova, ako bez njegove pomoći ne može da izvrši nadzor;
14) utvrđuje identitet poreskog obveznika i zaposlenih koji obavljaju djelatnost;
15) vrši i druge poslove neophodne za otkrivanje krivičnih djela, prekršaja i drugih nezakonitih radnji u oblasti javnih prihoda.

Član 10.

Kada postoji osnovana sumnja da se u stambenoj ili drugoj prostoriji, van registrovanog poslovnog prostora, obavlja privredna ili druga djelatnost koja podliježe oporezivanju, finansijska policija će, na osnovu odluke suda, izvršiti pregled tih prostorija.
Ako pregledu ne prisustvuje vlasnik stana i prostorije ili nosilac stanarskog prava, pregled se vrši u prisustvu dva svjedoka.
Odluku iz stava 1 ovog člana sud donosi na osnovu zahtjeva Direkcije.
-------------------
NAPOMENA REDAKCIJE:
Odlukom Saveznog ustavnog suda IU broj 69/98 ("Sl. list SRJ", br. 69/2000) utvrđuje se da odredba ovog člana nije saglasna sa članom 31. Ustava SRJ.
-------------------

Član 11.

U postupku kontrole policajac će privremeno oduzeti sirovine, repromaterijal, poluproizvode, gotove proizvode i robu (u daljem tekstu: roba) u slučajevima:
1) kada nema dokaza o načinu pribavljanja robe, odnosno kada je roba proizvedena ili na drugi način pribavljena bez dokaza da su plaćeni propisani porezi i druge dažbine;
2) kada se roba stavlja u promet od strane lica koje za to nije registrovano, odnosno ovlašćeno ili nema dokaza o porijeklu robe;
2a) kada se promet proizvoda za koje je propisano obavezno obilježavanje vrši bez propisane oznake ili kada se u zemlji vrši prodaja cigareta namijenjeni izvozu;
3) kada se vrši proizvodnja robe radi stavljanja u promet, odnosno kada se vrši promet robe koja nije propisno evidentirana u poslovnim knjigama i drugim poslovnim evidencijama;
4) kada se roba na koju se plaća porez na promet transportuje bez propisane dokumentacije (otpremnice, tovarnog lista, računa i dr.);
5) kada se prodaja robe vrši van poslovnog sjedišta ili drugog mjesta određenog od strane nadležnog organa.
U slučajevima iz stava 1 ovog člana, finansijski policajac oduzeće, odnosno zaplijeniće i prevozno ili drugo sredstvo kojim se roba transportuje, odnosno stavlja u promet.
Policajac će oduzeti i sva neevidentirana sredstva rada i sva novčana sredstva koja su ostvarena vršenjem prometa robe i usluga na nedozvoljen način.

Član 12.

U okviru Finansijske policije obrazuje se posebno odjeljenje za suzbijanje poreskog kriminala.
Radnici iz stava 1. ovog člana u postupku otkrivanja i prijavljivanja poreske utaje imaju ovlašćenja radnika organa unutrašnjih poslova.

Član 13.

Građani i njihove organizacije, preduzeća, ustanove i druge organizacije, državni i drugi organi, dužni su da na zahtjev Direkcije dostave podatke, odnosno stave na raspolaganje dokumenta od značaja za ostvarivanje javnih prihoda.

Čl. 14, 15, 16, 17 i 18 brišu se.

Član 19.

Protiv rješenja policajca u područnoj jedinici - filijali može se izjaviti žalba Centrali, u roku od osam dana od dana njegovog prijema.
Žalba ne zadržava izvršenje rješenja.

3. Filijale

Član 20.

Utvrđivanje, kontrola i naplata javnih prihoda sprovodi se u područnim jedinicama - filijalama, a naročito:
1) utvrđivanje pojedinačnih obaveza po osnovu poreza, taksa drugih dažbina i ostalih javnih prihoda za sva fizička i pravna lica;
2) kontrola ostvarivanja prihoda troškova poslovanja, iskazivanje dobiti i drugih elemenata od uticaja na utvrđivanje visine javnih prihoda;
3) kontrola pravilnosti vođenja poslovnih knjiga i drugih propisanih evidencija;
4) kontrola tačnosti iskazanih podataka o imovini, imovinskom pravu i nepokretnostima za koje se utvrđuju porezi;
5) kontrola iskazivanja podataka o pravu na poreske olakšice i oslobođenja;
6) redovna i prinudna naplata javnih prihoda;
7) vođenje evidencije o prometu roba i usluga, prihodima, vrsti i vrijednosti imovine, prometu imovine i ostalim činjenicama od značaja za utvrđivanje javnih prihoda i za ostvarivanje prava i obaveza pravnih lica i građana;
8) vođenje evidencije o visini utvrđenih obaveza za sva pravna i fizička lica i njihovom blagovremenom izvršenju;
9) izdavanje uvjerenja, potvrda i drugih dokaznih sredstava o prihodima i imovini građana od kojih zavisi ostvarivanje određenih prava i obaveza;
10) pokretanje i vođenje prvostepenog prekršajnog postupka u slučajevima povrede zakona iz oblasti javnih prihoda;
11) vršenje drugih upravnih i stručnih poslova koji su neophodni za ostvarivanje javnih prihoda;
12) priprema i obezbjeđenje podataka o visini opterećenja poreskih obveznika po osnovu poreza, doprinosa, taksa i drugih dažbina, i
13) kontrola utvrđivanja cijena transakcija u skladu sa načelom "van dohvata ruke", shodno odredbama zakona kojim se uređuje porez na dobit preduzeća.

Član 21.

Nadležni organ uprave za poslove katastra dužan je da nadležnom poreskom organu dostavi do 28. februara godine za koju se utvrđuje akontacioni porez od poljoprivrede i šumarstva podatke o visini katastarskog prihoda i adresu vlasnika, plodouživaoca, odnosno imaoca prava korišćenja.

Član 22.

Nadležni organ uprave, odnosno drugi nadležni organ dužan je poreskom organu da dostavi primjerak rješenja kojim se odobrava obavljanje djelatnosti, privremena obustava ili prekid, i to istovremeno sa dostavljanjem takvog rješenja pravnom, odnosno fizičkom licu.
Uz rješenje o upisu u odgovarajući registar dostavlja se i rješenje o ispunjavanju minimalno-tehničkih uslova za obavljanje djelatnosti.
Sud je dužan da primjerak rješenja o upisu pravnog lica u sudski registar kao i sve promjene u njemu dostavi nadležnom poreskom organu istovremeno kad i pravnom licu.

Član 23.

Banke i finansijske organizacije koje obavljaju poslove platnog prometa, dužne su nadležnom poreskom organu da, na njegov zahtjev, omoguće uvid u poslovne knjige i evidencije o prometu žiro-računa, tekućeg računa i korišćenim kreditima poreskog obveznika.

IIISREDSTVA ZA RAD I FINANSIRANjE

Član 24.

Radi stimulisanja rada i rješavanja materijalnog položaja zaposlenih, Direkciji se ustupa 5% od naplaćenih kamata za neblagovremeno plaćene javne prihode i 10% od oporezivanja neprijavljenih prihoda.
Sredstva iz stava 1 ovog člana u visini od 60% raspoređuju se prema rezultatima rada organizacionih jedinica, odnosno pojedinih zaposlenih, a preostali dio za unapređenje rada i modernizaciju finansijske policije i organizacionih jedinica Direkcije, pod uslovima i na način koji utvrdi direktor Direkcije.
Zbog posebnih uslova rada, težine i prirode poslova policajcima se sredstva za plate mogu povećati do 50%.
Raspored sredstava iz stava 2 ovog člana vrši se finansijskim planom Direkcije, na koji saglasnost daje Vlada Republike.

Član 25, 26 i 27.

(Brisani)

Član 28.

Direkcija je dužna obezbijediti zaštitu i povjerljivost podataka i informacija kojima se može nanijeti materijalna ili druga šteta za poreskog obveznika ili drugo lice u postupku.
Visina utvrđenih poreza, doprinosa, taksa i drugih javnih prihoda i stanje duga pojedinih poreskih obveznika smatraju se poslovnom tajnom.

Član 29.

Poreski obveznik ima pravo uvida u evidencije i podatke koje u vezi sa tim vodi Direkcija i može zahtijevati izmjenu nepotpunih ili netačnih podataka.

IIIaKAZNENE ODREDBE

Član 29a

Novčanom kaznom od petostrukog do dvadesetostrukog iznosa minimalne neto zarade u Republici kazniće se za prekršaj odgovorno lice:
1) u državnom organu, odnosno organizaciji, ako na zahtjev Direkcije ne dostavi podatke, odnosno ne stavi na raspolaganje dokumentaciju od značaja za ostvarivanje javnih prihoda;
2) u nadležnom organu uprave za poslove katastra, ako u propisanom roku ne dostavi nadležnom poreskom organu podatke iz člana 21 ovog zakona;
3) u nadležnom organu uprave, sudu, odnosno drugom nadležnom organu, ako ne dostavi rješenje iz člana 22 ovog zakona;
4) u bankama i drugim finansijskim organizacijama koje obavljaju poslove platnog prometa, ako nadležnom poreskom organu na njegov zahtjev ne omogući uvid u evidencije iz člana 23 ovog zakona;
5) u nadležnom poreskom organu, ako obvezniku ne omogući uvid u evidenciju iz člana 29 ovog zakona ili ako ne postupi po zahtjevu obveznika za izmjenu nepotpunih i netačnih podataka.

Član 29b

U pogledu nadležnosti, ovlašćenja i drugog što nije utvrđeno ovim zakonom, shodno se primjenjuju odredba Zakona o inspekcijskoj kontroli ("Službeni list RCG", br. 50/92)".

IVPRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 30.

Stupanjem na snagu ovog zakona poslovi Službe društvenog knjigovodstva u Republici Crnoj Gori, koji se odnose na inspekcijsku kontrolu, utvrđivanja obračuna i naplate javnih prihoda, kod poreskog obveznika (poslovni i poreski bilans) utvrđeni Zakonom o Službi društvenog knjigovodstva, Zakonom o Službi društvenog knjigovodstva u Republici Crnoj Gori, odredbama republičkih propisa i odredbama saveznih zakona, prenijeće se na Direkciju do 31. marta 1992. godine.
U roku iz stava 1. ovog člana prenijeće se na Direkciju i poslovi iz nadležnosti Ministarstva unutrašnjih poslova koji se odnose na utaju poreza i poreski kriminal.

Član 31.

Preuzimanjem poslova iz člana 30. ovog zakona, do 31. marta 1992. godine preuzeće se predmeti, arhiva i drugi registraturni materijal, oprema, sredstva za rad i prostorije, novčana i druga sredstva Republičke i opštinskih uprava društvenih prihoda, Službe društvenog knjigovodstva u Republici Crnoj Gori (filijala i Centrale) i Ministarstva unutrašnjih poslova, koji se odnose na ove poslove.
Preuzimanjem poslova iz stava 1. ovog člana preuzeće se i potreban broj radnika Republičke i opštinskih uprava društvenih prihoda, Ministarstva unutrašnjih poslova, Službe društvenog knjigovodstva u Republici Crnoj Gori, koji su na dan stupanja na snagu ovog zakona radili na poslovima iz člana 30. ovog zakona.
Preuzimanje iz st. 1 i 2. ovog člana izvršiće se u skladu sa propisom Vlade Republike Crne Gore.

Član 32.

Preuzimanjem poslova iz člana 30. ovog zakona prestaju da važe: Zakon o upravama društvenih prihoda ("Službeni list SRCG", broj 35/82) i odgovarajuće odredbe Zakona o Službi društvenog knjigovodstva u Republici Crnoj Gori ("Službeni list SRCG", br. 14/85 i 21/91) i drugih republičkih zakona i propisa koji se odnose na inspekcijsku kontrolu utvrđivanja obračuna i naplate javnih prihoda, kao i odredbe Zakona o unutrašnjim poslovima ("Službeni list SRCG", br. 13/85 i 32/89) koje se odnose na utaju poreza i poreski kriminal.

Član 33.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Republike Crne Gore".
-----------------------
NAPOMENA REDAKCIJE (1):
Pored odredbi o izmjenama i dopunama osnovnog zakona koje su sadržane u prečišćenom tekstu, Zakonom o izmjenama i dopunama Zakona o javnim prihodima ("Sl. list RCG", br. 3/94) propisano je i:
Član 14
Podzakonski akti doneseni na osnovu Zakona o poslovima javnih prihoda ("Službeni list RCG", broj 3/92) uskladiće se sa odredbama ovog zakona u roku od 30 dana od dana njegovog stupanja na snagu.
Podzakonski akti koji se donose na osnovu ovlašćenja iz ovog zakona donijeće se u roku od 30 dana od dana njegovog stupanja na snagu.
Član 15
Ovaj zakon stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Republike Crne Gore".
Ovaj zakon je objavljen 27. januara 1994. godine.
-----------------------
NAPOMENA REDAKCIJE (2):
Zakonom o izmjenama i dopunama Zakona o javnim prihodima ("Sl. list RCG", br. 13/96), pored odredbi koje sadrži prečišćeni tekst propisano je i:
Član 7
Ovlašćuje se Zakonodavni odbor Skupštine Republike Crne Gore da utvrdi prečišćeni tekst ovog zakona.
Član 8
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Republike Crne Gore.
Ovaj zakon objavljen je 23. aprila 1996. godine.