ZAKON

O IZGRADNjI I FINANSIRANjU INVESTICIONIH OBJEKATA

(Objavljen u "Sl. listu SRCG", br. 29/90, 46/90 i "Sl. listu RCG", br 29/93)

I. OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Investicionim objektom smatra se sam građevinski objekat ili građevinski objekat sa ugrađenim uređajima, postrojenjima i opremom koji služe namjeni investicionog ulaganja i uređenim okolnim prostorom pripadajuće lokacije.
Izgradnja investicionog objekta obuhvata prethodne i pripremne radove, izradu tehničke dokumentacije i građenje investicionog objekta.

Član 2.

Prethodnim radovima smatra se izrada studija, istražnih radova, investicionog programa i drugih radova koji služe za pripremanje dokumentacije na osnovu koje se može donijeti odluka o izgradnji investicionog objekta.
Pripremnim radovima smatra se izvođenje radova i izgradnja objekata privremenog karaktera, koje je potrebno izvesti odnosno izgraditi prije ili za vrijeme građenja investicionog objekta.
Građenjem objekta smatra se izvođenje građevinskih, građevinsko-zanatskih radova, ugrađivanje odnosno montaža ili postavljanje instalacija, uređaja, postrojenja i opreme, izvođenje radova na proširenju kapaciteta, radova na građenju objekata komunalnog opremanja i uređenja oko objekata, kao i drugih radova kojima se obezbjeđuje podobnost objekta za upotrebu.

Član 3.

Rekonstrukcijom objekta smatra se izvođenje radova na postojećem objektu, kao što su: promjena gabarita odnosno izmjena konstruktivnih elemenata i izvođenje drugih radova koji mogu biti od uticaja na stabilnost objekta odnosno njegovih djelova.
Rekonstrukcijom se ne smatraju radovi koji se izvode radi zamjene uređaja, postrojenja i opreme, ako se njima ne mijenjaju uslovi pod kojima je objekat izgrađen, kao ni radovi na održavanju i adaptaciji objekta koji nijesu od uticaja na stabilnost objekta odnosno njegovih pojedinih djelova.

Član 4.

Investitorom, u smislu ovog zakona, smatra se pravno lice koje donosi odluku i finansira izgradnju odnosno rekonstrukciju investicionog objekta (u daljem tekstu: investitor).
Investitorom se smatra i građanin i građansko pravno lice koje gradi, odnosno finansira izgradnju investicionog objekta.

Član 5.

Građenju odnosno rekonstrukciji investicionog objekta može se pristupiti nakon pribavljanja odobrenja za građenje, izdatog od strane nadležnog organa.
Investicioni objekat ne može se koristiti prije nego što se pribavi odobrenje za upotrebu tog objekta.
Izgrađeni investicioni objekat za koji nije izdato odobrenje za upotrebu ne može se upisati u zemljišne ili druge javne knjige.

Član 6.

Izgradnja objekata građana i građansko-pravnih lica uređuje se propisom skupštine opštine i ovim zakonom.

Član 7.

Odredbe ovog zakona ne odnose se na građenje, montiranje odnosno postavljanje privremenih objekata.
Objektima, u smislu stava 1. ovog člana, smatraju se objekti, koji se grade, montiraju odnosno postavljaju na zemljištu do njegovog privođenja konačnoj namjeni.
Izgradnja objekata iz stava 1. ovog člana uređuje se propisom skupštine opštine.

Član 8.

Odredbe ovog zakona, kojim se uređuje finansiranje izgradnje investicionih objekata, shodno se primjenjuju i na finansiranje ostalih investicija.

Član 9.

Nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona i drugih propisa, standarda, tehničkih normativa i normi kvaliteta koji se odnose na izgradnju investicionih objekata vrši organ uprave nadležan za poslove odgovarajuće inspekcije.

II. ODLUKA O IZGRADNjI INVESTICIONOG OBJEKTA

Član 10.

O izgradnji investicionog objekta odlučuje investitor.
Odluku o izgradnji investicionog objekta (u daljem tekstu: investiciona odluka) investitor donosi na osnovu investicionog programa i tehničkog rješenja objekta izgrađenog najmanje u obliku idejnog projekta.
Investicioni program je elaborat kojim se analiziraju ekonomski, tehnički, tehnološki, ekološki i drugi uslovi za izgradnju investicionog objekta.

Član 11.

U postupku pripreme, praćenja i realizacije investicione obuke, kao i u postupku ocjene i provjere investicionog programa, investitor je dužan da primijeni Zajedničku metodologiju za ocjenjivanje društvene i ekonomske opravdanosti investicija i efikasnosti investiranja u SFRJ ("Službeni list SFRJ", broj 50/87).

Član 12.

Izradu investicionog programa investitor može povjeriti preduzeću odnosno organizaciji koja je za tu djelatnost upisana u sudski registar.
Preduzeće odnosno organizacija se može upisati u sudski registar za izradu investicionog programa ako za izradu svakog dijela programa ima u radnom odnosu na neodređeno vrijeme radnika s visokom školskom spremom odgovarajuće struke, sa tri godine radnog iskustva u struci.
Investitor može izrađivati investicioni program za svoje potrebe ako ispunjava uslove u pogledu stručnog kadra iz stava 2. ovog člana.

III. TEHNIČKA DOKUMENTACIJA

Član 13.

Tehnička dokumentacija je elaborat u kome se tehnički razrađuju tehnološka, ekološka, proizvodna, odnosno eksploataciona koncepcija investicionog objekta i daju tehnička rješenja za njegovu izgradnju.

Član 14.

Tehnička dokumentacija, zavisno od vrste i namjene objekta, koji se gradi odnosno vrsta radova koji se izvode, sadrži odgovarajući projekat (arhitektonski, konstruktivni, tehnološki, ekološki, energetski, mašinski, instalacija, enterijera, uređenja terena), tehničko obrazloženje projekta, situaciju, predmjer i proračun radova, specifikaciju, detalje za izvođenje radova i druge priloge utvrđene zakonom i drugim propisima.
Republički organ uprave nadležan za poslove građevinarstva bliže propisuje sadržinu tehničke dokumentacije za građenje pojedinih vrsta objekata.

Član 15.

Tehnička dokumentacija izrađuje se u skladu sa uslovima utvrđenim propisima o planiranju i uređenju prostora, zavisno od vrste objekta, njegove namjene i lokacije, u skladu s geološkim, seizmološkim, energetskim, sanitarnim, saobraćajnim i vodoprivrednim uslovima, uslovima za zaštitu od požara, zaštite na radu, zaštite čovjekove životne i radne sredine, zaštite kulturnih dobara i drugim propisanim uslovima.

Član 16.

Za gradnju više istovrsnih objekata može se izraditi jedinstvena tehnička dokumentacija uz koju se prilažu posebni djelovi dokumentacije koja se odnosi na specifičnost gradnje za svaki od tih objekata i različitost uslova za njihovu gradnju.
Tehnička dokumentacija za objekat koji se gradi od montažnih elemenata sadrži odgovarajuću dokumentaciju iz člana 14. ovog zakona, projekte o načinu i uslovima montaže gotovih građevinskih elemenata, dokumentaciju proizvođača koja se odnosi na kvalitet, tehnička svojstva i druge karakteristike elemenata kao i dokumentaciju koja se odnosi na uslove gradnje objekata na određenoj lokaciji.
Ako se gradnja objekta vrši samo montažom uređaja, postrojenja ili opreme ili se uređaji, postrojenja i oprema ugrađuju u već izgrađeni objekat, dio tehničke dokumentacije za izvođenje tih radova čini i dokumentacija proizvođača o načinu i uslovima ugrađivanja odnosno montaže tih uređaja, postrojenja i opreme.
Objekat se može graditi i na osnovu tehničke dokumentacije izrađene u inostranstvu čija je tehnička kontrola izvršena u skladu s ovim zakonom.

Član 17.

Izradu tehničke dokumentacije investitor može ustupiti preduzeću odnosno organizaciji registrovanoj za izradu takve dokumentacije.
Preduzeće, odnosno organizacija, iz stava 1. ovog člana, može se upisati u sudski registar, ako za izradu svakog dijela tehničke dokumentacije, odnosno vrste projekta, za koji se registruje, ima u radnom odnosu odgovornog projektanta.

Član 18.

Odgovorni projektant može biti lice s visokom školskom spremom odgovarajuće struke i pet godina radnog iskustva u struci.
Tehničku dokumentaciju, za objekte iz člana 25. ovog zakona, može da izrađuje lice koje u pogledu školske spreme i radnog iskustva ispunjava uslove za odgovornog projektanta.

Član 19.

Investitor može za svoje potrebe, bez upisa u sudski registar, izrađivati tehničku dokumentaciju, osim za objekte iz člana 25. ovog zakona, ako izradom dokumentacije rukovodi i za ispravnost te dokumentacije odgovara lice koje je u radnom odnosu sa investitorom na neodređeno vrijeme, a ispunjava uslove utvrđene ovim zakonom za odgovornog projektanta.
Građanin može izrađivati tehničku dokumentaciju za objekat koji će koristiti za svoje potrebe ili za potrebe svoje uže porodice, ako ima visoku, višu ili srednju školsku spremu odgovarajuće struke.

Član 20.

Izrađenu tehničku dokumentaciju potpisuje odgovorni projektant, kao i ovlašćeno lice preduzeća odnosno organizacije.

Član 21.

Preduzeće odnosno organizacija koja izrađuje tehničku dokumentaciju odgovorna je za ispravnost izrađene dokumentacije, tačnost predmjera i specifikacije radova.

Član 22.

Tehnička dokumentacija za objekte za koje je, prema odredbama ovog zakona, potrebno odobrenje za građenje, podliježe tehničkoj kontroli.
Tehnička kontrola iz stava 1. ovog člana sastoji se u provjeri potpunosti tehničke dokumentacije, provjeri proračuna stabilnosti objekta i osnovnih tehničkih i tehnoloških karakteristika neophodnih za projektovanu funkcionalnost objekta.

Član 23.

Tehničku kontrolu tehničke dokumentacije vrši investitor preko stručne komisije ili preduzeća, odnosno organizacije koja je upisana u sudski registar za izradu odgovarajuće vrste tehničke dokumentacije.
Lica koja vrše tehničku kontrolu tehničke dokumentacije moraju ispunjavati uslove iz člana 18. stav 1. ovog zakona.
U vršenju tehničke kontrole ne mogu učestvovati lica koja su u radnom odnosu u preduzeću odnosno organizaciji koja je izradila tehničku dokumentaciju, lica koja su u radnom odnosu sa radnicima investitora, kao ni lica koja vrše nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona.
Izuzetno od odredaba stava 3 ovog člana, tehničku kontrolu investiciono-tehničke dokumentacije mogu vršiti i lica koja su u radnom odnosu kod investitora, ako nijesu učestvovala u izradi te dokumentacije.

IV. ODOBRENjE ZA GRAĐENjE INVESTICIONOG OBJEKTA

Član 24.

Odobrenje za građenje izdaje opštinski organ uprave nadležan za poslove građevinarstva.

Član 25.

Izuzetno od odredbe člana 24. ovog zakona, republički organ uprave nadležan za poslove građevinarstva izdaje odobrenje za građenje:
- objekata bazne i hemijske industrije, crne i obojene metalurgije, objekata za proizvodnju celuloze i papira;
- stanica i postrojenja za uskladištenje i pretakanje goriva motornih vozila;
- željezničkih pruga javnog saobraćaja;
- postrojenja na tečni i naftni gas;
- autoputeva, magistralnih i regionalnih puteva;
- luka kapaciteta prijema i opreme roba preko 500.000 tona;
- aerodroma;
- hidroelektrana, termoelektrana i nuklearnih elektrana snage preko 10mW;
- visokih brana za koje je potrebno tehničko osmatranje;
- dalekovoda napona od 110kVi više, transformatorskih stanica i rasklopnih postrojenja napona od 110kVi više;
- magistralnih plinovoda i naftovoda i regionalnih vodova za snabdijevanje vodom;
- tranzitnih i glavnih telefonskih i telegrafskih centrala i njima pripadajućih postrojenja i veza između tih centrala;
- objekata od posebnog interesa za narodnu odbranu koje odredi nadležni savezni organ;
- radio difuznih stanica i radio relejnih sistema;
- objekata društvenog standarda i objekata u kojima se skuplja veći broj lica (pozorišne, bioskopske, fiskulturne, izložbene i sl., dvorane, fakulteti, škole, bolnice, stadioni, višeetažne robne i sl., kuće, hoteli, stambene i poslovne zgrade visoke preko pet nadzemnih etaža);
- vodovodnih i kanalizacionih mreža gradova;
- silosa zapremine 1.500 i više m³;
- mostova raspona 30 i više metara, koji nijesu objekti javnih puteva;
- hala raspona 25 i više metara, konstrukcija sistema ljuska, prenapregnutih i spregnutih konstrukcija i kupola i;
- objekata koji se grade na teritoriji dvije ili više opština.

Član 26.

Odobrenje iz čl. 24. i 25. ovog zakona dostavlja se nadležnoj inspekciji.

Član 27.

Odobrenje za građenje izdaje se na zahtjev investitora.
Za izdavanje odobrenja za građenje potrebno je pribaviti:
1) investicionu odluku;
2) tehničku dokumentaciju (glavni projekat);
3) rješenje o lokaciji;
4) dokaz o pravu korišćenja ili pravu službenosti na zemljištu na kome će se graditi investicioni objekat, i
5) dokaz o izvršenju obaveza koje proističu po osnovu građenja objekta.
Za izdavanje odobrenja za građenje potrebna je i saglasnost nadležnih organa odnosno organizacija (vodoprivredna, saobraćajna, elektro-energetska, zaštite od požara, zaštite prirode i čovjekove sredine, zaštite spomenika kulture i dr.).
Nadležni organ ne može od investitora tražiti pribavljanje saglasnosti odnosno dokaza koji se zasnivaju na činjenicama i podacima o kojima vodi službenu evidenciju ili o kojima službenu evidenciju vodi drugi organ ili organizacija koja vrši javna ovlašćenja.

Član 27a.

Izuzetno od odredbe člana 27. stav 2. tačka 2 ovog zakona, kada su za izradu tehničke dokumentacije (glavni projekat) za izgradnju objekata iz člana 25. ovog zakona u koje se ugrađuje oprema, instalacija i uređaj, neophodni podaci odnosno elementi od isporučioca te opreme, instalacija, uređaja, odobrenje za građenje može se izdati i na osnovu idejnog projekta.
Idejni projekat iz stava 1. ovog člana izrađuje se kao tehničko rješenje objekta, na osnovu koga se mogu izdati saglasnosti propisane za izdavanje odobrenja za građenje.
U slučaju iz stava 1. ovog člana, sa izvođenjem građevinskih radova može se započeti tek nakon što nadležni organ rješenjem utvrdi da je tehnička dokumentacija izrađena u skladu sa zakonom.
Na početak izvođenja radova za ugrađivanje opreme, instalacija i uređaja, shodno se primjenjuje odredba stava 3. ovog člana.

Član 28.

Ako se za izgradnju investicionog objekta tehničkom dokumentacijom predviđa ugrađivanje djelova, elemenata i opreme koja je fabrički proizvedena, tehnička dokumentacija iz člana 27. stav 2. tačka 2. ovog zakona, ne mora sadržati onaj dio tehničke dokumentacije na osnovu koje su proizvedeni odnosni elementi djelovi i oprema, ali se moraju priložiti dokazi o postojanju te dokumentacije, atesti i garancija njihove funkcionalnosti.

Član 29.

Građenju objekata odnosno izvođenju pojedinih radova može se pristupiti i bez odobrenja, ako se objekat gradi odnosno radovi izvode neposredno pred nastupanje ili za vrijeme elementarnih nepogoda ili drugih nepredviđenih događaja, radi njihovog sprečavanja ili ublažavanja njihovog dejstva, kao i radi neposrednog otklanjanja štetnih posljedica od tih nepogoda ili događaja.
Odobrenje za gradnju nije potrebno ni za građenje objekta odnosno drugih radova u slučaju rata ili neposredne ratne opasnosti.
Objekti iz stava 1. ovog člana mogu ostati kao stalni i po prestanku okolnosti koje su prouzrokovale njihovo građenje ako ispunjavaju određene urbanističke, tehničke i druge propisane uslove i ako investitor pribavi odobrenje za njihovu gradnju u roku od šest mjeseci od prestanka okolnosti koje su prouzrokovale njihovo građenje.
Ako investitor, u propisanom roku, ne pribavi odobrenje za građenje objekta iz stava 1. ovog člana, dužan je da takav objekat poruši odnosno ukloni.

Član 30.

Odobrenje za građenje izdaje se za građenje cijelog investicionog objekta ili za dio tog objekta koji predstavlja ekonomsko-tehničku cjelinu i kao takav se može samostalno koristiti, ako se investicioni objekat gradi po djelovima.
Izuzetno od odredbe stava 1. ovog člana, odobrenje za građenje može se dati i za dio investicionog objekta odnosno za izvođenje pojedinih radova (tuneli, saobraćajnice, hidroenergetski objekti, mostovi i sl.) pod uslovima:
- da taj dio objekta odnosno ti radovi, prema podnijetoj tehničkoj dokumentaciji, predstavljaju i sami tehničku cjelinu;
- da će izgradnja cijelog objekta trajati više godina, i
- da dinamika izgradnje objekta to zahtijeva.

Član 31.

Investitor koji traži odobrenje za građenje za dio objekta iz člana 30. stav 2. ovog zakona, dužan je da, prethodno pribavi od organa uprave nadležnog za poslove građevinarstva, načelnu saglasnost za građenje cijelog objekta.
Za izdavanje načelne saglasnosti za građenje cijelog objekta potrebno je pribaviti:
1) tehničku dokumentaciju odnosno idejni projekat;
2) rješenje o lokaciji;
3) situaciju objekta prikazanu na katastarskom planu, i
4) podatke o dinamici i roku izgradnje objekta.
Na osnovu načelne saglasnosti, iz stava 1. ovog člana, ne može se započeti sa izgradnjom objekta, ali se može započeti sa izvođenjem pripremnih radova.
Na postupak izdavanja načelne saglasnosti shodno se primjenjuju odredbe ovog zakona koje se odnose na postupak izdavanja odobrenja za građenje.

Član 32.

Pripremni radovi za izgradnju investicionog objekta izvode se na osnovu odobrenja za građenje tog objekta ili na osnovu posebnog odobrenja za izvođenje samo tih radova.

Član 33.

Odobrenje za građenje stambene zagrade, u kojoj je predviđen i poslovni prostor, može se izdati i bez dijela tehničke dokumentacije kojom se uređuje taj prostor.
Za izvođenje radova, u smislu stava 1. ovog člana, potrebno je odobrenje za građenje ako se radi o radovima koji se, u smislu ovog zakona, smatraju rekonstrukcijom.

Član 34.

Ako se na investicionom objektu čija je izgradnja u toku, ili na postojećem objektu, izvode radovi koji se ne smatraju rekonstrukcijom, u smislu člana 3. stav 2. ovog zakona, investitor je dužan da o ovim radovima, podnese prijavu organu nadležnom za izdavanje odobrenja za građenje i to najkasnije u roku od osam dana prije početka radova.
Uz prijavu iz stava 1. ovog člana, investitor je dužan da podnese opis radova i izmjene i dopune koje je izvršio u tehničkoj dokumentaciji, u skladu sa zakonom.
Ako organ iz stava 1. ovog člana utvrdi da se radovi navedeni u prijavi smatraju rekonstrukcijom objekta upozoriće, u roku od 15 dana, investitora na neophodnost pribavljanja odobrenja za građenje.

Član 35.

Ako su poslije izdavanja odobrenja za građenje vršene izmjene ili dopune u tehničkoj dokumentaciji, koje utiču na konstrukciju, raspored postrojenja i opreme odnosno na stabilnost, funkcionalnost ili spoljni izgled objekta, investitor je dužan da podnese zahtjev za izdavanje dopunskog odobrenja za građenje, po izmijenjenoj i dopunjenoj tehničkoj dokumentaciji.
Na postupak izdavanja dopunskog odobrenja za građenje shodno se primjenjuju odredbe ovog zakona koji se odnose na postupak izdavanja odobrenja za građenje.

Član 36.

Nadležni organ je dužan da po zahtjevu za izdavanje odobrenja za građenje izda rješenje u roku od 30 dana od dana podnijetog zahtjeva.
Ako organ iz stava 1. ovog člana utvrdi da nijesu ispunjeni propisani uslovi za izdavanje odobrenja za građenje, odnosno da postoje nedostaci u priloženoj dokumentaciji, za otklanjanje utvrđenih nedostataka, odrediće investitoru rok koji ne može biti duži od 30 dana.
Ako investitor, u ostavljenom roku, ne ispuni propisane uslove ili ne otkloni utvrđene nedostatke, organ iz stava 1. ovog člana odbiće zahtjev za izdavanje odobrenja za građenje.
Protiv rješenja donesenog u smislu st. 1. i 3. ovog člana može se izjaviti žalba

Član 37.

Odobrenje za građenje prestaje da važi ako građenje objekta ne otpočne u roku određenom u odobrenju.
Rok iz stava 1. ovog člana ne može biti kraći od šest mjeseci ni duži od jedne godine.

V. GRAĐENjE INVESTICIONOG OBJEKTA

1. Ustupanje gradnje investicionog objekta

Član 38.

Građenje investicionog objekta može se ustupiti preduzeću registrovanom za vršenje djelatnosti u koju spada građenje takvog investicionog objekta.
Preduzeće može da vrši poslove građenja investicionog objekta ako, za svaku vrstu radova koji će se izvesti, ima u radnom odnosu najmanje po jednog radnika s visokom školskom spremom odgovarajuće struke sa tri godine radnog iskustva u struci.

Član 39.

Preduzeće kojem je ustupljeno građenje investicionog objekta odnosno izvođenje pojedinih radova ne može građenje tog objekta ustupiti drugom preduzeću.
Preduzeće iz stava 1. ovog člana može izvođenje pojedinih radova, uz saglasnost investitora, da ustupi preduzeću sa kojim ima zaključen sporazum odnosno ugovor i ako je to preduzeće upisano u sudski registar za vršenje odnosnih poslova.

Član 40.

Investitor može za svoje potrebe, bez upisa u sudski registar, da gradi objekte iz člana 42. stav 1. ovog zakona, ako građenjem rukovodi lice koje je u radnom odnosu sa investitorom, a ima visoku školsku spremu odgovarajuće struke i tri godine radnog iskustva u struci.
Izvođenjem pojedinih radova na objektu, iz stava 1. ovog člana (građevinsko zanatski, montaža, odnosno ugrađivanje unutrašnje instalacije, uređenje terena), može da rukovodi i lice koje je u radnom odnosu sa investitorom, a ima višu ili srednju školsku spremu odgovarajuće struke i tri godine radnog iskustva u struci.

Član 41.

Ustupanje gradnje investicionog objekta odnosno izvođenje pojedinih radova vrši se putem:
- javnog nadmetanja;
- prikupljanja ponuda uz prethodno raspisivanje konkursa o podobnosti, i
- neposredne pogodbe.
Investitor odlučuje o tome na koji će način, iz stava 1. ovog člana, ustupiti gradnju investicionog objekta, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.
Ustupanje gradnje investicionog objekta odnosno pojedinih radova vrši se nakon izdavanja odobrenja za građenje.

Član 42.

Ustupanje gradnje investicionog objekta odnosno pojedinih radova može se vršiti putem neposredne pogodbe:
1) ako predračunska vrijednost građenja objekta ne prelazi iznos od 1.000.000 dinara, odnosno kada vrijednost pojedinih radova ne prelazi iznos od 100.000 dinara;
2) ako se radi o hitnim intervencijama poslije nastupanja nepogoda ili drugih nepredviđenih događaja i radi neposrednog otklanjanja štetnih posljedica tih nepogoda ili događaja (elementarne nepogode, zemljotresi, poplave, požari i drugi vanredni događaji),
3) ako se ni ponovljenim javnim nadmetanjem odnosno prikupljanjem ponuda nije mogao izvršiti izbor najpovoljnijeg ponuđača.
Revalorizovanu vrijednost iznosa, iz tačke 1. stav 1. ovog člana, utvrđuje, u skladu sa cijenama građenja, republički organ uprave nadležan za poslove građevinarstva.

Član 43.

Javno nadmetanje vrši se podnošenjem pismenih ponuda učesnika u javnom nadmetanju, na osnovu oglasa o održavanju javnog nadmetanja.
Građenje objekta, odnosno izvođenje pojedinih radova, investitor ustupa učesniku u javnom nadmetanju čija je ponuda na javnom nadmetanju najpovoljnija.
Najpovoljnijom ponudom smatra se ponuda koja je najpovoljnija, u pogledu svih uslova navedenih u oglasu o održavanju javnog nadmetanja.
Prilikom utvrđivanja uslova za ustupanje gradnje investicionog objekta odnosno izvođenje pojedinih radova putem javnog nadmetanja, investitor je dužan da obezbijedi ravnopravno učešće svih zainteresovanih učesnika u javnom nadmetanju.
Ako učesnik u javnom nadmetanju smatra da je povrijeđen postupak, ili da izbor nije vršen prema uslovima datim u oglasu o javnom nadmetanju, ima pravo prigovora organu određenom opštim aktom investitora, koji je dužan da prigovor razmotri i o tome obavijesti podnosioca prigovora.

Član 44.

Oglas o javnom nadmetanju objavljuje se u "Službenom listu Socijalističke Republike Crne Gore" i u jednom od dnevnih listova.

Član 45.

Oglas o javnom nadmetanju sadrži, podatke o: objektu, odnosno radovima čija se gradnja odnosno izvođenje ustupa, sa opisom radova, uslovima za ustupanje mjesta gradnje, predračunskoj ili orijentacionoj vrijednosti objekta odnosno radova, roku završetka gradnje objekta, uslovima koje mora ispuniti izvođač radova u pogledu raspoložive mehanizacije, kadrova i drugih uslova za građenje te vrste objekta, roku za podnošenje ponude i roku u kome će učesnici biti obaviješteni o rezultatima javnog nadmetanja, a koji ne može biti duži od 15 dana, od isteka roka za podnošenje ponude.
Rok za podnošenje ponude ne može biti kraći od 30 dana od dana objavljivanja javnog nadmetanja.

Član 46.

Javno nadmetanje smatra se uspjelim ako su ponudu dostavila najmanje tri izvođača.
Učesnici javnog nadmetanja mogu podnijeti samo jednu ponudu.
Učesnik u javnom nadmetanju odgovara za tačnost podataka datih u ponudi.

Član 47.

Ustupanje gradnje investicionog objekta odnosno izvođenja pojedinih radova putem prikupljanja ponuda vrši se, po pravilu, u slučaju kada se ustupaju kompleksni radovi za čije je izvođenje podoban mali broj izvođača.
Ustupanje, u smislu stava 1. ovog člana, vrši se na osnovu prethodno raspisanog konkursa o podobnosti izvođača koji se objavljuje na način utvrđen čl. 44. i 45. ovog zakona.
Investitor, na osnovu prikupljenih ponuda, odlučuje o ustupanju gradnje investicionog objekta odnosno izvođenju radova.
Investitor je dužan da po donošenju odluke o ustupanju gradnje investicionog objekta odnosno izvođenja radova postupi u smislu člana 43. stav 5. ovog zakona.

Član 48.

Organ nadležan za poslove građevinske inspekcije može prisustvovati postupku ustupanja gradnje investicionog objekta odnosno pojedinih radova i zahtijevati da se u zapisnik unesu njegove primjedbe i predlozi.
Investitor je dužan da blagovremeno obavijesti inspekcijski organ o vremenu i mjestu vršenja poslova iz stava 1.ovog člana.

Član 49.

Investitor i izvođač radova kojem je ustupljena gradnja investicionog objekta odnosno izvođenje radova zaključuju ugovor o građenju.
Ugovor o građenju zaključuje se u skladu sa propisima o obligacionim odnosima.

Član 50.

Odredbe ovog zakona o načinu ustupanja građenja investicionog objekta odnosno izvođenja pojedinih radova shodno se primjenjuju i na ustupanje izrade tehničke dokumentacije.

Član 51.

Republički organ uprave nadležan za poslove građevinarstva donosi bliže propise o načinu i postupku ustupanja gradnje investicionog objekta odnosno pojedinih radova.

2. Građenje i rukovođenje građenjem investicionog objekta

Član 52.

Investitor je dužan da prije početka građenja objekta izradi projekat organizacije građenja.
Projekat iz stava 1. ovog člana je sastavi dio tehničke dokumentacije.

Član 53.

Preduzeće koje gradi investicioni objekat, dužno je, da vodi građevinski dnevnik i građevinsku knjigu o građenju objekta u cjelini i pojedinih faza njegovog građenja.
Republički organ uprave nadležan za poslove građevinarstva donosi bliže propise o sadržini i načinu vođenja knjiga iz stava 1. ovog člana.

Član 54.

Rukovođenje građenjem objekta, odnosno izvođenjem pojedinih radova na objektima iz člana 25. ovog zakona, može vršiti radnik koji ima visoku školsku spremu odgovarajuće struke i pet godina radnog iskustva u struci.

Član 55.

Izvođač radova dužan je da o danu početka građenja objekta odnosno izvođenja radova obavijesti organ uprave nadležan za poslove građevinarstva, koji je izdao odobrenje za građenje, kao i nadležnu inspekciju i to najmanje osam dana prije početka gradnje objekta.
Investitor i izvođač radova dužni su da, u roku od 60 dana, od dana prijema odobrenja za upotrebu investicionog objekta izvrše primopredaju i konačni obračun izgrađenog objekta, odnosno radova na njegovoj izgradnji, ako ugovorom nije drugačije određeno.

3. Stalni stručni nadzor nad građenjem investicionog objekta

Član 56.

U toku građenja objekta odnosno izvođenja radova investitor je dužan da obezbijedi stalni stručni nadzor.
Nadzor iz stava 1. ovog člana obuhvata: kontrolu izvođenja radova prema tehničkoj dokumentaciji, provjeru kvaliteta izvođenja radova i primjenu propisa, standarda, tehničkih normativa i normi kvaliteta, kontrolu kvaliteta materijala koji se ugrađuje, kontrolu primjene mjera za zaštitu čovjekove životne i radne sredine, poštovanje ugovorenih rokova i dr.
Lice koje vrši stalni stručni nadzor dužno je da blagovremeno izvještava investitora o svim nedostacima koje utvrdi u toku građenja objekta i da preduzima odgovarajuće mjere.

Član 57.

Investitor može stalni stručni nadzor nad građenjem investicionog objekta vršiti neposredno, ili vršenje tog nadzora povjeriti preduzeću, odnosno organizaciji koja je upisana u sudski registar za vršenje poslova nadzora, odnosno izrade tehničke dokumentacije za tu vrstu objekta.
Stalni stručni nadzor nad izgradnjom investicionog objekta odnosno pojedinih radova može se vršiti samo preko radnika koji su u radnom odnosu na neodređeno vrijeme s radnicima investitora ili preduzeća odnosno organizacije.
Stalni stručni nadzor nad građenjem objekta, iz člana 25. ovog zakona, mogu vršiti samo lica koja imaju visoku školsku spremu odgovarajuće struke pet godina radnog iskustva u struci.

Član 57a.

Izuzetno od odredbe člana 57. ovog zakona, stalni stručni nadzor nad investicionim objektom koji gradi za tržište, investitor je dužan da povjeri preduzeću odnosno organizaciji koja je upisana u sudski registar za vršenje poslova nadzora odnosno izrade tehničke dokumentacije za tu vrstu objekta.

Član 58.

Investitor i preduzeće, odnosno organizacija kojoj je povjereno vršenje stalnog stručnog nadzora zaključuju ugovor, u skladu sa propisima o obligacionim odnosima.
Način i uslovi vršenja stalnog stručnog nadzora, nad građenjem investicionog objekta, utvrđuje se pismenim ugovorom između investitora i preduzeća koje gradi investicioni objekat.

Član 59.

Odredbe ovog zakona o uslovima za upis u sudski registar preduzeća odnosno organizacije koja izrađuje tehničku dokumentaciju shodno se primjenjuju i na upis u sudski registar preduzeća odnosno organizacije za obavljanje poslova stručnog nadzora.

Član 60.

Investitor je dužan da, radi preduzimanja aktivnosti na otklanjanju poremećaja i zastoja u toku izgradnje investicionog objekta, obezbijedi praćenje i izvještavanje o izvođenju radova, u skladu sa metodologijom iz člana 11. ovog zakona.

VI. ODOBRENjE ZA UPOTREBU INVESTICIONOG OBJEKTA

Član 61.

Odobrenje za upotrebu izdaje se za objekat odnosno dio objekta za koji je izdato odobrenje za građenje.

Član 62.

Investitor je dužan da, po završetku gradnje investicionog objekta, a prije početka njegovog korišćenja podnese zahtjev za izdavanje odobrenja za upotrebu i to najkasnije osam dana po završetku svih radova.
Zahtjev, iz stava 1. ovog člana, podnosi se organu uprave nadležnom za izdavanje odobrenja za građenje.
Odobrenje za upotrebu može se izdati ako je završena gradnja cijelog objekta i ako su izvedeni svi radovi na uređenju pripadajuće lokacije, kojima se obezbjeđuje njegovo nesmetano korišćenje i ako su pribavljena odobrenja i saglasnosti propisane zakonom.

Član 63.

Kod objekata koji imaju ugrađene instalacije, opremu i postrojenja, koja služe tehnološkom procesu djelatnosti investitora, a ne samom objektu, investitor će po završetku montaže, a prije tehničkog pregleda pristupiti probnom radu, uz prethodno pribavljenu saglasnost nadležne inspekcije.
Nakon pribavljanja saglasnosti u smislu stava 1. ovog člana, organ građevinske inspekcije izdaje rješenje za probni rad.
Probnim radom se ispituje funkcionisanje izgrađenih instalacija, opreme i postrojenja, utvrđuje kvalitet izvedenih radova, ugrađenog materijala i ispunjenje projektom predviđenih parametara tehničkog procesa.
Uslovi i trajanje probnog rada utvrđuju se tehničkom dokumentacijom.

Član 64.

Odobrenje za upotrebu izdaje se nakon izvršenog tehničkog pregleda objekta odnosno njegovog dijela, radi utvrđivanja podobnosti za upotrebu.
Tehnički pregled objekta mora otpočeti najkasnije u roku od 15 dana od dana podnošenja zahtjeva za upotrebu objekta.

Član 65.

Tehnički pregled investicionog objekta, odnosno pojedinih radova, vrši se preko preduzeća odnosno organizacije registrovane za izradu odnosne vrste tehničke dokumentacije ili stručne komisije, o čemu odlučuje organ koji je izdao odobrenje za građenje.
Preduzeće odnosno organizacija, iz stava 1. ovog člana, može vršiti tehnički pregled investicionog objekta samo preko radnika, koji su u radnom odnosu na neodređeno vrijeme, sa radnicima u tim preduzećima odnosno organizacijama.
Tehnički pregled ne mogu vršiti lica koja su u radnom odnosu na neodređeno vrijeme sa radnicima investitora, preduzeća odnosno organizacije, koja je izradila tehničku dokumentaciju, izvođača radova, lica koja su vršila stalni stručni nadzor nad građenjem objekta, kao ni lica koja vrše nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona.
Tehnički pregled objekta iz člana 25. ovog zakona mogu vršiti lica koja ispunjavaju uslove za odgovornog projektanta, propisane ovim zakonom.
Nadležni inspektori mogu prisustvovati tehničkom pregledu investicionog objekta i mogu u zapisnik komisije unijeti svoja mišljenja i predloge u pogledu tehničke ispravnosti objekta.

Član 66.

Preduzeće odnosno organizacija ili stručna komisija koja je izvršila tehnički pregled, po izvršenom tehničkom pregledu, podnosi organu nadležnom za izdavanje odobrenja za upotrebu, zapisnik o rezultatu tehničkog pregleda, najkasnije u roku od osam dana od izvršenog tehničkog pregleda.
Organ nadležan za izdavanje odobrenja za upotrebu, dužan je da, u roku od osam dana, od dana prijema zapisnika o izvršenom tehničkom pregledu, donese rješenje, kojim odobrava upotrebu objekta ili nalaže otklanjanje utvrđenih nedostataka ili naređuje da se izrađeni investicioni objekat poruši odnosno ukloni, ako se radi o nedostacima koji se ne mogu otkloniti, a ugrožavaju bezbjednost objekta, život i zdravlje ljudi, saobraćaj i susjedne objekte.

Član 67.

Ako se rješenjem iz člana 66. ovog zakona naredi otklanjanje utvrđenih nedostataka, investitor je dužan, poslije njihovog otklanjanja, da zahtijeva ponovni tehnički pregled.
Kod ponovnog tehničkog pregleda pregledaju se samo oni radovi koje je trebalo popraviti ili naknadno uraditi.
Na osnovu izvještaja o ponovnom tehničkom pregledu, organ koji je izdao odobrenje za građenje donosi odgovarajuće rješenje.

Član 68.

Republički organ uprave nadležan za poslove građevinarstva donosi bliži propis o načinu vršenja tehničkog pregleda investicionog objekta odnosno pojedinih radova.

Član 69.

Troškove tehničkog pregleda investicionog objekta snosi investitor.
Izuzetno, od odredbe stava 1. ovog člana, troškove naknadnog pregleda investicionog objekta snosi izvođač radova, osim ako je do ponovnog pregleda došlo krivicom investitora.

VII. PROJEKTOVANjE I GRAĐENjE NA ZEMLjOTRESNOM PODRUČJU

Član 70.

Pri izradi tehničke dokumentacije i građenju investicionog objekta na zemljotresnim područjima primenjuju se parametri koji su utvrđeni kartom zemljotresne rejonizacije Socijalističke Republike Crne Gore, kartom zemljotresne mikrorejonizacije na pojedinom području, seizmološkim istraživanjima na pojedinoj lokaciji, kao i tehničkim propisima za građenje na zemljotresnim područjima.
Pod zemljotresnim područjima smatraju se, područja sa zemljotresnom jačinom odVII, VIIIiIXstepena prema skali, Merkali-Kankani-Sicperg, ustanovljenih kartama iz stava 1. ovog člana.

Član 71.

Za investicione objekte, koji se grade na zemljotresnom području jačineVIIIiIXstepena, investitor je dužan da obezbijedi mikroseizmičku kartu za zemljište na kome će se graditi investicioni objekti.
Za objekte čije bi rušenje ili oštećenje moglo da prouzrokuje teške posljedice za okolinu, život i zdravlje ljudi i velike štete za privredu (brane, rezervoari sa sadržinom opasnom za okolinu i ljude, visoke peći i sl.), investitor je dužan da posebnim seizmičkim i inženjersko seizmičkim istraživačkim radovima obezbijedi što sigurnije parametre i kriterijume za savremeno projektovanje seizmički otpornih objekata.
Objekte koji se nalaze na zemljotresnom područjuVIIIiIXstepena, a koji se rekonstruišu, investitor je dužan odgovarajućim konstruktivnim mjerama, dovesti u aseizmično stanje.

VIII. OBEZBJEĐENjE SREDSTAVA ZA FINANSIRANjE IZGRADNjE INVESTICIONOG OBJEKTA

Član 72.

Investitor je dužan da prije početka građenja investicionog objekta odnosno izvođenja pojedinih radova o tome pismeno obavijesti službu društvenog knjigovodstva.
Uz obavještenje iz stava 1. ovog člana investitor je dužan da podnese:
1) investicionu odluku;
2) odobrenje za građenje investicionog objekta;
3) kratak izvod iz investicionog programa, sa podacima o sredstvima potrebnim za izgradnju investicionog objekta, izvorima finansiranja, namjeni i dinamici sredstava, u odnosu na vrijeme izgradnje objekta;
4) dokaz o obračunu i uplati izdvajanja na investiciona ulaganja koja proističu iz posebnih propisa.

Član 73.

Izuzetno, od odredbe člana 72. ovog zakona, investitor nije dužan da prijavi službi društvenog knjigovodstva izgradnju investicionog objekta za potrebe Jugoslovenske narodne armije, opštenarodne odbrane i društvene samozaštite.

Član 74.

Investitor koji koristi sredstva banke dužan je da, u saradnji sa tom bankom, obezbijedi praćenje efekata izvršenih investicija, u skladu sa metodologijom iz člana 11. ovog zakona.

Član 75.

Banka može od investitora zahtijevati pružanje dokaza o obezbijeđenju odgovarajućeg stručnog kadra neophodnog za izvođenje radova na investicionom objektu i za rad tog objekta, o sprovođenju stručne obuke kadrova i dr.
Odnosi, u smislu odredbe stava 1. ovog člana, uređuju se ugovorom između investitora i banke.

Član 76.

Po završetku izgradnje investicionog objekta, a najkasnije u roku od 15 dana po završetku radova, investitor je dužan da izvrši konačan obračun vrijednosti investicija i sačini izvještaj koji dostavlja službi društvenog knjigovodstva i organu uprave nadležnom za izdavanje odobrenja za gradnju objekta.
Organ iz stava 1. ovog člana dužan je da, u roku od sedam dana, od dana izdavanja odobrenja za upotrebu objekta, obavijesti službu društvenog knjigovodstva o izdatom odobrenju.

Član 77.

Odredbe čl. 72. do 76. ovog zakona shodno se primjenjuju i za pribavljanje ostalih osnovnih sredstava i sredstava zajedničke potrošnje, ako predračunska vrijednost tih sredstava prelazi iznos od 500.000 dinara.

IX. VRŠENjE DJELATNOSTI LIČNIM RADOM I SREDSTVIMA U SVOJINI GRAĐANA

Član 78.

Radni čovjek može ličnim radom i sredstvima u svojini građana vršiti izradu tehničke dokumentacije shodno odredbama čl. 13. do 23. ovog zakona.
Izradu tehničke dokumentacije za objekte iz člana 25. ovog zakona radni čovjek može ličnim radom i sredstvima u svojini građana vršiti samo kao osnovno zanimanje.

Član 79.

Radni čovjek može ličnim radom i sredstvima u svojini građana obavljati pojedine radove na izgradnji investicionog objekta, shodno odredbama čl. 38. do 49. ovog zakona.
O ustupanju radova u smislu stava 1. ovog člana odlučuje investitor odnosno izvođač radova.

X. IZGRADNjA OBJEKATA GRAĐANA I GRAĐANSKIH PRAVNIH LICA

Član 80.

Za izgradnju objekta građana i građansko-pravnih lica potrebno je, na području određenom posebnim propisom, odobrenje za građenje, koje izdaje opštinski organ uprave nadležan za poslove građevinarstva.

Član 81.

Propisom skupštine opštine određuju se uslovi za izdavanje odobrenja za građenje, vršenje stalnog stručnog nadzora, način i postupak vršenja tehničkog pregleda, izdavanja odobrenja za upotrebu i dr.
Izgrađeni objekat građana i građansko-pravnih lica, za čiju je izgradnju potrebno odobrenje za građenje, ne može se koristiti prije izdavanja odobrenja za upotrebu.
Po zahtjevu za izdavanje odobrenja za upotrebu objekta, nadležni opštinski organ uprave dužan je da izvrši tehnički pregled objekta i izda rješenje, u roku od 15 dana od dana podnošenja zahtjeva.

Član 82.

Za izgradnju objekata građana i građanskih pravnih lica koji će se koristiti za obavljanje djelatnosti ličnim radom i sredstvima u svojini građana, potrebno je pribaviti odobrenje za građenje.
Za izgradnju odnosno rekonstrukciju objekata iz stava 1. ovog člana, a koji se nalaze pored javnih puteva potrebno je pribaviti i saglasnost nadležnog organa za saobraćaj.
Propisom skupštine opštine određuju se uslovi pod kojima se mogu graditi objekti iz stava 1. ovog člana.

Član 83.

Postupak pokrenut za izdavanje odobrenja za građenje je hitan.
Opštinski organ uprave nadležan za poslove građevinarstva, dužan je da po zahtjevu za izdavanje odobrenja za građenje objekta iz člana 80. ovog zakona izda rješenje u roku od 30 dana od dana podnošenja zahtjeva.
Ako organ iz stava 2. ovog člana utvrdi da nijesu ispunjeni propisani uslovi za izdavanje odobrenja za građenje, odnosno da postoje nedostaci u priloženoj dokumentaciji, odrediće podnosiocu zahtjeva rok za otklanjanje utvrđenih nedostataka, koji ne može biti duži od 15 dana.

Član 84.

Pri odlučivanju po zahtjevu za izdavanje odobrenja za građenje nadležni opštinski organ uprave ne može od podnosioca zahtjeva tražiti pribavljanje saglasnosti odnosno dokaza koji se zasnivaju na činjenicama i podacima o kojima vodi službenu evidenciju ili o kojima službenu evidenciju vodi drugi organ ili organizacija koja vrši javna ovlašćenja.
Saglasnost odnosno dokaze u smislu stava 1. ovog člana nadležni opštinski organ uprave pribavlja po službenoj dužnosti.

XI. NADZOR I UPRAVNE MJERE

Član 85.

Nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona i propisa donijetih za njegovo sprovođenje, kao i nad primjenom standarda, tehničkih normativa i normi kvaliteta čija je primjena obavezna kod izgradnje objekata, vrši u svom djelokrugu organ uprave nadležan za poslove odgovarajuće inspekcije (građevinska, elektroenergetska, parnih kotlova, rudarska i dr.), ako posebnim propisima nije drugačije određeno.
Organi inspekcije vrše nadzor i nad izgradnjom objekata građana i građanskih pravnih lica u pogledu primjene zakona i drugih propisa i uslova gradnje utvrđenih zakonom i propisima skupštine opštine.

Član 86.

U vršenju nadzora u smislu člana 85. ovog zakona organ odgovarajuće tehničke inspekcije ima pravo i dužnost:
1) da naredi da se nepravilnosti u toku izgradnje objekata otklone u određenom roku;
2) da naredi obustavu gradnje investicionog objekta:
- ako se u ostavljenom roku ne otklone nedostaci iz tačke 1. ovog člana,
- ako se objekat gradi bez odobrenja za građenje;
- ako se izgradnja objekta odnosno izvođenje radova ne vrši prema propisima o izgradnji objekata i propisima o tehničkim mjerama, normativima i standardima u građevinarstvu;
- ako se građenje investicionog objekta ne vrši prema tehničkoj dokumentaciji na osnovu koje je izdato odobrenje za građenje,
- ako utvrdi nedostatke i nepravilnosti u tehničkoj dokumentaciji ili u građenju objekta, zbog kojih postoji opasnost za stabilnost objekta, stabilnost susjednih objekata i opasnost za život i zdravlje ljudi odnosno okolinu,
3) da naredi da se objekat ili njegov dio poruši odnosno uspostavi pređašnje stanje:
- ako se nastavi sa građenjem objekata i nakon obustave radova u smislu tačke 2. ovog člana,
- ako se objekat gradi ili je izgrađen protivno odobrenju za građenje ili tehničkoj dokumentaciji ukoliko investitor u određenom roku ne otkloni utvrđene nedostatke,
- ako se utvrde nedostaci pri građenju objekta, zbog kojih postoji opasnost za stabilnost objekta, bezbijednost života i zdravlja ljudi, zaštite od požara i slično, a ti se nedostaci i nepravilnosti ne mogu otkloniti;
4) da naredi da se poruše odnosno uklone privremeno izgrađeni objekti na gradilištu (barake, nadstrešnice, instalacije, skladišta i drugi pomoćni objekti i uređaji) ako investitor tih objekata ne ukloni iste po završetku gradnje;
5) da zabrani obavljanje djelatnosti za koju nijesu ispunjeni uslovi propisani ovim zakonom i zatraži brisanje te djelatnosti iz registra.

Član 87.

Organ inspekcije izdaje naređenja pismenim rješenjem.
Protiv rješenja iz stava 1. ovog člana može se izjaviti žalba.
Žalba protiv rješenja, iz stava 1. ovog člana, ne zadržava izvršenje rješenja ako je to rješenje donijeto iz razloga što postoji neposredna opasnost po život i zdravlje ljudi, saobraćaj, susjedne objekte i okolinu, a ta opasnost ne može se drugim mjerama otkloniti ili sa razloga što se objekat ne gradi pod uslovima propisanim za izgradnju investicionog objekta na određenom zemljištu, a ti se nedostaci ne mogu otkloniti i ako je u rješenju određeno da žalba ne zadržava njegovo izvršenje.

Član 88.

Ako organ inspekcije u vršenju inspekcijskog nadzora utvrdi da se objekat za koji je izdato odobrenje za građenje koristi bez odobrenja za upotrebu, dužan je da o tome bez odlaganja obavijesti nadležni organ uprave.
Nadležni organ dužan je da u slučaju iz stava 1. ovog člana ili kada na drugi način sazna da se koristi objekat bez odobrenja za upotrebu, rješenjem naloži investitoru pribavljanje odobrenja u roku koji odredi, a koji ne može biti duži od 30 dana.
Ako investitor ne postupi u smislu stava 2. ovog člana nadležni organ donijeće rješenje o zabrani korišćenja objekta odnosno njegovog dijela.

Član 89.

Kad investitor odnosno građanin u propisanom roku ne podnese zahtjev za izdavanje odobrenja za upotrebu, nadležni organ može, bez obzira da li je otpočeo korišćenje objekta ili ne, radi zaštite javnog interesa, da po službenoj dužnosti izvrši tehnički pregled objekta, radi utvrđivanja njegove podobnosti za upotrebu o čemu donosi rješenje.
Rješenje o utvrđivanju podobnosti za upotrebu objekta iz člana 1. ovog člana zamjenjuje rješenje za upotrebu objekta.

Član 90.

Organ inspekcije zatražiće od nadležnog organa da preispita rješenje o lokaciji, odobrenje za građenje odnosno odobrenje za upotrebu investicionog objekta, ako ustanovi da su izdati protivno propisima.

Član 91.

Republički organ uprave nadležan za poslove građevinarstva donijeće bliže propise o mjerama i uslovima koje je potrebno sprovesti odnosno osigurati pri rušenju objekta.

XII. KAZNENE ODREDBE

Član 92.

Novčanom kaznom od 4500 do 450000 dinara kaznit će se za privredni prestup preduzeće odnosno organizacija ili drugo pravno lice koje se po odredbama ovog zakona pojavljuje u svojstvu investitora:
1) ako izgradnji ili rekonstrukciji investicionog objekta pristupi prije nego što pribavi odobrenje za građenje (član 5. stav 1);
2) ako izgrađeni investicioni objekat za čiju je izgradnju potrebno odobrenje, počne koristiti prije izdavanja odobrenja za upotrebu (član 5. stav 2.);
3) ako investicionu odluku donese protivno odredbi člana 10. ovog zakona;
4) ako postupi protivno odredbama člana 11. ovog zakona;
5) ako izradu investicionog programa povjeri preduzeću odnosno organizaciji koja nije upisana u sudski registar (član 12);
6) ako izradu tehničke dokumentacije povjeri preduzeću odnosno organizaciji protivno uslovima iz člana 17. ovog zakona;
7) ako tehničku dokumentaciju izrađuje za svoje potrebe protivno uslovima iz člana 19. ovog zakona;
8) ako tehničku kontrolu tehničke dokumentacije povjeri preduzeću odnosno organizaciji ili licima koja ne ispunjavaju uslova iz člana 23. ovog zakona;
9) ako ne pribavi načelnu saglasnost za građenje cijelog objekta (član 31);
10) ako građenje objekta ustupi preduzeću koje nije registrovano za vršenje djelatnosti u koju spada građenje takvog objekta (član 38);
11) ako investicioni objekat gradi za svoje potrebe protivno uslovima iz člana 40. ovog zakona;
12) ako ustupanje gradnje investicionog objekta odnosno pojedinih radova, putem neposredne pogodbe, izvrši protivno uslovima iz člana 42. ovog zakona;
13) ako ne postupi po odredbi člana 43. ovog zakona;
14) ako blagovremeno ne obavijesti organ inspekcije o vremenu i mjestu ustupanja gradnje investicionog objekta odnosno pojedinih radova (član 48. stav 2.);
15) ako ugovor o građenju zaključi suprotno odredbi člana 49. ovog zakona;
16) ako ne izradi projekat organizacije građenja, (član 52);
17) ako ne obezbijedi stalni stručni nadzor nad građenjem investicionog objekta odnosno izvođenja pojedinih radova (član 56. stav 1.);
18) ako stalni stručni nadzor vrši protivno uslovima iz čl. 57. i 58. ovog zakona;
19) ako ne postupi po odredbi člana 60. ovog zakona;
20) ako po završetku gradnje investicionog objekta ne podnese zahtjev za izdavanje odobrenja za upotrebu (član 62.);
21) ako ne postupi po odredbi člana 71. ovog zakona;
22) ako prije početka izgradnje investicionog objekta pismeno ne obavijesti službu društvenog knjigovodstva (član 72);
23) ako ne postupi po odredbi člana 74. ovog zakona i
24) ako ne postupi po odredbi člana 76. ovog zakona.
Za privredni prestup, iz stava 1 ovog člana, kazniće se i odgovorno lice u preduzeću, organizaciji ili drugom pravnom licu novčanom kaznom od 1500 do 25000 dinara.

Član 93.

Novčanom kaznom od 4500 do 450000 dinara kaznit će se za privredni prestup preduzeće odnosno organizacija ili drugo pravno lice koje izrađuje tehničku dokumentaciju:
1) ako izrađuje tehničku dokumentaciju a nema u radnom odnosu propisani stručni kadar (član 17.);
2) ako izradu tehničke dokumentacije i poslove odgovornog projektanta povjeri licu koje ne ispunjava uslove iz člana 18. ovog zakona;
3) ako ne postupi po odredbi člana 21. ovog zakona,
4) ako tehničku kontrolu vrši protivno uslovima iz člana 23. ovog zakona.
Za privredni prestup, iz stava 1. ovog člana, kazniće se i odgovorno lice u preduzeću, organizaciji ili drugom pravnom licu novčanom kaznom od 1500 do 25000 dinara.

Član 94.

Novčanom kaznom od 4500 do 450000 dinara, kaznit će se za privredni prestup preduzeće koje gradi investicioni objekat:
1) ako gradnji odnosno rekonstrukciji objekta pristupi prije nego što je izdato odobrenje za građenje (član 5.);
2) ako gradi investicioni objekat, a nije registrovano za vršenje te djelatnosti (član 38.);
3) ako izvođenje pojedinih radova ustupi drugom preduzeću protivno odredbi člana 39. stav 2. ovog zakona;
4) ako ne vodi odgovarajuće knjige o građenju (član 53.);
5) ako ne obavijesti nadležni organ uprave o početku izgradnje objekta (član 55. stav 1.);
6) ako zajedno sa investitorom ne izvrši primopredaju i konačni obračun izgrađenog objekta (član 55. stav 2.).
Za privredni prestup iz stava 1. ovog člana kaznit će se odgovorno lice u preduzeću novčanom kaznom od 1500 do 25000 dinara.

Član 95.

Novčanom kaznom od 4500 do 450000 dinara kaznit će se za privredni prestup preduzeće odnosno organizacija:
1) ako vrši stalni stručni nadzor protivno odredbama čl. 56, 57. i 57a. ovog zakona;
2) ako vrši tehnički pregled objekta - protivno članu 65 ovog zakona.
Za privredni prestup iz stava 1. ovog člana kaznit će se odgovorno lice u preduzeću odnosno organizaciji ili drugom pravnom licu novčanom kaznom od 1500 do 25000 dinara.

Član 96.

Novčanom kaznom od 4500 do 450000 dinara kaznit će se za privredni prestup investitor i banka ako ne postupi po odredbi člana 74. ovog zakona.
Za radnju iz stava 1. ovog člana kaznit će se novčanom kaznom od 1500 do 25000 dinara i odgovorno lice investitora odnosno banke.

Član 97.

Novčanom kaznom od 1500 do 15000 dinara kaznit će se za prekršaj preduzeće, organizacija ili drugo pravno lice koje se po odredbama ovog zakona pojavljuje u svojstvu investitora:
1) ako ne postupi po odredbi čl. 44. i 45. ovog zakona, i
2) ako izvrši probni rad protivno članu 63. ovog zakona.
Za radnju iz stava 1. ovog člana kaznit će se novčanom kaznom od 1000 do 2000 dinara i odgovorno lice preduzeća, organizacije ili drugog pravnog lica.

Član 98.

Novčanom kaznom od 1500 do 15000 dinara kaznit će se za prekršaj preduzeće, organizacija ili drugo pravno lice koje izrađuje tehničku dokumentaciju:
1) ako tehnička dokumentacija ne sadrži sve elemente iz člana 14. ovog zakona,
2) ako tehnička dokumentacija nije potpisana od lica predviđenih članom 20. ovog zakona.
Za radnju iz stava 1. ovog člana kaznit će se novčanom kaznom od 1000 do 2000 dinara i odgovorno lice u preduzeću, organizaciji ili drugom pravnom licu.

Član 99.

Novčanom kaznom od 1000 do 2000 dinara kaznit će se za prekršaj odgovorno lice u organu uprave nadležnom za izdavanje odobrenja za građenje odnosno odobrenje za upotrebu ako ne postupi po odredbama čl. 26. i 76. stav 2. ovog zakona.

Član 100.

Novčanom kaznom od 1000 do 2000 dinara kaznit će se za prekršaj građanin odnosno građansko-pravno lice ako izgradnji ili rekonstrukciji investicionog objekta pristupi bez prethodno pribavljenog odobrenja za građenje (član 80).
Istom kaznom kaznit će se za prekršaj građanin ako izrađuje tehničku dokumentaciju protivno članu 19. stav 2. ovog zakona.

XIII. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 101.

Bliži propisi na osnovu ovlašćenja iz ovog zakona donijet će se u roku od tri mjeseca od dana njegovog stupanja na snagu.
Preduzeće, organizacija i drugo pravno lice koje vrši poslove izrade tehničke dokumentacije, izrade investicionog programa, građenja investicionih objekata, dužni su da svoje poslovanje usklade sa odredbama ovog zakona, u roku od šest mjeseci, od dana njegovog stupanja na snagu.

Član 102.

Prava stručnih lica, odgovornih rukovodilaca građenja investicionih objekata i odgovornih projektanata pri izradi investiciono-tehničke dokumentacije stečena do 8. januara 1967. godine na osnovu Pravilnika o stručnoj spremi i pravnih lica koja izrađuju investiciono-tehničku dokumentaciju i lica koja rukovode pojedinim vrstama radova pri izgradnji investicionih objekata ("Službeni list FNRJ", br. 15/55, 17/55 i 15/62), ostaju na snazi u pogledu rukovođenja građenjem objekata i izrade tehničke dokumentacije.

Član 103.

Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o izgradnji i finansiranju investicionih objekata ("Službeni list SRCG", br. 35/81, 21/83, 18/86 i 19/89).

Član 104.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Socijalističke Republike Crne Gore".