ZAKON

O DRŽAVNOJ REVIZORSKOJ INSTITUCIJI

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 28 od 29. aprila 2004; 27/2006, 78/2006, "Sl. listu CG", br. 17 od 31. decembra 2007)

IOSNOVNE ODREDBE

Predmet zakona

Član 1.

Ovim zakonom osniva se Državna revizorska institucija (u daljem tekstu: Institucija) i utvrđuju njena prava, obaveze i način rada.

Položaj

Član 2.

Institucija je samostalan i vrhovni organ državne revizije.
Niko ne smije da utiče na člana Senata Institucije u vršenju poslova utvrđenih ovim zakonom.

Sjedište

Član 3.

Institucija je pravno lice, sa sjedištem u Podgorici.
Institucija ima pečat koji sadrži grb Republike Crne Gore i tekst: "Republika Crna Gora - Državna revizorska institucija - Podgorica".

IIPOSLOVI I ZADACI INSTITUCIJE

Subjekti revizije

Član 4.

Subjekti revizije su organi i organizacije koje upravljaju budžetom i imovinom države i jedinica lokalne samouprave, fondovi, Centralna banka Crne Gore i druga pravna lica u kojima država učestvuje u vlasništvu (u daljem tekstu: subjekat revizije).
Institucija vrši i reviziju subjekata koji izvršavaju dio budžeta, upravljaju državnom imovinom, primaju dotacije ili od države dobijaju bespovratna davanja ili garancije, odnosno posluju sa subjektom revizije.

Zadatak Institucije

Član 5.

Institucija ispituje pravilnost, efektivnost i efikasnost poslovanja subjekta revizije.
Ispitivanje pravilnosti obuhvata kontrolu usklađenosti poslovanja sa propisima i opštim standardima prikupljanja javnih prihoda, finansiranja rashoda, raspolaganja i upravljanja imovinom, izvršavanja obaveza, knjiženja i dokumentovanja prihoda i rashoda, imovine i upravljanja ekonomskim poslovima.
Ispitivanjem efektivnosti provjerava se u kojoj su mjeri ostvareni planirani ciljevi.
Ispitivanjem efikasnosti provjerava se da li su ostvareni ciljevi u obavljanju poslova uz minimalno ulaganje sredstava.

Član 6.

Revizija se vrši radi obezbjeđivanja bitnih informacija o upravljanju budžetom, imovinom i ekonomskim poslovima, zakonitog postupanja od strane subjekta revizije, unapređivanja njegove sposobnosti za uspješno ostvarivanje zadataka i prevencije pogrešnog postupanja.
Institucija, prilikom donošenja budžeta Republike i završnog računa budžeta Republike, daje Skupštini Republike Crne Gore (u daljem tekstu: Skupština) pregled svojih saznanja o budžetu i stanju imovine, ukazuje na uzroke i posljedice bitnih nedostataka i nepravilnosti i predlaže mjere za njihovo otklanjanje.
Institucija, o okviru nadležnosti utvrđenih ovim zakonom i drugim propisima, pruža i stručnu pomoć Skupštini, Vladi Republike Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada) i drugim državnim organima u donošenju odluka.

Predmet revizije

Član 7.

Institucija, u smislu člana 5. ovog zakona, vrši reviziju akata i radnji subjekta revizije koji proizvode ili mogu proizvesti finansijske efekte na:
1) prihode i rashode;
2) imovinu države;
3) zaduživanje, davanje garancija i super garancija;
4) racionalnu upotrebu sredstava koja su subjektima revizije dodijeljena na korišćenje.

Revizija subjekata izvan državne uprave

Član 8.

Prilikom odobravanja kredita iz budžetskih sredstava ili davanja garancija ili drugih obezbjeđenja od strane države Institucija može ispitivati da li su preduzete odgovarajuće mjere da se izbjegnu štetne posljedice za državu.
Kod pravnih lica koja koriste sredstva iz stava 1. ovog člana vrši se revizija poslovanja, u skladu sa zakonom.

Obim, vrijeme i način vršenja revizije

Član 9.

Institucija samostalno odlučuje o subjektima revizije, predmetu, obimu i vrsti revizije, vremenu i načinu vršenja revizije, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.
Institucija obavezno jednom godišnje vrši reviziju završnog računa budžeta Republike.
Godišnji plan revizije donosi se do 10. januara za tekuću godinu.
Postupak revizije Institucija započinje obavještavanjem subjekta revizije o predmetu, obimu, vrsti i vremenu revizije. Izuzetno, Institucija može da započne reviziju i bez prethodne najave.
O završetku revizije Institucija obavještava subjekta revizije.

Stavljanje na uvid dokumentacije i pružanje informacija

Član 10.

Subjekat revizije je dužan da, na zahtjev Institucije, sva dokumenta, finansijske iskaze, izvještaje, finansijske evidencije, nalaze interne kontrole i druge evidencije (u daljem tekstu: dokumentacija) učini dostupnom Instituciji ili da na uvid ovlašćenom licu koje vrši reviziju, bez odlaganja.
Subjekat revizije je dužan Instituciji ili ovlašćenom licu dati na uvid dokumenta ili obavještenja povjerljivog karaktera ili dokumenta koja predstavljaju poslovnu i drugu tajnu u skladu sa zakonom.

Povjerljivost podataka

Član 11.

Podaci i saznanja do kojih se dođe u postupku vršenja revizije imaju povjerljiv karakter, ukoliko zakonom nije drukčije određeno.
Sa podacima koji predstavljaju poslovnu i drugu tajnu postupa se u skladu sa zakonom.

Izvještaj o reviziji

Član 12.

Institucija iskazuje rezultat revizije u izvještaju o reviziji.
Izvještaj o reviziji sadrži utvrđeno činjenično stanje, ocjenu, zaključke i sugestije za otklanjanje eventualno utvrđenih nedostataka.

Primaoci izvještaja o reviziji

Član 13.

Izvještaj o reviziji dostavlja se subjektu revizije i, po potrebi, drugim organima kada Institucija ocijeni to neophodnim.
Ukoliko izvještaj o reviziji iz stava 1 ovoga člana sadrži nalaze koji su od posebne važnosti ili imaju značajan finansijski efekat dostavlja se i ministarstvu nadležnom za poslove finansija.

Član 14.

Izvještaj o reviziji predstavlja dokumentacionu osnovu za izradu godišnjeg i posebnog izvještaja i davanja stručnih mišljenja i sugestija u skladu sa ovim zakonom.

Izjašnjavanje subjekta revizije

Član 15.

Subjekat revizije ima pravo da se izjasni o izvještaju o reviziji, u roku koji odredi Institucija.
Institucija izvještava Skupštinu i Vladu, po pravilu, kada se o rezultatu revizije izjasni subjekat revizije.
Institucija može o rezultatu revizije, o kojem se još nije izjasnio subjekat revizije, izvijestiti Skupštinu ili Vladu, ako se radi o hitnim slučajevima čije bi kasnije dostavljanje prouzrokovalo štetu ili ako je došlo do njihovog prijevremenog objelodanjivanja u javnosti ili ako se subjekat revizije nije izjasnio u određenom roku.
Pod štetom, u smislu stava 3. ovog člana, smatra se umanjenje državne imovine ili sprječavanje njenog povećanja.

Političke odluke

Član 16.

Ukoliko se revizija dotiče političke odluke, Institucija je obavezna da se uzdrži od ocjene ovakve odluke i da se ograniči na informisanje i savjetovanje primaoca izvještaja o bitnim činjenicama i mogućim štetnim posljedicama.

Prava trećih lica

Član 17.

Institucija će utvrditi način revizije tako da prava trećih lica, na koja se odnose radnje u postupku revizije, budu zaštićena.
Lica iz stava 1 ovog člana su fizička ili pravna lica koja nijesu subjekti revizije u smislu ovog zakona, ili posluju sa subjektom revizije.
Institucija je dužna da licima iz stava 2 ovog člana omogući da se izjasne o rezultatu revizije, ako izvještaj o reviziji sadrži ili može dati povoda za štetne ocjene i biti korišćen u postupku javnog izvještavanja.

Izvještavanje Skupštine i Vlade

Član 18.

Institucija izvještava Skupštinu i Vladu:
1) podnošenjem godišnjeg izvještaja;
2) podnošenjem posebnih izvještaja;
3) savjetovanjem na osnovu saznanja dobijenih putem revizije.

Godišnji izvještaj

Član 19.

Godišnji izvještaj sadrži naročito:
1) ocjenu da li iznosi dati u završnom računu budžeta odgovaraju iznosima navedenim u evidenciji i da li su kontrolisani prihodi, rashodi i imovina pravilno dokumentovani u skladu sa propisima i opštim standardima;
2) ocjenu u kojim bitnim slučajevima nijesu ispoštovani propisi i pravila o budžetu i ekonomskim poslovima države;
3) bitne primjedbe na uočene nedostatke kod subjekta revizije;
4) mjere koje se preporučuju.
U godišnjem izvještaju mogu se iznositi i zaključci o prethodnim i predlozi o budućim budžetskim godinama.
Godišnji izvještaj dostavlja se Skupštini i Vladi do kraja oktobra.
O okolnostima povjerljivog karaktera koje su prouzrokovale ili mogu prouzrokovati finansijsku ili drugu štetu većeg obima obavještava se predsjednik Republike, predsjednik Skupštine i predsjednik Vlade.

Posebni izvještaji

Član 20.

Posebnim izvještajima Institucija obavještava Skupštinu i Vladu o naročito značajnim i važnim pitanjima.

Savjetovanje

Član 21.

Institucija može, na osnovu saznanja pribavljenih revizijom, savjetovati Skupštinu i Vladu o pojedinačnim finansijskim značajnim mjerama i važnim projektima.
Institucija može, u slučaju da je došla do saznanja da postojeći zakoni proizvode ili mogu proizvesti negativne posljedice ili ne dovode do planiranih rezultata, dati preporuku za njihove izmjene.

Zahtjev za naknadu štete

Član 22.

Institucija je dužna da, bez odlaganja, obavijesti subjekta revizije kada smatra da postoji osnov za pokretanje postupka za naknadu štete.
Ukoliko je radnjom subjekta revizije nanesena šteta državnoj imovini, Institucija, bez odlaganja, obavještava državnog tužioca.
U slučaju odustanka od zahtjeva za naknadu štete državni tužilac obavještava Instituciju.
Institucija obavještava Skupštinu i Vladu o razlozima za nepokretanje postupka za naknadu štete.

Podnošenje krivične prijave

Član 23.

Institucija je dužna da, bez odlaganja, podnese krivičnu prijavu, ako u postupku revizije utvrdi da postoje osnovi sumnje da je učinjeno krivično djelo.

Postupanje po zahtjevu

Član 24.

Institucija samostalno odlučuje o zahtjevima za dostavljanje informacija ili stavljanje akata na uvid, u skladu sa zakonom.

Obavještavanje Institucije

Član 25.

Subjekat revizije, bez odlaganja, obavještava Instituciju o:
1) predlogu zakona, drugih propisa, opštih akata, pravilnika, naredaba i uputstava, donešenih na osnovu zakona, koji se odnose na upravljanje i korišćenje budžetskih sredstava ili koji mogu imati posljedice na prihode i rashode republičkog ili opštinskog budžeta;
2) osnivanju, odnosno bitnoj promjeni oblika organizovanja ili prestanku sa radom subjekta revizije;
3) zaključenju ugovora o korišćenju budžetskih sredstava i državne imovine između subjekta revizije i pravnog ili fizičkog lica na iznos preko 15.000 EURA.

Razmatranje godišnjeg izvještaja

Član 26.

U postupku donošenja završnog računa budžeta Republike, Institucija izvještava Skupštinu o reviziji završnog računa.
Na osnovu bitnih činjenica i okolnosti na koje je ukazano u godišnjem izvještaju Institucije Skupština odlučuje o predloženim mjerama i roku za njihovo sprovođenje.
Skupština može zahtijevati od Institucije dodatno pojašnjenje pojedinih činjenica i okolnosti.

Član 27.

Sastavni dio dokumentacije u postupku donošenja zakona, drugih propisa i opštih akata koji se odnose na upravljanje i korišćenje budžetskih sredstava i državne imovine su i saznanja iz postojećih izvještaja Institucije.

Završni račun Institucije

Član 28.

Skupština može, posebnim aktom, reviziju završnog računa Institucije povjeriti odgovarajućoj stručnoj organizaciji.

IIIORGANIZACIJA I ORGANI VRHOVNE INSTITUCIJE

Organizacija

Član 29.

Institucija se organizuje u sektore.
U okviru sektora organizuju se odjeljenja.
Za obavljanje administrativno-stručnih poslova obrazuje se posebna služba.

Organi Institucije

Član 30.

Institucija ima Senat i kolegijume.

Senat

Član 31.

Senat ima pet članova.
Član Senata je rukovodilac sektora.

Uslovi za imenovanje člana Senata

Član 32.

Za člana Senata može biti imenovan crnogorski državljanin, diplomirani pravnik ili diplomirani ekonomista, koji pored opštih uslova utvrđenih zakonom ispunjava jedan od sljedećih uslova:
1) položen pravosudni ispit i najmanje 10 godina radnog iskustva na poslovima pravne struke ili najmanje 10 godina radnog iskustva u obavljanju odgovornih pravnih poslova u državnoj službi;
2) položen stručni ispit za obavljanje poslova revizora ili računovođe i najmanje 10 godina radnog iskustva ili najmanje 10 godina radnog iskustva u obavljanju odgovornih poslova u javnim finansijama.
Najmanje dva člana Senata moraju biti diplomirani pravnici.

Imenovanje članova Senata i predsjednika

Član 33.

Članove Senata imenuje i razrješava Skupština, na predlog nadležnog radnog tijela.
Iz reda članova Senata Skupština imenuje predsjednika na period od devet godina i isto lice ne može biti ponovo imenovano za predsjednika Senata.

Stalnost funkcije

Član 34.

Funkcija člana Senata je stalna.
Članu Senata prestaje funkcija ako to sam zatraži, kad ispuni uslove za ostvarivanje prava na starosnu penziju i ako je osuđen na bezuslovnu kaznu zatvora.
Član Senata se razrješava dužnosti ako je osuđen za djelo koje ga čini nedostojnim za vršenje funkcije, ako nestručno ili nesavjesno obavlja funkciju ili ako trajno izgubi sposobnost za vršenje funkcije.
O nastupanju okolnosti iz st. 2 i 3 ovog člana Senat obavještava Skupštinu.

Nespojivost funkcije

Član 35.

Član Senata ne može vršiti poslaničku i drugu javnu funkciju, niti profesionalno obavljati drugu djelatnost.

Član 36.

Član Senata ne može biti član organa političke stranke.

Odlučivanje u Senatu

Član 37.

Senat odlučuje većinom glasova ukupnog broja članova.

Nadležnost Senata

Član 38.

Senat:
1) donosi godišnji izvještaj i posebne izvještaje;
2) donosi godišnji plan revizije;
3) donosi odluku, ukoliko nije donesena u skladu sa članom 44 stav 3 ovog zakona;
4) donosi uputstvo o metodologiji rada (standardi revizije);
5) preispituje, na predlog kolegijuma, ranije donesene svoje odluke i odluke kolegijuma;
6) donosi poslovnik Institucije;
7) donosi akt o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji;
8) utvrđuje završni račun Institucije;
9) vrši i druge poslove utvrđene ovim zakonom i opštim aktima Institucije.
Poslovnikom iz stava 1 tačka 6) ovog člana bliže se uređuje način rada, vršenje poslova i odlučivanje.
Akti iz stava 1 tač 4) i 6) ovog člana objavljuju se u "Službenom listu Republike Crne Gore".

Predsjednik Senata

Član 39.

Predsjednik Senata predsjedava Senatom, predstavlja i zastupa Instituciju.
U slučaju odsutnosti ili spriječenosti predsjednika zamjenjuje najstariji član Senata.

Raspored poslova

Član 40

Raspored poslova u Instituciji vrši predsjednik u dogovoru sa članovima Senata.

Zabrana članstva u organima upravljanja i izuzeće

Član 41.

Član Senata ne može biti član organa upravljanja privrednog društva ili drugog pravnog lica.
Član Senata ne može učestvovati u radu i odlučivanju i vršiti poslove utvrđene ovim zakonom kada su on ili članovi njegove porodice neposredno učestvovali u donošenju odluke u toj stvari.
Ako postoje razlozi koji dovode ili mogu dovesti u pitanje objektivnost ili nepristrasnost člana Senata odluku o izuzeću donosi Senat.
Član Senata dužan je da o činjenicama iz st. 2. i 3. ovog člana obavijesti predsjednika Senata.

Obaveza čuvanja tajne

Član 42.

Članovi Senata i zaposleni u Instituciji dužni su da čuvaju poslovnu i drugu tajnu, bez obzira na način na koji su je saznali.

Sekretar Institucije

Član 43.

Institucija ima sekretara koji rukovodi službom za administrativno-stručne poslove.
Sekretara imenuje i razrješava Senat, na osnovu javnog oglašavanja, na neodređeno vrijeme.
Za sekretara može biti imenovano lice koje je diplomirani pravnik ili diplomirani ekonomista, ima položen stručni ispit za rad u državnim organima i najmanje pet godina radnog iskustva.
Sekretar za svoj rad odgovara Senatu.

Kolegijum

Član 44.

Kolegijum rukovodi i prati određenu reviziju i odgovoran je za rezultat te revizije.
Kolegijum se sastoji od dva člana Senata, od kojih je jedan rukovodilac sektora koji je vršio reviziju.
Ukoliko kolegijum ne donese odluku, donosi je Senat.

Državni revizor

Član 45.

Poslove revizije obavlja državni revizor (u daljem tekstu: revizor).
Revizor zasniva radni odnos na osnovu javnog oglašavanja.
Za revizora može biti izabrano lice koje, pored opštih uslova utvrđenih zakonom, ispunjava i sljedeće uslove: ima visoku stručnu spremu, najmanje pet godina radnog iskustva u struci i položen ispit za državnog revizora.
Ispit za državnog revizora polaže se na osnovu programa koji donosi ministarstvo nadležno za poslove uprave, na predlog Senata.
Odredbe člana 41. ovog zakona koje se odnose na člana Senata shodno se primjenjuju i na revizora, a odluku o izuzeću iz postupka revizije donosi kolegijum.

Član 45a

Državni revizor raspoređuje se u platni razred 4 i ima pravo na zaradu po koeficijentu utvrđenom za taj platni razred shodno zakonu kojim su uređene zarade državnih službenika i namještenika.
Senat utvrđuje uslove, način ostvarivanja i visinu revizorskog dodatka na zaradu zaposlenih u Instituciji, u skladu sa zakonom.

Angažovanje eksternog stručnjaka

Član 46.

Institucija u postupku revizije može angažovati i eksternog stručnjaka, ukoliko revizija iziskuje posebno specijalističko znanje.
Lice iz stava 1 ovog člana obavezno je da čuva poslovnu i drugu tajnu.

Službenici i namještenici

Član 47.

Administrativno-stručne i druge poslove u Instituciji obavljaju državni službenici i namještenici.

Član 48.

Bliži uslovi za zasnivanje radnog odnosa propisuju se aktom o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji.

Prava, dužnosti i disciplinska odgovornost zaposlenih

Član 49.

Na prava, dužnosti i disciplinsku odgovornost zaposlenih shodno se primjenjuju odredbe zakona kojim se uređuje položaj državnih službenika i namještenika.

IVOBAVJEŠTAVANjE JAVNOSTI

Član 50.

Institucija je obavezna da godišnji izvještaj učini dostupnim javnosti.
Poslovnikom Institucije bliže se uređuje način obavještavanja javnosti.

VFINANSIRANjE

Član 51.

Sredstva za rad Institucije obezbjeđuju se u budžetu Republike.
Zahtjev za dodjelu budžetskih sredstava Instituciji podnosi radno tijelo Skupštine nadležno za poslove finansija, na predlog Institucije.

VIKAZNENE ODREDBE

Član 52.

Novčanom kaznom od dvadesetostrukog do tristostrukog iznosa minimalne zarade u Republici kazniće se za prekršaj subjekat revizije koji Instituciji ili ovlašćenom licu ne učini dostupnim dokumentaciju ili ne da tražena obavještenja, informacije i razjašnjenja ili da netačne podatke (član 10).
Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice u subjektu revizije novčanom kaznom od jedne polovine do dvadesetostrukog iznosa minimalne zarade u Republici.

Član 53.

Novčanom kaznom od dvadesetostrukog do tristostrukog iznosa minimalne zarade u Republici kazniće se za prekršaj subjekat revizije koji Instituciju ne obavijesti o činjenicama iz člana 25 ovog zakona.
Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice u subjektu revizije novčanom kaznom od jedne polovine do dvadesetostrukog iznosa minimalne zarade u Republici.

Član 54.

Novčanom kaznom od dvadesetostrukog do tristostrukog iznosa minimalne zarade u Republici kazniće se za prekršaj revizor, koji prije završetka postupka revizije objavi podatke koji imaju povjerljiv karakter (član 11).
Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice u Instituciji novčanom kaznom od jedne polovine do dvadesetostrukog iznosa minimalne zarade u Republici.

VIIPRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 55.

Imenovanje članova Senata izvršiće se u roku od tri mjeseca od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 56.

Propisi za sprovođenje ovog zakona donijeće se u roku od tri mjeseca od dana imenovanja članova Senata.

Član 57.

Izbor revizora izvršiće se u roku od tri mjeseca od dana isteka roka iz člana 56. ovog zakona.
Do donošenja programa iz člana 45 stav 4 ovog zakona, za revizora se može imenovati lice koje nema položen ispit za državnog revizora, ako ispunjava ostale uslove i ima položen stručni ispit za rad u državnim organima ili stručni ispit za obavljanje poslova računovođe ili revizora u skladu sa zakonom.
Zaposleni iz stava 2 ovog člana dužan je da u roku od dvije godine od dana donošenja programa iz člana 45 stav 4 ovog zakona položi ispit za državnog revizora.
Ukoliko zaposleni ne položi ispit za državnog revizora u roku iz stava 3 ovog člana prestaje mu radni odnos.

Član 58.

Predsjednik Senata ima pravo na zaradu u iznosu koji je određen za predsjednika Ustavnog suda, a član Senata kao sudija Ustavnog suda, kao i druga prava koja, po funkciji, pripadaju nosiocima ustavno-sudske funkcije.

Član 59.

Danom podnošenja prvog godišnjeg izvještaja Institucije prestaje da važi odredba člana 51 stav 2 tačka 1) Zakona o budžetu ("Službeni list RCG", br. 40/01).

Član 60.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Republike Crne Gore".