Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i člana 91 stav 1 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 24. saziva, na trećoj sjednici prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2012. godini, dana 21. marta 2012. godine, donijela je

ZAKON

O ZVANIČNOJ STATISTICI I SISTEMU ZVANIČNE STATISTIKE

(Objavljen u "Sl. listu Crne Gore", br. 18 od 30. marta 2012)

I. OSNOVNE ODREDBE

Predmet

Član 1

Ovim zakonom uređuju se organizacija i poslovi sistema zvanične statistike, prikupljanje, obrada i čuvanje statističkih podataka i druga pitanja od značaja za zvaničnu statistiku.

Podaci i informacije

Član 2

Sistem zvanične statistike obezbjeđuje brojčane i reprezentativne podatke i informacije o ekonomskim, demografskim i društvenim pojavama, kao i o pojavama iz oblasti radne i životne sredine u Crnoj Gori.

Primjena zakona

Član 3

Ovaj zakon se ne primjenjuje na pripremu, prikupljanje, obradu, proizvodnju, korišćenje i čuvanje podataka u administrativne svrhe, kao ni na prikupljanje podataka metodom stalnog praćenja i posmatranja u nestatističke svrhe, odnosno za druge potrebe koje nijesu zvanična statistika.
Ovaj zakon se primjenjuje na podatke iz stava 1 ovog člana od trenutka njihovog dostavljanja proizvođačima zvanične statistike određenim ovim zakonom.

Značenje izraza

Član 4

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:
1) aktivnost zvanične statistike je svaka aktivnost uređena ovim zakonom, programom zvanične statistike i posebnim zakonima kojima se uređuju popisi;
2) proizvođač zvanične statistike je organ državne uprave, organizacija i ustanova zadužena za prikupljanje, izradu i objavljivanje podataka zvanične statistike, u skladu sa programom zvanične statistike;
3) statističko istraživanje je metod sistematskog prikupljanja podataka i informacija neposredno od izvještajnih jedinica, isključivo u statističke svrhe;
4) statistički upitnik je standardizovani obrazac u papirnoj ili elektronskoj formi, koji se koristi za prikupljanje podataka i informacija od izvještajnih jedinica u statističkim istraživanjima;
5) individualni podatak je podatak koji se odnosi na pravno ili fizičko lice, koji je prikupljen u statističke svrhe u skladu sa ovim zakonom;
6) prikupljanje podataka je aktivnost proizvođača zvanične statistike koja se odnosi na sprovođenje statističkih istraživanja, preuzimanje podataka iz administrativnih izvora podataka, kao i na dobijanje podataka metodom stalnog praćenja i posmatranja, u skladu sa ovim zakonom i zakonima kojima se uređuje prikupljanje podataka relevantnih za zvaničnu statistiku;
7) izvještajne jedinice su pravna lica ili njihovi djelovi, preduzetnici, fizička lica, domaćinstva, organi državne uprave, organi lokalne samouprave i drugi subjekti na teritoriji Crne Gore, koji u okviru statističkih istraživanja daju podatke isključivo u statističke svrhe;
8) statistička jedinica je metodološki određen nivo u svakom obliku prikupljanja podataka, utvrđen na način koji izvještajnoj jedinici obezbjeđuje iskazivanje podataka u prikupljanju, a proizvođačima zvanične statistike agregiranje u obradi rezultata zvanične statistike;
9) identifikator je svako obilježje (ime, naziv, adresa ili identifikacioni broj i sl.), na osnovu kojeg se može, posredno ili neposredno, prepoznati pojedina izvještajna jedinica;
10) rezultat zvanične statistike je svaki statistički podatak koji se proizvodi, obrađuje i diseminira u skladu sa ovim zakonom;
11) standardizovani rezultati su svi javni rezultati statističke aktivnosti, koji su pripremljeni za korisnike statističkih podataka, prema programu tabeliranja za statističko istraživanje;
12) proizvodnja rezultata zvanične statistike je sveobuhvatan proces statističkih aktivnosti (prikupljanje, obrada, korišćenje, čuvanje, analiza i diseminacija);
13) diseminacija statističkih podataka su sve aktivnosti proizvođača zvanične statistike, koje uključuju predstavljanje rezultata zvanične statistike, kao i način i oblik obezbjeđenja pristupa rezultatima zvanične statistike, sa podacima o izvorima i metodima prikupljanja podataka;
14) statistički registri su baze podataka o izvještajnim i statističkim jedinicama, koje se koriste isključivo u statističke svrhe;
15) administrativni izvori podataka su zbirke podataka, uređene na osnovu posebnih zakona, koje se koriste za utvrđivanje prava i obaveza fizičkih i pravnih lica;
16) agregati su skupovi jedinica posmatranja, a agregirani podaci su zbirni podaci o brojnosti tih skupova i obilježjima jedinica posmatranja;
17) korisnik statističkih podataka je fizičko ili pravno lice koje koristi statističke podatke.

Upotreba rodno osjetljivog jezika

Član 5

Svi izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu obuhvataju iste izraze u ženskom rodu.

II. PRINCIPI ZVANIČNE STATISTIKE

Principi zvanične statistike

Član 6

Zvanična statistika Crne Gore zasniva se na sljedećim principima:
1) principu profesionalne nezavisnosti, kojim se obezbjeđuje profesionalna nezavisnost proizvođača zvanične statistike od političkih, administrativnih i regulatornih organa i tijela, kao i od subjekata u privatnom sektoru;
2) principu legaliteta u prikupljanju podataka, prema kojem proizvođač zvanične statistike mora biti zakonom ovlašćen za prikupljanje informacija i podataka za potrebe zvanične statistike, a državna administracija, privredni subjekti, domaćinstva i javnost, mogu se zakonom obavezati da omoguće pristup ili dostave podatke za potrebe zvanične statistike na zahtjev proizvođača statistike;
3) principu adekvatnosti resursa, na osnovu kojeg resursi koji su na raspolaganju proizvođaču zvanične statistike moraju biti dovoljni za ispunjavanje zahtjeva zvanične statistike;
4) principu posvećenosti kvalitetu, kojim se obezbjeđuje da proizvođači zvanične statistike u Crnoj Gori rade i sarađuju u skladu sa međunarodnim principima kvaliteta statističkog sistema;
5) principu povjerljivosti statističkih podataka, kojim se obezbjeđuje zaštita podataka koji se odnose na izvještajnu jedinicu (domaćinstva, preduzeća, administrativni izvori i drugi davaoci podataka) i njihovo korišćenje isključivo u statističke svrhe;
6) principu nepristrasnosti i objektivnosti, prema kojem proizvođač zvanične statistike mora da proizvodi i diseminira zvaničnu statistiku na objektivan, stručan i transparentan način, poštujući naučnu nezavisnost, pri čemu se svi korisnici jednako tretiraju;
7) principu dobre metodologije, kojim se dobra metodologija mora nalaziti u osnovi kvalitetne zvanične statistike, za što su potrebna adekvatna sredstva, procedure i stručnost;
8) principu odgovarajuće statističke procedure, kojim primijenjene odgovarajuće statističke procedure, od prikupljanja do ocjene podataka, daju osnova za kvalitetnu statistiku;
9) principu smanjenja opterećenosti izvještajnih jedinica, koji pretpostavlja srazmjeru između obima posla i troškova neophodnih za prikupljanje statističkih podataka i značaja rezultata, kao i optimalno korišćenje raspoloživih resursa i smanjenje opterećenosti izvještajnih jedinica;
10) principu ekonomičnosti troškova, na osnovu kojeg se finansijska sredstva moraju racionalno koristiti;
11) principu relevantnosti, prema kojem podaci zvanične statistike treba da ispunjavaju utvrđene uslove informisanja u skladu sa zadacima zvanične statistike;
12) principu tačnosti i pouzdanosti, prema kojem aktivnosti i metode koje se odnose na prikupljanje, obradu i diseminaciju podataka zvanične statistike moraju biti usklađene sa važećim profesionalnim standardima, naučnim metodama i principima profesionalne etike, radi tačnog i pouzdanog prikazivanja stvarnosti;
13) principu blagovremenosti i preciznosti, prema kojem zvanična statistika ima obavezu da redovno provjerava adekvatnost podataka zvanične statistike i da blagovremeno prepozna nove potrebe korisnika za određenom vrstom podataka;
14) principu koherentnosti i uporedivosti, prema kojem podaci zvanične statistika treba da budu međusobno usklađeni u pogledu sadržaja, terminologije i periodike, kao i sa međunarodno priznatim konceptima, nomenklaturama, klasifikacijama, definicijama i metodama, u cilju postizanja njihove upredivosti;
15) principu dostupnosti i jasnosti podataka, prema kojem zvanična statistika treba da bude predstavljena u jasnom i razumljivom obliku, diseminirana na