Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i člana 91 stav 1 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 24. saziva, na 10. sednici prvog redovnog zasijedanja u 2010. godini, dana 16. jula 2010. godine , donijela je

ZAKON

O ZAŠTITI DEPOZITA

(Objavljen u "Sl. listu Crne Gore", br. 44 od 30. jula 2010, 40/11)

I. OSNOVNE ODREDBE Predmet

Član 1

Ovim zakonom uređuje se sistem zaštite depozita položenih kod banaka sa sjedištem u Crnoj Gori, status, nadležnosti i poslovanje Fonda za zaštitu depozita (u daljem tekstu: Fond) i isplata garantovanog depozita u cilju zaštite interesa deponenta i doprinosa očuvanju stabilnosti bankarskog sistema.

Značenje izraza

Član 2

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
1) banka je pravno lice koje obavlja bankarske poslove na osnovu dozvole koju je izdala Centralna banka Crne Gore (u daljem tekstu: Centralna banka) za obavljanje tih poslova;
2) strana banka je pravno lice sa sjedištem van Crne Gore koje je, u skladu sa propisima države porijekla, osnovano i upisano u registar nadležnog organa te države kao banka;
3) filijala je dio banke bez svojstva pravnog lica koji obavlja sve ili samo dio poslova te banke;
4) depozit je svaki potražni novčani saldo koji rezultira iz sredstava na računu ili iz privremenih stanja, koja su proistekla iz uobičajenih bankarskih transakcija, a koja je banka dužna da isplati u skladu sa propisima ili ugovorenim uslovima, uključujući i drugi dug koji se može dokazati potvrdom koju je izdala ta banka;
5) garantovani depozit je depozit, odnosno dio depozita kod jedne banke, čiju isplatu vrši Fond u skladu sa ovim zakonom;
6) zajednički račun je račun, koji je otvoren u ime dva ili više lica ili za koji dva ili više lica imaju pravo raspolaganja sredstvima, na osnovu deponovanih potpisa;
7) deponent je fizičko ili pravno lice koje ima depozit kod banke;
8) dan isplate je dan na koji Fond, preko banke određene za isplatu, stavi deponentima na raspolaganje iznos garantovanog depozita.

Principi zaštite depozita

Član 3

Sistemom zaštite depozita obuhvataju se depoziti položeni kod banke prije ili na dan nastanka zaštićenog slučaja, u eurima i/ili u valuti koja nije euro, a čija se isplata garantuje u skladu sa ovim zakonom.
Banka je dužna da učestvuje u sistemu zaštite depozita na način utvrđen ovim zakonom.
Filijala strane banke, kojoj je Centralna banka izdala odobrenje za rad, nije dužna da učestvuje u sistemu zaštite depozita.
Depoziti položeni kod filijale strane banke zaštićeni su u skladu sa propisima države u kojoj je sjedište te banke.

II. ZAŠTITA DEPOZITA

Nastanak zaštićenog slučaja

Član 4

Zaštićeni slučaj nastaje istog dana kada Centralna banka donese rješenje o otvaranju stečajnog postupka nad bankom.
Centralna banka bez odlaganja dostavlja Fondu rješenje o otvaranju stečajnog postupka.
U slučaju iz stava 1 ovog člana deponenti banke imaju pravo na isplatu garantovanog depozita u visini i na način utvrđen ovim zakonom.
Isplatu garatovanog depozita vrši Fond, u skladu sa ovim zakonom.
Pravo na isplatu garantovanog depozita nema deponent kome je u toku postupka likvidacije banke isplaćen iznos do visine garantovanog depozita, a nad kojom je, nakon te isplate, otvoren stečajni postupak.

Garantovani depozit

Član 5

Garantovani depozit utvrđuje se pojedinačno za svakog deponenta, na način što se ukupna sredstva deponenta po svim njegovim depozitima na dan nastanka zaštićenog slučaja, uključujući i dospjelu kamatu, umanje za iznos dospjelih obaveza tog deponenta prema banci.
Stečajni upravnik dostavlja Fondu podatke o visini ukupnih potraživanja i dospjelih obaveza deponenta banke.
Fond obračunava i vrši isplatu garantovanog depozita do iznosa od 50.000 eura po deponentu, bez obzira na broj i visinu depozita koje deponent posjeduje kod banke.
Isplata garanovanog depozita vrši se u eurima, a depoziti u valuti koja nije euro preračunavaju se u euro po srednjem kursu te valute važećem na dan nastanka zaštićenog slučaja, sa kursne liste koju objavljuje Centralna banka.

Pravo na isplatu garantovanog depozita

Član 6

Pravo na isplatu garantovanog depozita imaju deponenti čiji su depoziti položeni kod banke, uključujući i deponente filijale te banke koje posluju u inostranstvu.
Pravo na isplatu garantovanog depozita iz stava 1 ovog člana nemaju:
1) pravna lica koja se bave poslovima osiguranja;
2) državni organi i organizacije i organi i organizacije opštine, odnosno drugog oblika lokalne samouprave;
3) fondovi za obavezno zdravstveno, penziono i socijalno osiguranje;
4) dobrovoljni penzioni fondovi i društva za upravljanje penzionim fondovima;
5) investicioni fondovi i društva za upravljanje investicionim fondovima;
6) banke, kreditne unije, mikrokreditne finansijske institucije i lica koja obavljaju kreditno-garantne poslove;
7) lica u čije ime i za čiji račun banka, po njihovom nalogu, obavlja poslove za koje davalac sredstava samostalno snosi rizik;
8) pravna lica koja direktno ili indirektno učestvuju sa 5% ili više u kapitalu ili glasačkim pravima u toj banci;
9) lica koja su članovi organa upravljanja i/ili stalnih tijela organa upravljanja banke, lica odgovorna za dnevno poslovanje banke, rukovodioci organizacionih djelova u banci, pravna lica u kojima ova lica imaju direktno ili indirektno vlasništvo 5% ili više kapitala ili glasačkih prava, kao i njihovi bračni drugovi i djeca;
10) lica koja su vršila reviziju finansijskih izvještaja banke u periodu od tri godine prije otvaranja stečaja;
11) lica čiji depoziti ne glase na ime (neimenovani depoziti);
12) imaoci hartija od vrijednosti i drugih finansijskih instrumenata koje je izdala ili čiju isplatu garantuje banka.
Pored lica iz stava 2 ovog člana pravo na isplatu garantovanog depozita utvrđenog ovim zakonom nemaju:
1) deponenti za koje je izvještajem o kontroli Centralne banke utvrđeno da su doprinijeli pogoršanju finansijskog stanja banke, a koji su kao vlasnici računa ostvarili visoke kamatne stope ili finansijske pogodnosti pri dobijanju kredita i drugih bankarskih usluga, a naročito, ako su:
a) dobili kredit, koji zbog vrste transakcije, nivoa rizika, boniteta zajmoprimca, odnosno vrste ponuđenih sredstava obezbjeđenja ne bi bio odobren drugom licu:
b) plaćali znatno nižu kamatu na kredite od kamata koje plaćaju drugi deponenti banke;
c) ostvarivali više kamate na depozite od kamata koje banka plaća drugim deponentima:
2) lica pravosnažno osuđena za krivično djelo koje predstavlja pranje novca ili finansiranje terorizma, za depozite povezane sa tim djelima.

Pravo na isplatu garantovanog depozita u posebnim slučajevima

Član 7

Pravo na isplatu garantovanog depozita određuje se za svakog vlasnika zajedničkog računa, prema ukupnim sredstvima, po svim njegovim depozitima položenim kod banke.
Udjeli svih deponenata u sredstvima na zajedničkom računu određuju se jednako između vlasnika računa, osim ukoliko vlasnici tog računa dostave dokaz da njihovi udjeli nijesu jednaki.
Depozitom jednog deponenta, u smislu ovog zakona, smatraju se sredstva na svim računima društva bez svojstva pravnog lica, svim računima ostavioca ili svim računima suvlasničkih zajednica.
Ako je deponent nastupao kao zastupnik trećeg lica, pravo na isplatu garantovanog depozita utvrđuje se u odnosu na zastupano lice.
Lice u čiju korist je položen depozit ovlašćeno je da traži isplatu od Fonda, ukoliko drukčije nije ugovoreno.

Učešće banke u sistemu zaštite depozita

Član 8

Banka je dužna da za učešće u sistemu zaštite depozita plaća premiju za zaštitu depozita (u daljem tekstu: premija), na način utvrđenim ovim zakonom.
Banka kojoj se izda dozvola za rad uključuje se u sistem zaštite depozita uplatom početne premije.
Učešće u sistemu zaštite depozita i obaveza plaćanja premije prestaju oduzimanjem dozvole za rad banke.
O izdavanju i oduzimanju dozvole za rad banke Centralna banka bez odlaganja obavještava Fond.

Obavještavanje o sistemu za zaštitu depozita

Član 9

Banka je dužna da, u pisanoj formi, na lako dostupan način u poslovnim prostorijama i na internet stranici banke, svojim deponentima i potencijalnim deponentima pruži obavještenje o sistemu zaštite depozita.
Obavještenje iz stava 1 ovog člana sadrži podatke o:
- pravu na isplatu garantovanog depozita;
- visini i