ZAKON

O ZAŠTITI BILjNIH SORTI

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 48 od 9. avgusta 2007, "Sl. listu Crne Gore", br. 48 od 11. avgusta 2008, 40/11)

I. OSNOVNE ODREDBE

Predmet zakona

Član 1

Ovim zakonom uređuju se uslovi i postupak zaštite biljnih sorti (u daljem tekstu: sorte) kao i prava i obaveze nosilaca oplemenjivačkog prava.
Ovaj zakon se primjenjuje na sve rodove i vrste biljaka.

Član 2

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
1) sorta je skup biljaka unutar jedinstvene botaničke klasifikacije najniže poznate kategorije, koji je, bez obzira da li su ispunjeni svi uslovi za priznavanje oplemenjivačkog prava, definisan izražavanjem osobina koje su karakteristične za određeni genotip ili kombinacije genotipova i razlikuje se od drugog skupa biljaka bar po jednoj od karakterističnih osobina i koji predstavlja jedinicu u odnosu na mogućnost sorte za razmnožavanje bez promjena;
2) zaštićena sorta je sorta koja je zaštićena u skladu sa ovim zakonom;
3) oplemenjivač je:
- lice koje je stvorilo ili otkrilo i razvilo novu sortu;
- poslodavac lica iz alineje 1 ove tačke ili lice koje ga je unajmilo za taj posao;
- pravni sljedbenik lica iz alineje 1, odnosno 2 ove tačke;
4) oplemenjivačko pravo je pravo oplemenjivača priznato upisom zaštićene sorte u Registar zaštićenih sorti u skladu sa ovim zakonom;
5) nosilac oplemenjivačkog prava je lice kome je priznato oplemenjivačko pravo u skladu sa ovim zakonom, odnosno njegov pravni sljedbenik ili nasljednik;
6) Registar prijava za zaštitu sorti je registar u koji se upisuju uredno podnijete prijave za zaštitu sorti (u daljem tekstu: Registar prijava);
7) Registar zaštićenih sorti je registar u koji se upisuju zaštićene sorte;
8)UPOVje Međunarodna unija za zaštitu novih biljnih sorti.

Prava stranih lica

Član 3

Strana pravna i fizička lica u pogledu zaštite sorti u Crnoj Gori imaju ista prava i obaveze kao i domaća lica.

Član 4

Strano pravno i fizičko lice u postupku pred nadležnim organom mora da zastupa domaći zastupnik.

II. ZAŠTITA SORTE

1) Uslovi trajanja

Uslovi

Član 5

Sorta se može zaštititi u skladu sa ovim zakonom ako je nova, različita, uniformna, stabilna i ako ispunjava uslove za davanje imena zaštićene sorte.

Trajanje zaštite

Član 6

Period zaštite sorte traje 25 godina, a za drveće i vinovu lozu 35 godina od dana priznavanja oplemenjivačkog prava.

2. Nova sorta

Član 7

Sorta se smatra novom, ako na dan podnošenja prijave za zaštitu sorte, reprodukcioni ili ubrani materijal te sorte nije prodat ili na drugi način otuđen od strane nosioca oplemenjivačkog prava ili uz njegovu saglasnost, radi njenog korišćenja u Crnoj Gori, u periodu dužem od jedne godine, prije podnošenja prijave ili radi korišćenja van Republike, u periodu dužem od četiri godine, a u slučaju drveća i vinove loze, u periodu dužem od šest godina.
Sorta iz stava 1 ovog člana smatra se novom i kada je njome raspolagano na jedan od sljedećih načina:
1) ugovorom o prenosu oplemenjivačkog prava;
2) ugovorom na osnovu koga se umnožava reprodukcioni materijal sorte u ime nosioca oplemenjivačkog prava, pod uslovom da umnoženi reprodukcioni materijal bude vraćen nosiocu oplemenjivačkog prava i pod uslovom da se umnoženi reprodukcioni materijal ne koristi za proizvodnju druge sorte;
3) ugovorom na osnovu koga se preduzimaju ispitivanja na oglednom polju i laboratoriji, radi vrednovanja sorte.

3. Različitost

Član 8

Sorta se smatra različitom, ako se jasno razlikuje od bilo koje druge sorte čije je postojanje opšte poznato u vrijeme podnošenja prijave ili na dan prioriteta.
Posebno, smatra se da podnošenje prijave za priznavanje oplemenjivačkog prava, odnosno za upis u zvanični registar sorti, u bilo kojoj državi, takvu sortu čini opšte poznatom, počev od dana podnošenja prijave, pod uslovom da takva prijava vodi priznavanju prava, odnosno upisu u zvanični registar sorti.
Metode za ispitivanja različitosti sorte propisuje ministarstvo nadležno za poslove poljoprivede (u daljem tekstu: Ministarstvo).

4. Uniformnost

Član 9

Sorta se smatra uniformnom ako je dovoljno ujednačena u bitnim osobinama, uzimajući u obzir odstupanja koja se mogu očekivati zbog osobenosti njenog umnožavanja.
Metode za ispitivanje uniformnosti sorte propisuje Ministarstvo.

5. Stabilnost

Član 10

Sorta se smatra stabilnom, ako njene bitne osobine ostaju nepromijenjene i poslije ponovljenog umnožavanja ili, u slučaju pojedinačnog ciklusa umnožavanja, poslije svakog takvog ciklusa.
Metode za ispitivanje stabilnosti sorte propisuje Ministarstvo.

6. Ime sorte

Ime

Član 11

Ime sorte može činiti riječ, kombinacija riječi, kombinacija riječi i brojeva ili kombinacija slova i brojeva, sa značenjem ili bez značenja, pod uslovom da takve oznake omogućavaju da sorta bude identifikovana.
Ako je ime sorte već bilo korišćeno u Republici ili drugoj državi ili je predloženo ili registrovano u Republici ili drugoj državi, samo to ime može biti korišćeno u postupku zaštite sorti pred nadležnim organom.
Kada je predloženo ime sorte nepodobno za upotrebu u Crnoj Gori, oplemenjivač je dužan da predloži novo ime, koje se, ukoliko je podobno, upisuje u Registar prijava i Registar zaštićenih sorti.
Ime sorte ne mogu činiti samo brojevi, osim ukoliko je to ustaljena praksa za imenovanje određenih sorti. Ime sorte ne smije obmanjivati ili izazivati zabunu u pogledu osobina, vrijednosti sorte ili identiteta oplemenjivača. Ime sorte mora biti različito od bilo kog drugog imena koje se na teritoriji članicaUPOVkoristi za obilježavanje postojeće sorte, iste ili bliske vrste.
Lice koje stavlja u promet ili reklamira reprodukcioni materijal zaštićene sorte dužno je da koristi ime te sorte.
Obaveza da se koristi ime sorte ne prestaje istekom perioda zaštite sorte iz člana 6 ovog zakona, osim u slučaju kada, u skladu sa odredbom stava 8 ovog člana, prethodno pravo onemogućava takvo korišćenje.
Za sortu koja je stavljena u promet ili se reklamira dozvoljeno je, uz registrovano ime sorte, koristiti i zaštitni znak, trgovački naziv ili drugu sličnu oznaku, ako ime sorte ostaje lako prepoznatljivo.
Ukoliko je po osnovu nekog od prethodnih prava trećeg lica korišćenje imena sorte zabranjeno licu koje je u obavezi da ga koristi, organ uprave nadležan za poslove zaštite biljnih sorti (u daljem tekstu:organ uprave) će zahtijevati od oplemenjivača da predloži drugo ime za sortu.

Predlog imena

Član 12

Podnosilac prijave je dužan da u prijavi predloži ime sorte.
Podnosilac prijave može privremeno, najduže za 30 dana od dana podnošenja prijave, odložiti davanje predloga imena. Ako podnosilac prijave ne podnese predlog u propisanom roku, organ uprave će odbaciti prijavu.
Zainteresovano lice može, u roku od 60 dana od dana objavljivanja predloženog imena, podnijeti prigovor na predlog imena.
Organ uprave uputiće podnosiocu prijave prigovor iz stava 3 ovog člana i pozvati ga da, u roku od 60 dana od prijema obavještenja, dostavi odgovor na prigovor.
U odgovoru na prigovor podnosilac prijave može da predloži novo ime sorte.
Ako predloženo ime nije u skladu sa ovim zakonom, organ uprave naložiće podnosiocu pri jave da, u roku od 30 dana od dana prijema obavještenja, podnese predlog novog imena sorte.
Ako podnosilac prijave u propisanom roku ne dostavi predlog novog imena, organ uprave će odbaciti prijavu.
Ime sorte odobrava organ uprave rješenjem o zaštiti sorte.

Razlozi za odbijanje predloženog imena

Član 13

Organ uprave će odbiti predlog za ime sorte, ako utvrdi da je predloženo ime:
1) nepogodno za identifikaciju sorte;
2) sastavljeno isključivo od znakova ili indikacija koje mogu da služe za označavanje sorte, vrste, kvaliteta, kvantiteta, namjeravanog cilja, vrijednosti, geografskog porijekla ili vremena proizvodnje;
3) u suprotnosti sa članom 11 ovog zakona.
Biljne vrste koje se smatraju međusobno