ZAKON

O STATISTICI I STATISTIČKOM SISTEMU CRNE GORE

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 69 od 18. novembra 2005)

IOSNOVNE ODREDBE

Član 1

Ovim zakonom uređuju se osnovna načela zvanične statistike u Republici Crnoj Gori (u daljem tekstu: Crna Gora), organizacija statističkog sistema i principi na kojima se zasniva, program statističkih istraživanja, prikupljanje, obrada i čuvanje statističkih podataka, statistički registri, diseminacija statističkih podataka, način obezbjeđivanja povjerljivosti statističkih podataka, međunarodna statistička saradnja i ostala pitanja značajna za funkcionisanje statističkog sistema.

Član 2

Statistički sistem obezbjeđuje kvantitativne i reprezentativne informacije o ekonomskom, demografskom, socijalnom i stanju životne sredine u Crnoj Gori, svim korisnicima po najvišim profesionalnim standardima.

Član 3

Statističke aktivnosti sprovode organi i organizacije određene ovim zakonom i Programom statističkih istraživanja (u daljem tekstu: Program).
Ovaj zakon se ne odnosi na pripremu, prikupljanje, obradu, proizvodnju, korišćenje i čuvanje podataka u administrativne svrhe, kao ni na prikupljanje podataka metodom posmatranja i praćenja u nestatističke svrhe, odnosno za druge potrebe koje nijesu statističke.
Ovaj zakon se odnosi i na podatke iz stava 2 ovoga člana od trenutka kada podaci budu dostavljeni proizvođačima statistike određenim ovim zakonom.

Član 4

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
- aktivnost statistike je svaka aktivnost uređena ovim zakonom, posebnim zakonom i Programom, uz primjenu naučnih i stručnih metoda i standarda u cilju proizvodnje, obrade i diseminacije rezultata statistike;
- Program je akt kojim se utvrđuju statističke aktivnosti za petogodišnji period, u skladu sa ovim zakonom;
- godišnji plan sprovođenja istraživanja (u daljem tekstu: Godišnji plan) je akt koji se, u cilju izvršavanja Programa, utvrđuje za svaku godinu na koju se Program odnosi;
- statističko istraživanje je metod sistematskog prikupljanja podataka neposredno od izvještajnih jedinica i isključivo u statističke svrhe;
- statistički obrazac je svaki dokument koji se koristi za prikupljanje informacija od izvještajnih jedinica u statističkim istraživanjima;
- prikupljanje podataka je aktivnost koja se odnosi na sprovođenje statističkih istraživanja, korišćenje administrativnih izvora podataka i metoda praćenja i posmatranja;
- izvještajne jedinice su pravna lica ili njihovi djelovi, preduzetnici, fizička lica, domaćinstva, organi državne uprave, organi lokalne uprave i druga lica koja daju podatke isključivo u statističke svrhe, u sadržaju i rokovima određenim Godišnjim planom;
- statistička jedinica je metodološki jednoznačno određen nivo u svakom obliku prikupljanja podataka određen na takav način da izvještajnoj jedinici omogući iskazivanje podataka u prikupljanju, a proizvođačima statistike agregiranje u obradi;
- identifikator je svaka jedinstvena varijabla koja omogućuje direktno ili indirektno prepoznavanje individualne statističke jedinice;
- rezultat statistike je svaki statistički podatak koji se proizvodi, obrađuje i diseminira u skladu sa odredbama ovog zakona;
- proizvođači statistike su organi i organizacije određene ovim zakonom i Programom;
- proizvodnja rezultata statistike predstavlja proces zaokruživanja svih aktivnosti prikupljanja, čuvanja, obrade, kompilacije, analiza i diseminacije statističkih podataka;
- diseminacija obuhvata sve aktivnosti proizvođača statistike u vezi sa predstavljanjem rezultata statistike, obezbjeđivanjem pristupa rezultatima i metodologijama i obezbjeđivanjem dodatnih rezultata specifičnim korisnicima na njihov zahtjev;
- statistički registri su nominalne liste o izvještajnim i statističkim jedinicama koje se stalno ažuriraju i koriste isključivo za statističke svrhe;
- administrativni izvori podataka su zbirke podataka uređene na osnovu posebnih zakona, a koriste se za utvrđivanje prava i obaveza fizičkih i pravnih lica.

IIOSNOVNA NAČELA STATISTIKE

Član 5

Statistika se zasniva na načelima relevantnosti, nepristrasnosti, pouzdanosti, transparentnosti, blagovremenosti, profesionalne nezavisnosti, racionalnosti, konzistentnosti, javnosti, statističke povjerljivosti i upotrebe ličnih podataka isključivo za statističke svrhe.

Član 6

Načela iz člana 5 ovog zakona imaju sljedeće značenje:
1) relevantnost - znači da statistički podatak mora da zadovolji jasno postavljene uslove informisanja koji se odnose na obezbjeđivanje svrhe statistike. Statistički podaci se periodično provjeravaju, a relevantne potrebe za statističkim podacima treba da budu blagovremeno identifikovane;
2) nepristrasnost - znači objektivan način određivanja definicija i metoda prikupljanja, obrade i diseminacije statističkih podataka, nezavisno od bilo koje vrste uticaja;
3) pouzdanost - znači da se metode i postupci vezani za prikupljanje, obradu i diseminaciju statističkih podataka određuju na osnovu najviših profesionalnih standarda, naučnih metoda i principa profesionalne etike, tako da statistički rezultati u potpunosti odražavaju posmatrane pojave i sa određenim nivoom preciznosti;
5) blagovremenost - znači da se aktivnosti predviđene ovim zakonom i propisima donijetim na osnovu njega ostvaruju i izvršavaju u propisanim rokovima;
6) profesionalna nezavisnost - znači da proizvođači statistike treba da obavljaju aktivnosti statistike primjenom naučnih i stručnih metoda, nezavisno od bilo kakve vrste uticaja;
7) racionalnost - znači optimalno korišćenje svih raspoloživih resursa i smanjenje opterećenosti izvještajnih jedinica. Količina posla i troškovi neophodni za proizvodnju statistike trebaju biti srazmjerni sa važnošću rezultata;
8) konzistentnost - znači da su statistički podaci dosljedni s obzirom na sadržaj, terminologiju i period. Međunarodno priznati koncepti, nomenklature, klasifikacije, definicije i metode se primjenjuju kako bi se postigla maksimalna međunarodna uporedivost statističkih podataka;
9) javnost - znači da su rezultati statistike istovremeno dostupni svim korisnicima;
10) statistička povjerljivost - predstavlja zaštitu podataka koja se odnosi na individualnu statističku jedinicu, a koji se prikupljaju isključivo za statističke svrhe ili su dobijeni posredno od administrativnih ili drugih izvora, od bilo kakve vrste zloupotrebe. To podrazumijeva zaštitu od upotrebe podataka u nestatističke svrhe i nezakonitog objavljivanja. Princip statističke povjerljivosti ne odnosi se na podatke organa Vlade Republike Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada);
11) upotreba ličnih podataka isključivo za statističke svrhe - znači da podaci sakupljeni sprovođenjem statističkih aktivnosti na koje se odnose odredbe o statističkoj povjerljivosti moraju biti korišćeni isključivo u skladu sa ovim zakonom i ne mogu biti osnov za utvrđivanje prava ili obaveza izvještajnih jedinica.

IIIORGANIZACIJA STATISTIČKOG SISTEMA

Član 7

Statistički sistem zasniva se na tri ključna principa, i to:
1) metodološka konzistentnost znači zabranu unošenja u statistički sistem bilo kojeg podatka koji je nastao primjenom internih metodologija i koji nije u skladu sa međunarodnim standardima i klasifikacijama;
2) pravna konzistentnost znači da je ovim zakonom i propisima donijetim na osnovu njega uređena organizacija svih aktivnosti statistike;
3) informatička konzistentnost znači stvaranje informacionog sistema koji prati koncepciju statističkog sistema. Proizvođač statistike je odgovoran za formiranje baza podataka koje su u njegovoj nadležnosti i obavezan je da ostalim učesnicima učini dostupnim sve podatke u skladu sa ovim zakonom u