ZAKON

O REPRODUKTIVNOM MATERIJALU ŠUMSKOG DRVEĆA

(Objavljen u "Sl. listu RCG", broj 37 od 19. juna 2007, "Sl. listu Crne Gore", br. 40 od 8. avgusta 2011)

IOSNOVNE ODREDBE

Član 1

Priznavanje osnovnog materijala za proizvodnju reproduktivnog materijala šumskog drveća (u daljem tekstu: reproduktivni materijal), proizvodnja, kontrola proizvodnje, dorada, promet, upotreba i identifikacija reproduktivnog materijala, vrši se na način i pod uslovima utvrđenim ovim zakonom.

Član 2

Reproduktivni materijal koristi se samo na način i pod uslovima kojima se obezbjeđuje kvalitet i prilagođenost uslovima sredine, radi obezbjeđenja održivosti šumskih ekosistema i njihovog obnavljanja u skladu sa principima očuvanja šumskog genetskog fonda i fenotipskih karakteristika vrsta.

Član 3

Reproduktivnim materijalom, u smislu ovog zakona, smatra se sjemenski materijal (šišarka, plod i sjeme namijenjeno za proizvodnju sadnog materijala ), dio biljke (reznica, korjenova reznica, lisna reznica, pupoljak, izbojak, položenica, korijen, tkivo za mikrorazmnožavanje, kao i drugi dio biljke namijenjen za proizvodnju sadnica) i sadni materijal (biljka proizvedena iz sjemena, dijela biljke ili prirodni podmladak iz sjemenskih sastojina), koji se koristi za:
1) obnovu i osnivanje šuma sadnjom i sjetvom;
2) održavanje i osnivanje zaštitnih ili protiverozivnih pojaseva šumskog drveća;
3) osnivanje i održavanje plantaža šumskog drveća.
Listu vrsta drveća i hibrida od kojih se dobija reproduktivni materijal od značaja za šumarstvo u Državi Crnoj Gori (u daljem tekstu: Crna Gora), utvrđuje ministarstvo nadležno za poslove šumarstva (u daljem tekstu: Ministarstvo), uz saglasnost ministarstva nadležnog za poslove zaštite životne sredine.

Član 4

Ovaj zakon ne odnosi se na:
1) reproduktivni materijal koji nije namijenjen za korišćenje u šumarstvu;
2) reproduktivni materijal koji se koristi za naučna istraživanja i izvođenje eksperimenata, u skladu sa posebnim programom;
3) reproduktivni materijal koji je vlasnik odnosno korisnik proizveo i koji upotrebljava za sadnju i sjetvu u šumi u kojoj je proizveden reproduktivni materijal.
Reproduktivni materijal iz stava 1 al. 1 i 2 ovog člana može biti u prometu samo uz dokument proizvođača sa naznakom: " Nije za upotrebu u šumarstvu ".
Reproduktivni materijal iz st.1 i 2 ovog člana prati dozvola koju izdaje organ uprave nadležan za gazdovanje šumama (u daljem tekstu: nadležni organ uprave).

Član 5

Reproduktivni materijal razvrstava se u sljedeće kategorije:
1) reproduktivni materijal poznatog porijekla (poznato porijeklo);
2) odabrani reproduktivni materijal (odabran);
3) kvalifikovani reproduktivni materijal;
4) testirani (sortni) reproduktivni materijal.
Reproduktivni materijal poznatog porijekla je reproduktivni materijal koji potiče od stabla ili iz sastojine, čije su nadmorske visine i regioni provenijencije poznati.
Odabran reproduktivni materijal je reproduktivni materijal koji je proizveden u sjemenskoj sastojini.
Kvalifikovan reproduktivni materijal je reproduktivni materijal koji je proizveden od roditeljskih stabala, klonova, smjese klonova ili u sjemenskim plantažama, fenotipski odabranih na nivou individue.
Testiran (sortni) reproduktivni materijal je reproduktivni materijal koji je proizveden u sjemenskim sastojinama, sjemenskim plantažama, od roditeljskih stabala, klonova ili smješe klonova, čija su svojstva kvaliteta dokazana u uporednim testovima.
Bliže uslove za razvrstavanje reproduktivnog materijala u kategorije, iz stava 1 ovog člana, propisuje Ministarstvo.

Član 6

Za osnivanje i obnavljanje šuma može se koristiti samo reproduktivni materijal poznatog porijekla, koji je odabran, kvalifikovan, testiran i proizveden u skladu sa ovim zakonom.
Reproduktivni materijal poznatog porijekla može se koristiti za osnivanje i obnavljanje šuma samo unutar istog regiona provenijencije.

Član 7

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
1) osnovni materijal za proizvodnju reproduktivnog materijala (u daljem tekstu: sjemenski objekat) je izvorni materijal od kojeg se dobija reproduktivni materijal;
2) izvor sjemena je stablo, grupa stabala ili sastojina unutar regiona provenijencije koji je priznat kao sjemenski objekat;
3) sjemenska sastojina je dio šume izdvojena na osnovu fenotipskih i drugih karakteristika stabala u kome su sprovedene mjere njege, a čija je osnovna namjena proizvodnja kvalitetnog sjemena;
4) sjemenska plantaža je izolovani zasad potomstva punih srodnika ili polusrodnika, odabranih klonova ili porodica klonova namijenjena za proizvodnju ploda i sjemena;
5) roditeljska stabla su stabla od kojih je proizvedeno potomstvo kontrolisanim ili slobodnim oprašivanjem;
6) klon je grupa jedinki (rameta) proizvedenih vegetativno od jedne matične biljke (ortete);
7) smješa klonova je smješa identifikovanih klonova u utvrđenim proporcijama;
8) autohtoni reproduktivni materijal je reproduktivni materijal koji potiče od autohtonih vrsta sa područja Crne Gore;
9) alohtoni reproduktivni materijal je reproduktivni materijal koji potiče od vrsta sa drugih područja;
10) provenijencija je geografski lokalitet i stanište na kome se nalazi sastojina iz koje potiče sjeme;
11) region provenijencije je jedno ili više područja sličnih ekoloških karakteristika u kome sastojine određenih vrsta, podvrsta ili varijeteta pokazuju slične fenotipske i genetske karakteristike;
12) potomstvo punih srodnika (full sib)) je potomstvo poznatih roditeljskih stabala, a potomstvo polusrodnika (half sib) je potomstvo poznatog materinskog stabla dobijeno iz slobodnog oprašivanja;
13) hibridi su potomstvo punih srodnika ili polusrodnika;
14) matičnjak je zasad osnovan za proizvodnju vegetativnog reproduktivnog materijala;
15) centralni matičnjak je zasad reproduktivnog materijala prvog nivoa razmnožavanja u cilju proizvodnje reproduktivnog materijala drugog nivoa razmnožavanja;
16) komercijalni matičnjak je zasad reproduktivnog materijala drugog nivoa razmnožavanja od koga se proizvodi reproduktivni materijal za osnivanje i obnovu šuma;
17) nivo razmnožavanja je stepen povezanosti reproduktivnog materijala sa sjemenskim objektom;
18) šumski rasadnik je posebno uređena površina zemljišta na kojoj se kroz sistem tehnološko - tehničkih postupaka proizvodi sadni materijal;
19) sjemensko skladište je mjesto uskladištenja sjemenskog materijala, namijenjeno stvaranju zaliha sjemena radi obezbjeđenja održivosti u gazdovanju šumama;
20) sjemenska banka je dugoročno čuvana kolekcija uzoraka sjemenskog materijala iz sjemenskog skladišta ili drugih izvora;
: