ZAKON

O POLjOPRIVREDNOM ZEMLjIŠTU

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 15/92, 59/92, "Sl. listu Crne Gore", br. 32 od 1. jula 2011)

I- OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Poljoprivredno zemljište, kao dobro od opšteg interesa, uživa posebnu zaštitu i koristi se pod uslovima i na način propisan ovim zakonom.

Član 2.

Poljoprivrednim zemljištem, u smislu ovog zakona, smatraju se: oranice, bašte, voćnjaci, vinogradi, livade, pašnjaci, trstici, bare i močvare, kao i drugo zemljište koje, po svojim prirodnim i ekonomskim uslovima, može da služi opštim interesima, ako se koristi ili može koristiti za poljoprivrednu proizvodnju.
Obradivim poljoprivrednim zemljištem, u smislu ovog zakona, smatraju se: oranice, bašte, voćnjaci, vinogradi i livade.

Član 3.

Pod iskorišćavanjem poljoprivrednog zemljišta, u smislu ovog zakona, podrazumijeva se: osnovna i dopunska obrada zemljišta, ratarska proizvodnja, gajenje i unapređivanje voćnjaka, vinograda, livada i pašnjaka, kao i drugi radovi za racionalno iskorišćavanje poljoprivrednog zemljišta u cilju povećanja poljoprivredne proizvodnje.
Pod uređivanjem poljoprivrednog zemljišta, u smislu ovog zakona smatra se: komasacija i međusobna zamjena poljoprivrednog zemljišta.

Član 4.

Poljoprivredno zemljište koristi se za poljoprivrednu proizvodnju.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, poljoprivredno zemljište se može koristiti u nepoljoprivredne svrhe samo u slučajevima utvrđenim zakonom.

Član 5.

Republika i opštine stvaraju uslove kojima se obezbjeđuje korišćenje poljoprivrednog zemljišta za poljoprivrednu proizvodnju, povećanje površina obradivog poljoprivrednog zemljišta i njegova zaštita.
Republika ekonomskom i poreskom politikom i drugim mjerama podstiče potpunije i racionalnije iskorišćavanje poljoprivrednog zemljišta.

Član 6.

U cilju zaštite poljoprivrednog zemljišta, u slučaju njegovog privremenog korišćenja za nepoljoprivredne svrhe i promjene namjene obradivog poljoprivrednog zemljišta, plaća se naknada, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

Član 7.

Mjere za zaštitu poljoprivrednog zemljišta od erozija i bujica, poljskih šteta, mraza, grada, požara i drugih elementarnih nepogoda preduzimaju se pod uslovima i na način utvrđen ovim zakonom.

Član 8.

O korišćenju poljoprivrednog zemljišta, davanju zemljišta u zakup i zemljišta koje je promijenilo namjenu nadležni organ opštine vodi evidenciju.
Vrste evidencije, sadržinu i način njihovog vođenja propisuje republički organ uprave nadležan za poslove poljoprivrede.

Član 9.

Poljoprivredno zemljište, koje je urbanističkim, odnosno prostornim planom sa detaljnom razradom predviđeno da se iskorišćava u nepoljoprivredne namjene, iskorišćava se za poljoprivrednu proizvodnju dok se ne počne iskorišćavati u te druge namjene, ili u vremenu kada te druge namjene to iskorišćavanje povremeno ili djelimično dozvoljavaju.
Preče pravo korišćenja zemljišta iz stava 1. ovog člana, imaju raniji vlasnici tog zemljišta na način koji neće remetiti djelatnost korisnika eksproprijacije.

II- ISKORIŠĆAVANjE POLjOPRIVREDNOG ZEMLjIŠTA

Član 10.

Pravna i fizička lica koja iskorišćavaju poljoprivredno zemljište (u daljem tekstu: korisnik poljoprivrednog zemljišta), dužna su da ovo zemljište redovno i racionalno iskorišćavaju na način koji najviše odgovara prirodnim osobinama zemljišta i postojećim ekonomskim i agrotehničkim uslovima.
Prilikom iskorišćavanja poljoprivrednog zemljišta, korisnici zemljišta obavezni su da preduzimaju mjere kojima se poboljšavaju njegova fizička, hemijska i biološka svojstva, sprečava smanjivanje površina poljoprivrednog zemljišta, kao i da se pridržavaju mjera zaštite i očuvanja čovjekove sredine utvrđenih posebnim propisima.

Član 11.

Poljoprivredno zemljište može se davati u zakup.
Ugovor o zakupu poljoprivrednog zemljišta mora biti zaključen u pismenom obliku i ovjeren kod nadležnog organa opštine.
Ugovor iz stava 2. ovog člana sadrži naročito: oznaku katastarske kulture i klase zemljišta, vrijeme trajanja zakupa i visinu zakupnine.
Zemljište uzeto u zakup ne može se davati u podzakup.

1. Iskorišćavanje obradivog poljoprivrednog zemljišta

Član 12.

Korisnik obradivog poljoprivrednog zemljišta koji nije u mogućnosti da ga iskorišćava neposredno može da obezbijedi njegovo iskorišćavanje putem odgovarajućih oblika saradnje sa drugim korisnicima zemljišta, davanjem u zakup ili na drugi način.

Član 13.

Iskorišćavanje obradivog poljoprivrednog zemljišta u sistemu za navodnjavanje i odvodnjavanje vrši se u skladu sa aktom koji donosi preduzeće koje upravlja ovim sistemom.
Na akt iz stava 1. ovog člana saglasnost daje republički organ uprave nadležan za poslove poljoprivrede.

2. Iskorišćavanje pašnjaka

Član 14.

Pod pašnjakom, u smislu ovog člana, podrazumijeva se zemljište obraslo prirodnim travnim pokrivačem koje služi za ispašu i izgon stoke, kao i zemljište na kojem se nalazi žbunje, rijetko drveće, kleka, borovnica, sitni grab, makija, ako se takvo zemljište ne vodi u katastru kao šuma ili šumsko zemljište.

Član 15.

Odredbe ovog zakona ne primjenjuju se na pašnjake do 1 ha koje su enklave u šumama.

Član 16.

Vlada Republike Crne Gore utvrđuje uslove i postupak za davanje društvenih pašnjaka na iskorišćavanje.

Član 17.

Sredstva koja se ostvaruju po osnovu pašarine uplaćuju se na poseban račun Republike za podsticanje razvoja poljoprivrede i mogu se koristiti samo za melioraciju pašnjaka, izgradnju vodopoja i druge namjene koje imaju za cilj unapređivanje iskorišćavanja pašnjaka.

Član 18.

Na pašnjak u privatnoj svojini izdig stoke ne može se vršiti prije roka određenog za početak ispaše na pašnjacima u društvenoj svojini, ukoliko se ti pašnjaci graniče ili su u kompleksu društvenih pašnjaka.

III- KORIŠĆENjE POLjOPRIVREDNOG ZEMLjIŠTA U NEPOLjOPRIVREDNE SVRHE

Član 19.

Poljoprivredno zemljište može se koristiti u nepoljoprivredne svrhe privremeno ili trajno pod uslovima i na način utvrđen ovim zakonom.

Član 20.

Pod privremenim korišćenjem poljoprivrednog zemljišta u nepoljoprivredne svrhe, u smislu ovog zakona, podrazumijeva se korišćenje tog zemljišta za izgradnju privremenih objekata u skladu sa propisima o planiranju i uređenju prostora i propisima o izgradnji i finansiranju izgradnje investicionih objekata, kao i eksploatacija mineralnih sirovina, odlaganje jalovina, pepela, šljake i dr.
Poljoprivredno zemljište koje se privremeno koristi u nepoljoprivredne svrhe mora se, nakon ovakvog iskorišćavanja, tehnički, hemijski i biološki rekultivisati, radi privođenja prvobitnoj namjeni, odnosno osposobljavanju tog zemljišta za odgovarajući oblik poljoprivredne proizvodnje, i to u roku koji utvrdi organ opštine nadležan za izdavanje odobrenja za korišćenje zemljišta za ove namjene.

Član 21.

Pod trajnom promjenom namjene poljoprivrednog zemljišta, u smislu ovog zakona, smatra se svako iskorišćavanje obradivog poljoprivrednog zemljišta kojim se trajno onemogućava iskorišćavanje tog zemljišta za poljoprivrednu proizvodnju (izgradnja objekata, pošumljavanje, ispuštanje štetnih i opasnih materija u količinama koje mogu oštetiti ili primijeniti proizvodnu sposobnost obradivog zemljišta i dr.).

Član 22.

Trajna promjena namjene obradivog poljoprivrednog zemljišta može se vršiti samo ako je urbanističkim planom, odnosno prostornim planom sa detaljnom razradom predviđena promjena namjene.

Čl. 23-31.

(Brisani)

IV- UREĐIVANjE POLjOPRIVREDNOG ZEMLjIŠTA

1. Komasacija

Član 32.

U cilju racionalnijeg iskorišćavanja poljoprivrednog zemljišta, sprovođenja melioracionih i drugih radova i stvaranja povoljnijih uslova za razvoj i unapređenje poljoprivredne proizvodnje može se vršiti grupisanje zemljišta u veće i pravilnije parcele (komasacija).

Član 33.

Komasacija poljoprivrednog zemljišta je od opšteg interesa.
Opšti interes iz stava 1. ovog člana ostvaruje se u skladu sa zakonom i odlukom skupštine opštine donesene na osnovu zakona.

Član 34.

Komasacija se može vršiti:
1) ako se zbog velike rasparčanosti, usitnjenosti i nepravilnog oblika zemljišnih parcela, to zemljište ne može racionalno obrađivati;
2) ako se zbog postojećih posjedovnih i svojinskih odnosa ili zbog velike rasparčanosti i nepravilnog oblika zemljišnih parcela ne može organizovati proizvodnja koja obezbjeđuje rentabilnost sredstava koje treba uložiti na područjima gdje je odobreno izvođenje, gdje se izvode ili su izvedeni melioracioni radovi;
3) ako izgradnja većih saobraćajnica (putevi, željezničke pruge), drugi objekti (nasipi, kanali, vještačka jezera i dr.) ili uređenje većih vodotoka izaziva ili će izazvati dalje usitnjavanje postojećih zemljišnih parcela i poremećaje putne i kanalske mreže.

Član 35.

Komasacija iz člana 34. ovog zakona može se vršiti ako je predloži nadležni organ opštine ili nosioci prava svojine na poljoprivrednom zemljištu koji posjeduju najmanje 50% površine na području za koje se predlaže komasacija.

Član 36.

Komasacija se sprovodi na određenom komasacionom području.
Komasaciono područje obuhvata, po pravilu, zemljište jedne katastarske opštine.
Kada ekonomski ili drugi opravdani razlozi zahtijevaju komasaciono područje može obuhvatiti samo jedan zaokruženi dio katastarske opštine ili više katastarskih opština, odnosno njegovih djelova.

Član 37.

Predmet komasacije su sva poljoprivredna zemljišta na komasacionom području koja čine komasacionu masu.
U komasacionu masu poljoprivrednog zemljišta uključuju se i pojedine parcele, odnosno djelovi parcele šuma, šumskog i drugog zemljišta, koje se