ZAKON

O JAVNIM PREDUZEĆIMA

(Objavljen u "Sl. listu SRCG", br. 6/91)

I. OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Preduzeća koja obavljaju privredne djelatnosti koje su nezamjenljiv uslov života i rada građana ili rada drugih preduzeća ili su neophodna za rad organa društveno-političke zajednice, osnivaju se i posluju kao javna preduzeća, u javnom interesu, u skladu sa ovim zakonom i zakonima kojima se uređuju uslovi i način obavljanja tih djelatnosti.

Član 2.

Privredne djelatnosti koje se, u smislu ovog zakona smatraju djelatnostima od javnog interesa su djelatnosti u oblasti infrastrukture: elektroprivreda, željeznički i PTT saobraćaj, radio-televizija, dnevni list "Pobjeda", korišćenja i upravljanja dobrima od opšteg interesa - vodoprivreda, morsko dobro, putna privreda, šumarstvo, kao i komunalne i druge djelatnosti.
Zakonom se može utvrditi obaveza osnivanja ili osnovati javno preduzeće i radi proizvodnje, prometa određenih proizvoda i vršenja usluga koji su nezamjenljiv uslov života i rada građana ili rada drugih preduzeća na određenom području - poljoprivreda, turizam, pomorski transport.

Član 3.

Odredbe ovog zakona, primjenjuju se i na preduzeća kojima se povjeri obavljanje djelatnosti ili poslova iz člana 2. ovog zakona, kao i na preduzeća koja se bave proizvodnjom i prodajom robe i vršenjem usluga, od javnog interesa u društvenim djelatnostima.

Član 4.

Javna preduzeća mogu da posluju sredstvima u državnoj, društvenoj, privatnoj i drugim oblicima svojine.

Član 5.

Javna preduzeća organizuju se tako da djelatnost, radi čijeg obavljanja su osnovana, vrše na način kojim se obezbjeđuje tehničko-tehnološko i ekonomsko jedinstvo sistema, stabilnost poslovanja, razvoj i usklađenost sopstvenog razvoja sa ukupnim privrednim razvojem, zaštita i unapređivanje dobara od opšteg interesa i životne sredine, uredno i kvalitetno zadovoljavanje potreba korisnika proizvoda i usluga, samostalnost u okviru sistema i funkcionalnu povezanost sa drugim sistemima u zemlji i svijetu, efikasnost upravljanja i odlučivanja, međusobno usklađivanje rada i poslovanja preduzeća u okviru sistema i ostvarivanje poslovnih odnosa po tržišnim uslovima privređivanja, poslovne saradnje i ostvarivanje zajedničkih interesa i ciljeva radi sticanja dobiti.

Član 6.

Posebnim zakonom odrediće se koja prirodna bogatstva i dobra u opštoj upotrebi i druga sredstva kojima posluje javno preduzeće i koja sredstva, kao udio države, po osnovu njenog ulaganja u razvoj tog preduzeća, su u državnoj svojini, kao i prava i obaveze države i javnog preduzeća u pogledu tih sredstava.
Prirodna bogatstva i dobra u opštoj upotrebi u društvenoj i državnoj svojini prenose se javnom preduzeću na korišćenje i upravljanje.

Član 7.

Javnim preduzećima koja se osnivaju i posluju isključivo sredstvima u državnoj svojini upravlja država, u skladu sa zakonom.
U javnim preduzećima koja se osnivaju i posluju sredstvima u državnoj i društvenoj svojini, država ostvaruje pravo upravljanja po osnovu udjela državnog kapitala u ukupnom kapitalu javnog preduzeća.
U javnim preduzećima iz stava 2. ovog člana i preduzeća u drugim oblicima svojine, država obezbeđuje zaštitu javnog interesa u skladu sa posebnim zakonom.

Član 8.

U slučaju poremećaja u poslovanju preduzeća, osnivač može preduzeti mjere kojima će obezbijediti uslove za nesmetano funkcionisanje rada preduzeća, kao što je promjena unutrašnje organizacije javnog preduzeća, kadrovske promjene, ograničenja prava pojedinih djelova da istupaju u pravnom prometu ili ograničenju u pogledu raspolaganja određenim sredstvima.
Posebnim zakonom bliže se određuju mjere koje osnivač može preduzeti u slučaju iz stava 1. ovog člana.

Član 9.

U slučaju nastupanja uslova za otvaranje i sprovođenje stečajnog postupka nad javnim preduzećem, osnivač preduzima mjere za obezbjeđenje uslova za nesmetan rad tog preduzeća i jemči za obavezu tog preduzeća.

II. ORGANIZOVANjE I UPRAVLjANjE

Član 10.

Javna preduzeća osnivaju se, organizuju i posluju na način kojim se obezbjeđuje efikasnost upravljanja, operativnost u donošenju odluka i obaveznost njihovog sprovođenja u okviru sistema, ostvarivanje poslovnih odnosa na tržišnim uslovima privređivanja radi sticanja dobiti.

Član 11.

Javno preduzeće koje obavlja privrednu djelatnost može biti osnovano, odnosno organizovano, zavisno od svojinskih odnosa, složenosti sistema, prirode djelatnosti za koje se osniva i drugih specifičnosti, kao preduzeće, dioničarsko društvo ili društvo sa ograničenom odgovornošću (u daljem tekstu: javno preduzeće - društvo).
Javna preduzeća - društva mogu se povezivati putem kapitala - holding društva, putem objedinjavanja funkcija i interesnog povezivanja na osnovu zakona ili ugovora - grupacija preduzeća.
U slučaju povezivanja javnih preduzeća - društva u smislu stava 2. ovog člana, holding društva odnosno javno preduzeće ili društvo određeno aktom o povezivanju obavlja poslove planiranja i razvoja, upravljanja, marketinga, investicione i spoljno-trgovinske poslove, naučno-istraživačke i informacione poslove.
Aktom o povezivanju mogu se odrediti i drugi poslovi od interesa za rad holding društva, odnosno grupacije preduzeća.

Član 12.

Aktom o osnivanju, odnosno povezivanju javnih preduzeća - društva utvrdiće se naročito: djelatnost, firma, sjedište i visina kapitala koji se prenosi javnom preduzeću - društvu na upravljanje, korišćenje ili raspolaganje, način unutrašnjeg organizovanja i vršenja djelatnosti, lice koje će obavljati poslove privremenog poslovnog organa, rok za donošenje statuta i imenovanje direktora.

Član 13.

Javno preduzeće - društvo može osnivati javna preduzeća za obavljanje pojedinih djelatnosti iz okvira predmeta svog poslovanja, kada te djelatnosti predstavljaju tehničko-tehnološku i ekonomsku cjelinu, a u oblasti infrastrukturne djelatnosti - ako se obezbjeđuje i neophodna koordinacija u vršenju međusobno uslovljenih poslova iz okvira djelatnosti grupacije preduzeća.
Javna preduzeća osnovana u smislu stava 1. ovog člana, mogu osnivati druga preduzeća za obavljanje pojedinih djelatnosti koja su predmet poslovanja tog preduzeća, kao i preduzeća za obavljanje djelatnosti koja doprinose efikasnijem i racionalnijem funkcionisanju tog preduzeća, a u skladu sa kriterijumima utvrđenim posebnim zakonom.
Aktom o osnivanju preduzeća iz stava 2. ovog člana, utvrđuje se: djelatnost,