ZAKON

O HIDROMETEOROLOŠKIM POSLOVIMA

(Objavljen u "Sl. listu Crne Gore", br. 26 od 7. maja 2010, 30/12)

I. OSNOVNE ODREDBE

Član 1

Ovim zakonom uređuju se hidrometeorološki poslovi, način njihovog vršenja i druga pitanja od značaja za obavljanje hidrometeorološke djelatnosti.

Član 2

Hidrometeorološkim poslovima se obezbjeđuju naučno zasnovana upozorenja, prognoze i podaci o vremenu i klimi, stanju atmosfere i stanju voda, u cilju zaštite prirodnih i radom stvorenih materijalnih dobara i održivog razvoja.

Član 3

Vršenje hidrometeoroloških poslova, zasniva se na:
1) principu integralnosti
Integrisanost u vršenju hidrometeoroloških poslova postiže se tehničko-tehnološkim povezivanjem nacionalnih meteoroloških i hidroloških osmatračkih, telekomunikacionih i analitičko-prognostičkih sistema, radi operativne međunarodne razmjene meteoroloških i hidroloških podataka i informacija, podataka o kvalitetu vazduha i voda, kao i podataka o atmosferskim i hidrološkim nepogodama i katastrofama, tehnološkim i nuklearnim udesima sa prekograničnim uticajem.
2) principu kontinualnosti
Hidrometeorološki poslovi organizuju se tako da dugoročno obezbjeđuju sistematsko, sveobuhvatno i neprekidno praćenje i prognoziranje stanja vremena, klime i voda, kvaliteta vazduha i voda.
3) principu prevencije
Hidrometeorološki poslovi se obavljaju na način koji obezbjeđuje funkcionisanje sistema rane najave atmosferskih i hidroloških nepogoda i katastrofa, kao i povećane zagađenosti vazduha i voda u slučaju tehnoloških i nuklearnih udesa (havarijsko zagađenje), radi sprječavanja ili ublažavanja njihovog štetnog dejstva na zdravlje ljudi, materijalna dobra, održivi ekonomski razvoj i raspoloživost prirodnih resursa, primjenjujući i koristeći savremena naučna saznanja, raspoložive naučne metode, mjerne tehnike i tehnologije u praćenju, analiziranju i prognoziranju stanja vremena, klime i voda.
4) principu informisanja javnosti
Informacije o stanju vremena, klime i voda su javne, svako ima pravo da bude blagovremeno obaviješten o prošlom, trenutnom i budućem stanju vremena, klime i voda, kao i o potencijalnim opasnostima od atmosferskih i hidroloških nepogoda, klimatskih promjena i promjena vodnih resursa.
5) principu validnosti
Pouzdani meteorološki i hidrološki podaci o kvalitetu vazduha i voda obezbjeđuju se u granicama tačnosti mjernih instrumenata i u skladu sa naučnim metodama.
6) principu standardizacije
Hidrometeorološki poslovi vrše se na način koji obezbjeđuje međunarodno uporedive meteorološke i hidrološke podatke, uključujući i podatke o kvalitetu vazduha i voda, koji su rezultat meteoroloških i hidroloških mjerenja i osmatranja po metodama usaglašenim sa međunarodnim standardima i metodama u oblasti hidrometeoroloških poslova i monitoringa kvaliteta vazduha i voda.

Član 4

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
1) atmosferski i hidrološki procesi su kvalitativne i kvantitativne promjene parametara stanja atmosfere i voda, koje se neprekidno odvijaju u vremenu i prostoru, usljed uticaja prirodnih i antropogenih faktora;
2) meteorološko mjerenje i osmatranje je instrumentalno mjerenje i/ili određivanje vrijednosti jednog ili više meteoroloških elemenata;
3) hidrološko mjerenje i osmatranje je instrumentalno mjerenje i/ili određivanje vrijednosti jednog ili više hidroloških elemenata;
4) mjerenje i praćenje kvaliteta vazduha je sistematsko mjerenje i praćenje fizičko-hemijskog stanja vazduha i padavina, koje je determinisano djelovanjem meteoroloških i hidroloških procesa, uključujući prostorno-vremensko praćenje pomoću hidrometeoroloških numeričkih prognostičkih modela;
5) mjerenje i praćenje kvaliteta voda je sistematsko mjerenje i praćenje fizičko-hemijsko-biološkog stanja voda i sedimenata, koje je determinisano djelovanjem hidrometeoroloških procesa, uključujući prostorno-vremensko praćenje pomoću hidroloških i okeanografskih numeričkih prognostičkih modela;
6) meteorološka stanica je reprezentativno mjesto sa odgovarajućim objektom, instrumentima i opremom za vršenje meteoroloških mjerenja i osmatranja, uključujući i uzorkovanje vazduha i padavina;
7) hidrološka stanica je mjesto sa odgovarajućim objektom, instrumentima i opremom za vršenje hidroloških mjerenja i osmatranja, uključujući i uzorkovanje vode za fizičko-hemijske i biološke analize;
8) sistematsko praćenje i istraživanje vremena, klime i voda je skup aktivnosti koje obuhvataju meteorološka i hidrološka mjerenja i osmatranja, prikupljanje i razmjenu podataka, istraživanje atmosferskih i hidroloških procesa, klimatskih promjena i promjena vodnih resursa, izradu i izdavanje prognoza vremena, klime i voda, kao i upozorenja na atmosferske i hidrološke nepogode i akcidentna zagađenja atmosfere i voda, koji se odvijaju u okviru meteorološkog i hidrološkog tehničko-tehnološkog sistema i razvojno-istraživačkih programa;
9) atmosferske i hidrološke nepogode su pojave ekstremnih faza atmosferskih i hidroloških procesa, koji dovode do ugrožavanja ljudskih života, pojedinih ljudskih aktivnosti i životne sredine, kao i materijalnih šteta;
10) stanje atmosfere je skup kvantitativnih i kvalitativnih vrijednosti fizičkih i hemijskih parametara atmosfere u određenom vremenu ili vremenskom intervalu, obrađenih i predstavljenih na način koji obezbjeđuje objektivnu ocjenu o posmatranim komponentama prirodne sredine;
11) stanje voda je skup kvantitativnih i kvalitativnih vrijednosti parametara površinskih i podzemnih voda i mora, u određenom vremenu ili vremenskom intervalu, obrađenih i predstavljenih na način koji obezbjeđuje objektivnu ocjenu o posmatranim komponentama prirodne sredine;
12) meteorološki i hidrološki podaci su kvantitativne vrijednosti meteoroloških i hidroloških elemenata i pojava, dobijene meteorološkim i hidrološkim mjerenjima i osmatranjima;
13) meteorološke i hidrološke informacije su produkti obrade i analize primarnih podataka;
14) podzemne vode su vode koje se nalaze ispod površine zemlje u zasićenoj zoni i u direktnoj su vezi sa površinom zemlje i podzemnim slojevima;
15) izdani su podzemne vode akumulirane u vodonosnoj sredini, sa nivoom koji se koleba pod dinamičkim uticajem hidroloških i meteoroloških uslova;
16) meteorološko obezbjeđenje je skup mjera i aktivnosti na prikupljanju, obradi, analizi, prognozi i distribuciji meteoroloških podataka i informacija o tekućem i očekivanom stanju vremena i klime, od značaja za bezbjednost ljudi i materijalnih dobara;
17) pomorsko meteorološko obezbjeđenje je skup mjera i aktivnosti na prikupljanju, obradi, analizi, prognozi i distribuciji pomorskih meteoroloških podataka i informacija, kao i informacija o stanju površine mora, o tekućem i očekivanom stanju vremena na moru, od značaja za bezbjednost pomorskog saobraćaja i drugih pomorskih aktivnosti;
18) hidrološko obezbjeđenje je skup mjera i aktivnosti na prikupljanju, obradi, analizi, prognozi i distribuciji hidroloških podataka i informacija o tekućem i očekivanom stanju površinskih i podzemnih voda, od značaja za bezbjednost ljudi i materijalnih dobara;
19) meteorološki osmatrački sistem je mreža meteoroloških stanica na kojima se sprovode meteorološka osmatranja i mjerenja, uključujući i mjerenja hemijskog sastava vazduha i uzorkovanje vazduha i padavina za hemijske analize;
20) hidrološki osmatrački sistem je mreža hidroloških stanica na kojima se sprovode hidrološka osmatranja i mjerenja, uključujući i mjerenja hemijskog sastava vode i uzorkovanje vode za hemijske, biološke, mikrobiološke i radiološke analize:
21) provajder vazduhoplovnih usluga je specijalizovana organizacija osnovana odlukom Vlade Crne Gore za pružanje vazduhoplovnih usluga.

II. HIDROMETEOROLOŠKI POSLOVI

Član 5

Hidrometeorološki poslovi, u smislu ovog zakona, obuhvataju skup aktivnosti na sistematskom praćenju, istraživanju i prognoziranju vremena i klime, stanja mora, kvaliteta vazduha i voda koji se odnose na:
1) uspostavljanje, izgradnju razvoj mreža stanica meteorološkog i hidrološkog osmatračkog sistema;
2) sistematska meteorološka i hidrološka osmatranja i mjerenja u mrežama meteorološkog i hidrološkog osmatračkog sistema, kontrolu i obradu osmotrenih i izmjerenih podataka;
3) uspostavljanje, održavanje i razvoj meteorološkog i hidrološkog informacionog sistema za prikupljanje, kontrolu, obradu, arhiviranje, čuvanje i razmjenu podataka i informacija o stvarnom i prognoziranom stanju vremena, klime i voda i podataka o kvalitetu vazduha, padavina i voda;
4) uspostavljanje, održavanje i razvoj meteorološkog analitičkog i prognostičkog sistema; izradu i izdavanje vremenskih i klimatskih analiza, prognoza i upozorenja na vremenske nepogode i klimatske ekstreme; izradu i izdavanje informacija o stanju i promjenama klime, ozonskog omotača i intenziteta ultraljubičastog zračenja, kao i analiza i prognoza kvaliteta vazduha; davanje upozorenja o prenosu zagađujućih materija kroz atmosferu i njihovoj depoziciji;
5) uspostavljanje, održavanje i razvoj hidrološkog analitičkog i prognostičkog sistema; izradu i izdavanje hidroloških analiza, prognoza i upozorenja na hidrološke nepogode; izradu i izdavanje informacija o stanju i promjenama vodnih resursa, kao i analizu i prognozu kvaliteta voda i upozorenja o prenosu hemijskih i bioloških zagađujućih materija kroz vode u slučaju havarijskih zagađenja i udesa;
6) sprovođenje programa Svjetske meteorološke organizacije "Globalno atmosfersko bdjenje" i praćenje prenosa zagađujućih materija kroz atmosferu na velike daljine, u skladu s