Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i člana 91 stav 1 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 24. saziva, na 10. sednici prvog redovnog zasijedanja u 2010. godini, dana 27. jula 2010. godine, donijela je

ZAKON

O BIBLIOTEČKOJ DJELATNOSTI

(Objavljen u "Sl. listu Crne Gore", br. 49 od 13. avgusta 2010, 40/11)

I. OSNOVNE ODREDBE

Predmet

Član 1

Ovim zakonom uređuju se ciljevi i sadržaj bibliotečke djelatnosti, vrste biblioteka, uslovi za obavljanje bibliotečke djelatnosti, način vršenja bibliotečkih poslova, koordinacija rada biblioteka, bibliotečko osoblje i druga pitanja od značaja za obavljanje bibliotečke djelatnosti.

Bibliotečka djelatnost

Član 2

(1) Bibliotečka djelatnost obuhvata:
1) nabavku, obradu, čuvanje, zaštitu i korišćenje, prezentaciju i popularizaciju bibliotečke građe;
2) izradu kataloga, bibliografija, biltena, baze podataka i drugih izvora informacija;
3) omogućavanje pristupa bibliotečkoj građi, izvorima informacija, uslugama i servisima;
4) obezbjeđivanje korišćenja i protoka bibliografskih i drugih izvora informacija i usluga;
5) edukaciju korisnika;
6) vođenje evidencije o građi i korisnicima;
7) druge poslove u skladu sa zakonom.
(2) Bibliotečku djelatnost obavljaju biblioteke pod uslovima i na način propisan ovim zakonom.

Javni interes

Član 3

(1) Bibliotečka djelatnost je od javnog interesa.
(2) Javni interes u bibliotečkoj djelatnosti ostvaruje se naročito:
1) razvojem društva znanja;
2) popunjavanjem bibliotečkih fondova odgovarajućom bibliotečkom građom, u skladu sa potrebama korisnika;
3) razvojem bibliotečkog informacionog sistema;
4) zaštitom bibliotečke građe na svim nosiocima informacija;
5) slobodnim pristupom bibliotečkim informacijama, građi, servisima, uslugama i drugim resursima, u skladu sa pravom korisnika na slobodan izbor informacija i protok ideja.

Posebna zaštita

Član 4

(1) Bibliotečka građa uživa zaštitu propisanu ovim zakonom.
(2) Bibliotečka građa koja ima status kulturnog dobra uživa zaštitu u skladu sa zakonom kojim se uređuju kulturna dobra.

Značenje izraza

Član 5

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
1) bibliotečka građa je svaki tekstualni, zvučni, grafički, slikovni, elektronski ili na drugi način izrađen dokument ili predmet, koji biblioteka sakuplja, obrađuje i stavlja korisnicima na raspolaganje;
2) bibliotečki fond je cjelina sakupljene i obrađene bibliotečke građe u biblioteci;
3) bibliotečka zbirka je skup dokumenata sistematizovanih na osnovu zajedničkih karakteristika, bez obzira na njihovo porijeklo;
4) dokument je zapisana informacija u vidu teksta, zvuka ili slike, namijenjen za prenos u prostoru i vremenu, radi čuvanja i korišćenja;
5) matična biblioteka je biblioteka koja je ovlašćena da vrši poslove matične bibliotečke djelatnosti;
6) obavezni primjerak je određeni broj primjeraka publikacije koje izdavač dostavlja nadležnoj depozitnoj biblioteci, bez naknade i o svom trošku;
7) revizija je postupak kojim se utvrđuje stvarno brojčano i fizičko stanje inventarisane bibliotečke građe;
8) otpis je rashodovanje i uklanjanje oštećenih i uništenih dokumenata;
9) organ je državni organ, organ državne uprave, organ lokalne samouprave i organ lokalne uprave.

II. BIBLIOTEKE

Pojam i vrste biblioteka

Član 6

(1) Biblioteka je kulturna, informaciona, obrazovna i neprofitna ustanova, koja korisnicima stavlja na raspolaganje organizovani fond bibliotečke građe, kao i druge izvore informacija, usluge i servise.
(2) Zavisno od namjene i sadržaja bibliotečke građe i preovladajućeg kruga korisnika, biblioteka može biti nacionalna, narodna, školska, visokoškolska, univerzitetska i specijalna, a prema osnivaču javna, privatna i biblioteka vjerske zajednice.

Nacionalna biblioteka

Član 7

(1) Nacionalnu biblioteku osniva država radi razvoja kulture, nauke i obrazovanja u Crnoj Gori, kao i zadovoljavanja informacionih potreba društva.
(2) Nacionalna biblioteka obavlja funkciju bibliotečko - informacionog centra iz člana 42 ovog zakona.
(3) Nacionalna biblioteka, pored poslova iz člana 2 ovog zakona, vrši sljedeće poslove:
1) prikuplja, obrađuje, čuva i daje na korišćenje: nacionalnu zbirku bibliotečke građe o Crnoj Gori, Crnogorcima, drugim narodima i manjinskim nacionalnim zajednicama koje žive u Crnoj Gori, bibliotečku građu crnogorskih autora i crnogorskih štamparsko-izdavačkih organizacija, staru i rijetku knjigu, najznačajnije publikacije iz svih oblasti nauke i kulture i službene publikacije;
2) čuva i raspoređuje obavezni primjerak crnogorske izdavačko-štamparske produkcije;
3) izrađuje tekuću i retrospektivnu nacionalnu bibliografiju i dodjeljuje oznake međunarodne bibliografske kontrole:ISVB, ISSN. ISMNi druge oznake;
4) izrađuje osnovni kataloški opis -CIPza izdavače na teritoriji Crne Gore;
5) vrši opis južnoslovenskih ćirilskih rukopisa;
6) predlaže mjere za čuvanje i zaštitu bibliotečke građe;
7) predlaže i sprovodi mjere za čuvanje i zaštitu bibliotečke građe sa svojstvom kulturnog dobra;
8) daje uputstva za stručni bibliotečko-informacioni rad i primjenu međunarodnih standarda;
9) obavlja stručni i naučno-istraživački rad, posebno na području crnogorske nacionalne zbirke, arheografije, paleontologije i kulturne istorije Crne Gore i objavljuje publikacije iz oblasti bibliotekarstva, informacionih i srodnih nauka;
10) predstavlja Crnu Goru u međunarodnim bibliotečkim asocijacijama nacionalnih biblioteka i uspostavlja saradnju sa njima;
11) organizuje naučnoistraživački, razvojni i savjetodavni rad na području bibliotečko - informacione djelatnosti i predlaže mjere za njeno unaprjeđivanje;
12) povezuje biblioteke u bibliotečko - informacioni sistem Crne Gore i uključuje ih u međunarodne informacione sisteme;
13) razvija stručne osnove uzajamnog kataloga;
14) organizuje stručno usavršavanje lica za rad na uzajamnoj katalogizaciji;
15) vrši provjeru osposobljenosti bibliotekara za rad u uzajamnoj katalogizaciji i izdaje licence za rad;
16) vrši kontrolu kvaliteta i redakciju bibliografskih zapisa u uzajamnoj bibliografskoj bazi;
17) promoviše i prezentuje crnogorsku kulturnu baštinu učešćem u međunarodnim projektima digitalizacije;
18) obavlja i druge poslove utvrđene ovim zakonom, aktom o osnivanju i statutom biblioteke.

Narodna biblioteka

Član 8

(1) Narodna biblioteka obavlja djelatnost za potrebe građana, na području za koje je osnovana, obezbjeđujući im jednake uslove za opšte kulturno uzdizanje, obrazovanje i informisanje.
(2) Opština je dužna da osnuje narodnu biblioteku kao samostalnu bibliteku.
(3) Dvije ili više opština mogu zajedno osnovati narodnu biblioteku.
(4) Narodna biblioteka, pored poslova iz člana 2 ovog zakona, obavlja i sljedeće poslove:
1) učestvuje u opštem i informatičkom obrazovanju građana;
2) prikuplja, obrađuje i čuva zavičajnu građu na području djelatnosti biblioteke;
3) organizuje posebne oblike rada za djecu, omladinu i odrasle u cilju razvijanja i podsticanja čitalačke kulture;
4) organizuje posebne oblike rada za lica sa posebnim potrebama i obezbjeđuje im uslove za korišćenje