Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i člana 91 stav 2 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 24. saziva, na sjednici drugog vanrednog zasijedanja u 2012. godini, dana 27. februara 2012. godine, donijela je

ZAKON

O CRNOGORSKOJ AKADEMIJI NAUKA I UMJETNOSTI

(Objavljen u "Sl. listu Crne Gore", br. 14 od 7. marta 2012)

I. OSNOVNE ODREDBE

Član 1

Crnogorska akademija nauka i umjetnosti (u daljem tekstu: Akademija) je najviša naučna i umjetnička ustanova u Crnoj Gori, od posebnog nacionalnog i državnog interesa.

Član 2

Akademija objedinjuje naučne potencijale, organizuje, podstiče i razvija naučno, umjetničko i kulturno stvaralaštvo, afirmiše crnogorsku duhovnu, nacionalnu i državnu tradiciju od Duklje do savremene Crne Gore i svojim djelovanjem doprinosi ukupnom napretku države Crne Gore.

Član 3

Akademija je samostalna ustanova sa svojstvom pravnog lica.
Sjedište Akademije je u Podgorici.
Odrednicu "akademija nauka i umjetnosti", u svom nazivu, ne mogu koristiti druga pravna lica.

Član 4

Akademijom samostalno upravljaju njeni članovi, u skladu sa zakonom i Statutom Akademije.

Član 5

Akademija ostvaruje djelatnost na osnovu ovog zakona, zakona kojim se uređuje naučnoistraživačka djelatnost, Statuta Akademije i drugih propisa.

Član 6

Akademija ima Statut kojim, u skladu sa ovim zakonom, uređuje unutrašnju organizaciju, način rada i upravljanja i druga pitanja od značaja za rad Akademije. Statut Akademije donosi Skupština Akademije.

Član 7

Rad Akademije je javan.
Javnost rada Akademije bliže se uređuje Statutom Akademije.

Član 8

Svi izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu obuhvataju iste izraze u ženskom rodu.

II. ČLANOVI AKADEMIJE

Član 9

Članovi Akademije su: redovni, vanredni i inostrani. Redovni članovi Akademije imaju pravo na zvanje akademik. Zvanje akademik može se steći samo u skladu sa ovim zakonom. Redovni i vanredni članovi Akademije čine radni sastav Akademije.

Član 10

Za redovnog člana Akademije može biti izabran naučnik ili umjetnik, koji je crnogorski državljanin sa prebivalištem u Crnoj Gori, čiji rezultati u naučnom ili umjetničkom stvaralaštvu imaju izuzetan značaj za nauku, odnosno umjetnost, uživaju opšte priznanje i doprinose društvenom razvoju Crne Gore.
Za vanrednog člana Akademije može biti izabran naučnik ili umjetnik, koji je crnogorski državljanin sa prebivalištem u Crnoj Gori, koji se ističe rezultatima u naučnom, odnosno umjetničkom stvaralaštvu koje je od posebnog značaja za nauku, odnosno umjetnost, kao takvo uživa priznanje i doprinosi društvenom razvoju Crne Gore.
Za inostranog člana Akademije može biti izabran istaknuti naučnik ili umjetnik koji nije crnogorski državljanin, čiji rezultati u naučnom i umjetničkom stvaralaštvu imaju poseban značaj za društveni razvoj Crne Gore.

Član 11

Statutom Akademije utvrđuje se ukupan broj članova radnog sastava Akademije, kao i broj redovnih i vanrednih članova Akademije, vodeći računa o ravnoteži između pojedinih oblasti nauka i umjetnosti i ravnomjernoj popunjenosti odjeljenja Akademije.
Članovi radnog sastava Akademije biraju se svake treće godine.
Statutom Akademije može se utvrditi starosna granica za prijem u radni sastav Akademije.

Član 12

Članovi Akademije biraju se na posebnoj sjednici Skupštine Akademije.

Član 13

Kandidata za člana radnog sastava Akademije mogu predložiti: odjeljenja Akademije, najmanje tri redovna člana Akademije, ustanove visokog obrazovanja, naučne ustanove, umjetničke akademije, udruženja i društva u oblasti nauke i umjetnosti.
Redovne članove Akademije biraju redovni, a ostale članove redovni i vanredni članovi Akademije.
Kandidata za inostranog člana Akademije predlaže Predsjedništvo Akademije.
Predlog za izbor člana Akademije podnosi se u pisanoj formi i mora biti obrazložen. Uz predlog se dostavljaju referati najmanje dva redovna člana Akademije.

Član 14

Statutom Akademije bliže se uređuju način i postupak predlaganja i izbora članova Akademije.
Statutom Akademije bliže se uređuju kriterijumi za ocjenjivanje rezultata od značaja za nauku i umjetnost i opšti napredak Crne Gore.

Član 15

Član Akademije bira se sa doživotnim članstvom u Akademiji.
Izuzetno, članu Akademije može prestati članstvo u Akademiji pod uslovima propisanim Statutom Akademije.

Član 16

Član radnog sastava Akademije ima pravo na mjesečnu akademijsku nagradu kao vid društvenog priznanja.
Visinu mjesečne akademijske nagrade utvrđuje Predsjedništvo Akademije, uz saglasnost Vlade Crne Gore.

III. DJELATNOST I ORGANIZACIJA AKADEMIJE

Član 17

Akademija u vršenju svoje djelatnosti:
1) organizuje i obavlja, samostalno ili u saradnji sa drugim naučnim ustanovama, naučna istraživanja od značaja za kulturni, ekonomski, politički i ukupan društveni razvoj Crne Gore;
2) organizuje naučna savjetovanja i rasprave o aktuelnim pitanjima i problemima društvenog razvoja Crne Gore, kao i naučne skupove, savjetovanja i druge sastanke naučnika i umjetnika iz zemlje i inostranstva;
3) razmatra stanje u oblasti nauke i umjetnosti u Crnoj Gori i daje državnim organima, organizacijama i ustanovama, samoinicijativno ili na njihov zahtjev, predloge i mišljenja za njihovo dalje unaprjeđivanje i razvoj, u skladu sa najvišim dostignućima i standardima u toj oblasti;
4) na poziv državnih organa, ustanova i institucija učestvuje u pripremi i izradi projekata od nacionalnog i državnog značaja;
5) sarađuje sa stranim akademijama i međunarodnim udruženjima nacionalnih i državnih akademija u kojima predstavlja Crnu Goru, kao i drugim naučnim i kulturnim institucijama u inostranstvu i učestvuje u zajedničkim projektima;
6) pomaže naučni i umjetnički rad u drugim naučnim i umjetničkim ustanovama u Crnoj Gori;
7) prati i podstiče razvoj naučnog i umjetničkog podmlatka i pomaže usavršavanje i afirmaciju naučnika i umjetnika;
8) organizuje prikupljanje i proučava građu iz oblasti nauke i umjetnosti;
9) priprema Enciklopediju Crne Gore i druge nacionalne enciklopedije u oblasti nauke i umjetnosti, objavljuje izdanja najznačajnijih naučnih i književnih djela na crnogorskom jeziku ili jezicima u službenoj upotrebi, kao i dijela na drugim jezicima značajna za Crnu Goru, značajnih muzičkih djela i najvažnijih djela pravne tradicije;
10) organizuje prezentacije rezultata svojih naučnih istraživanja, izložbe knjiga i umjetničkih radova, izdaje stalne i povremene publikacije iz oblasti nauke, kulture i umjetnosti i razmjenjuje ih sa odgovarajućim