ZAKON

O AGENCIJI ZA NACIONALNU BEZBJEDNOST

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 28 od 5. maja 2005, "Sl. listu Crne Gore", br. 20 od 15. aprila 2011)

IOPŠTE ODREDBE

Član 1

Poslove nacionalne bezbjednosti koji se odnose na zaštitu Ustavom utvrđenog pravnog poretka, nezavisnosti, suvereniteta, teritorijalnog integriteta i bezbjednosti Crne Gore, Ustavom utvrđena ljudska prava i slobode, kao i druge poslove od interesa za nacionalnu bezbjednost vrši Agencija za nacionalnu bezbjednost Crne Gore (u daljem tekstu: Agencija).
Agencija je bezbjednosno obavještajna služba i čini sastavni dio sistema bezbjednosti Crne Gore.

Član 2

Agencija vrši poslove iz svoje nadležnosti na osnovu i u okviru Ustava i zakona.

Član 3

Agencija je u svom radu politički i ideološki neutralna.

Član 4

Agencija ostvaruje saradnju sa organima, organizacijama i službama drugih država i međunarodnih organizacija u skladu sa smjernicama Vlade Republike Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada).

Član 5

Kontrola rada Agencije ostvaruje se putem parlamentarne i unutrašnje kontrole.

IINADLEŽNOST AGENCIJE I NAČIN VRŠENjA POSLOVA

Član 6

Agencija prikuplja, evidentira, analizira, procjenjuje, koristi, razmjenjuje, čuva i štiti podatke:
1) o djelatnostima usmjerenim protiv nezavisnosti, suvereniteta, teritorijalnog integriteta, bezbjednosti i Ustavom utvrđenog pravnog poretka Crne Gore;
2) od značaja za odbrambene interese Crne Gore i ispunjenje strateških bezbjednosnih ciljeva i interesa (obavještajni i kontraobavještajni poslovi u oblasti odbrane);
3) o djelatnostima usmjerenim na vršenje terorizma;
4) o djelatnostima usmjerenim na vršenje organizovanog kriminala;
5) o najtežim oblicima krivičnih djela protiv čovječnosti i drugih dobara zaštićenih međunarodnim pravom;
6) o djelatnostima nosilaca obavještajnih aktivnosti drugih država od značaja za nacionalnu bezbjednost;
7) o potencijalnim prijetnjama po ekonomske interese Crne Gore;
8) o prijetnjama po međunarodnu bezbjednost;
9) o drugim mogućim prijetnjama po nacionalnu bezbjednost.
Agencija vrši kontraobavještajnu zaštitu Skupštine Crne Gore, Vlade Crne Gore, Predsjednika Crne Gore, drugih državnih organa, ministarstava i organa uprave, koja obuhvata aktivnosti od značaja za bezbjednost određenih lica i radnih mjesta u ovim organima, kao i objekata, opreme i prostora koje oni koriste.
Agencija vrši bezbjednosne provjere, kao i druge poslove od interesa za nacionalnu bezbjednost, u skladu sa zakonom.
O podacima iz stava 1 ovog člana Agencija izvještava Prsdsjednika Crne Gore, predsjednika Vlade Crne Gore i predsjednika Skupštine Crne Gore.
O podacima iz stava 1 tačka 2 ovog člana Agencija izvještava Savjet za odbranu i bezbjednost, kao i ministra odbrane i načelnika Generalštaba Vojske Crne Gore, u skladu sa zakonom.
Druge organe u Crnoj Gori o podacima koji se odnose na njihovu nadležnost Agencija izvještava kad to nalažu razlozi nacioialne bezbjednosti.
Način vršenja kontraobavještajne zaštite iz stava 2 ovog člana uređuje se propisom Vlade.

Član 7

Prikupljanje podataka vrši se primjenom sredstava i metoda utvrđenih ovim zakonom.
Način primjene sredstava i metoda prikupljanja podataka i način vršenja operativnog rada utvrđuju se pravilima o operativnom radu, koja donosi direktor Agencije, uz saglasnost Vlade.

Član 7a

Agencija štiti tajnost podataka koji se odnose na ostvarivanje nadležnosti u skladu sa zakonom kojim se uređuje tajnost podataka.

1. Sredstva i metode prikupljanja podataka

Član 8

Agencija može prikupljati podatke od značaja za obavljanje poslova nacionalne bezbjednosti korišćenjem javno dostupnih izvora.
Agencija može prikupljati podatke i tražiti stručnu pomoć od građana, uz njihov prethodni pristanak.
Organi državne uprave, organi lokalne samouprave i lokalne uprave i pravna lica koja vode registre i zbirke podataka obavezni su da ovlašćenom službeniku Agencije omoguće pristup podacima u registrima i zbirkama podataka koje vode.
Organi i pravna lica iz stava 3 ovog člana obavezni.su da, na pisani zahtjev Agencije, dostave tražene podatke.
Obaveze iz st. 3 i 4 ovog člana odnose se i na druga pravna lica sa sjedištem u Crnoj Gori, kao i na pravna lica koja nemaju sjedište u Crnoj Gori ako se oprema za obradu ličnih podataka nalazi u Crnoj Gori.
Zahtjev Agencije za pristup podacima iz registara i zbirki podataka, odnosno za njihovo dostavljanje, predstavlja tajni podatak i njegova tajnost se određuje u skladu sa zakonom kojim se uređuje tajnost podataka.
Organi državne uprave i pravna lica koja vrše javna ovlašćenja, po službenoj dužnosti, obavještavaju Agenciju o podacima od značaja za nacionalnu bezbjednost do kojih dođu u obavljanju poslova iz svoje nadležnosti.

2. Tajno prikupljanje podataka

Član 9

Agencija je ovlašćena da tajno prikuplja podatke sljedećim sredstvima i metodama:
1) saradnjom sa crnogorskim državljanima i strancima;
2) praćenjem i osmatranjem, uz korišćenje tehničkih sredstava za dokumentovanje;
3) kupovinom dokumenata i predmeta;
4) nadzorom nad elektronskim komunikacijama i poštanskim pošiljkama;
5) nadzorom unutrašnjosti objekata, zatvorenih prostora i predmeta uz korišćenje tehničkih sredstava.
U primjeni sredstava i metoda iz stava 1 ovog člana službenik Agencije može koristiti zvanični dokument ili oznaku koja služi za prikrivanje njegovog identiteta, kao i identiteta lica sa kojim je uspostavljena tajna saradnja.
Dokument, odnosno oznaku izdaje nadležni organ, na zahtjev direktora Agencije i o njima vodi posebnu evidenciju.
Po prestanku razloga zbog kojih je odobreno korišćenje dokumenta ili oznake, organ nadležan za njihovo izdavanje ih poništava i dostavlja na čuvanje Agenciji.

Član 10

Agencija prikuplja podatke u saradnji sa crnogorskim državljanima i strancima.
Saradnja se zasniva na principima dobrovoljnosti i tajnosti.

Član 11

Ako podatke i informacije iz člana 6 ovog zakona nije moguće pribaviti na način utvrđen čl. 8 i 10 ovog zakona ili bi prikupljanje tih podataka izazvalo nesrazmjerne teškoće, direktor Agencije, posebnim aktom, odobrava praćenje i osmatranje, uz korišćenje tehničkih sredstava za dokumentovanje.
Akt iz stava 1 ovog člana sadrži podatke o licu na koje se ova mjera odnosi, vrijeme trajanja, kao i osnovanost razloga za njenu primjenu.

Član 12

Agencija prikuplja podatke i informacije kupovinom dokumenata i predmeta (tajnih planova, izvještaja, skica i drugih dokumenata i predmeta) od značaja za nacionalnu bezbjednost.
Kupovinu dokumenata i predmeta iz stava 1 ovog člana odobrava direktor Agencije.
Odobrenje za kupovinu dokumenata i predmeta može se odnositi samo na jednokratnu kupovinu.

Član 13

Ako zadatak nije moguće izvršiti primjenom ovlašćenja iz člana 8 i člana 9 stav 1 tač. 1, 2 i 3 ovog zakona ili bi izvršenje zadatka zahtijevalo nesrazmjerni rizik ili ugrožavanje života i zdravlja ljudi, Agencija može, izuzetno, ali uvijek na osnovu prethodne odluke suda, vršiti nadzor iz člana 9 stav 1 tač. 4 i