Na osnovu tačke 9. Uredbe o postupku za identifikaciju državnog kapitala u preduzećima ("Službeni list RCG", broj 22/92), generalni direktor Službe društvenog knjigovodstva u Republici Crnoj Gori donosi

UPUTSTVO

ZA SPROVOĐENjE UREDBE O POSTUPKU ZA IDENTIFIKACIJU DRŽAVNOG KAPITALA U PREDUZEĆIMA

(Objavljeno u "Sl. listu RCG", br. 27/92, 17/93)

1.
Ovim uputstvom bliže se propisuju obaveze, odgovornosti i radni postupci, pravnih lica i Službe društvenog knjigovodstva u Republici Crnoj Gori (u daljem tekstu: Služba) za sprovođenje Uredbe o postupku za identifikaciju državnog kapitala u preduzećima (u daljem tekstu: Uredba).
2.
Pod pojmom identifikacije u smislu tačke 2. Uredbe, podrazumijeva se utvrđivanje iznosa državnog kapitala i način njegovog iskazivanja u poslovnim knjigama preduzeća.
U postupku identifikacije državnog kapitala utvrđuje se visina (iznos) uloženih sredstava države po godinama i njihova revalorizacija za rast cijena na malo na bazi zvaničnih statističkih podataka, odnosno u postupku procjene vrijednosti preduzeća, utvrđuje se ukupan (revalorizovan) iznos državnog kapitala koji je uložen u preduzeće bez obaveze vraćanja ili u vidu kredita, što se evidentira na odgovarajući način u knjigovodstvu preduzeća:
1) Bespovratna sredstva za koja je uvećan poslovni fond preduzeća, isključuju se iz mase društvenog kapitala, prilikom svojinske transformacije, i knjiže na posebnom kontu - kao "obaveza prema državnom kapitalu" (državi).
2) Kreditna sredstva, takođe se odvojeno evidentiraju u knjigovostvu - kao "kreditna obaveza prema državnom kapitalu" (državi).
3) Služba, prema tački 3. Uredbe, vrši identifikaciju državnog kapitala na način i po postupku utvrđenim Uredbom i ovim uputstvom.
4.
Pod državnim kapitalom u smislu tačke 4. Uredbe, smatraju se:
1) sredstva bivših opštih i republičkih investicionih fondova;
2) sredstva Fonda federacije za razvoj privredno nedovoljno razvijenih republika i SAP Kosovo;
3) namjenska sredstva data iz budžeta republike i opštine, ili usmjerena sredstva po osnovu doprinosa koje su plaćali svi građani ili preduzeća Republike, odnosno opštine;
4) sredstva za otklanjanje posledica od katastrofalnog zemljotresa;
5) sredstva kursnih razlika primljenih od Narodne banke Jugoslavije;
6) sredstva ino-kreditnih obaveza prenijeta na federaciju, za koje je trajno ugašena obaveza preduzeća po zakonu; i
7) sredstva - objekti državnih zgrada koji su ustupljeni preduzećima na trajno korišćenje.
-------------------
NAPOMENA REDAKCIJE:
Na osnovu Odluke Ustavnog suda RCG ("Sl. list RCG", br. 17/93) prestale su da važe odredbe tačke 4. ovog uputstva (vidi napomenu).
-------------------
5.
"Montenegrobanka" - Podgorica, Narodna banka Crne Gore, Fond za otklanjanje posledica zemljotresa i organi nadležni za budžet Republike i opštine (pravna lica) dužni su da utvrde spisak preduzeća sa tačnim iznosom državnog kapitala po godinama ulaganja (u vidu neotplaćenih kredita ili bez obaveze vraćanja) i osnovama iz tačke 4. ovog uputstva, po kojima je taj državni kapital nastao, i tako ovjerenu knjigovodstvenu ispravu dostavi svim preduzećima na koja se ta isprava odnosi i Službi - u roku od 30 dana od dana objavljivanja Uredbe.
6.
Preduzeće je dužno u postupku procjene vrijednosti preduzeća, u smislu tač. 5. ovog uputstva, da pribavi knjigovodstvenu ispravu o iznosu državnog kapitala koji je po godinama uložen u preduzeće i potom izvrši revalorizaciju tih ulaganja prema rastu cijena na malo na bazi zvaničnih statističkih podataka.
Revalorizacija državnog kapitala po godinama ulaganja, neotplaćenih kredita ili sredstava bez obaveze vraćanja, vrši se na posebnom obrascu koji je propisan ovim uputstvom, uz primjenu odgovarajućeg indeksa rasta cijena na malo odnosno koeficijenta tog rasta (indeks: 100) na sve iznose tih ulaganja po godinama do i zaključno sa 31. decembrom 1991. godine.
Za ulaganja u vidu kredita, u smislu tačke 6. stav 3. Uredbe, uzima se neotplaćeni dug sa stanjem 31. decembra 1991. godine, a utvrđuje po godinama od nastanka duga.
Državni kapital koji po svom vlasničkom porijeklu predstavlja ulaganje države, u postupku svojinske transformacije, mora se u odgovarajućem iznosu, za koliko je tim ulaganjem uvećan poslovni fond, isključiti iz mase društvenog kapitala i ostaviti kao bilansni izvor kapitala u državnoj svojini.
Prema tome, nakon izvršene revalorizacije državnog kapitala, preduzeće saglasno tački 6. stav 2. Uredbe, vrši knjiženje ove obaveze u svojoj knjigovodstvenoj evidenciji, i to:
a) - za bespovratna sredstva sa kojima je uvećan poslovni fond: zadužuje se konto 900 - društveni kapital (poslovni fond) nastao iz ulaganja države, uz odobrenje konta 910 - Dionička glavnica vlade RCG (obaveze prema državnom kapitalu).
b) - za kreditna sredstva, čiji je osnov državni kapital, zadužuje se odgovarajući knjigovodstveni konto: 944 odnosno 945 - kreditna ulaganja države, uz odobrenje konta 913 - trajni ulozi domaćih lica - Vlada RCG (kreditne obaveze iz osnova državnog kapitala).
7.
Pravna lica iz tačke 5. ovog uputstva iskazuju i dostavljaju određene podatke o uloženom državnom kapitalu u preduzeće na obrascima: DK-1, DK-2, DK-3, a preduzeća kod kojih je uložen taj kapital, na obrascima DK-4 i DK-5 koji su odštampani uz ovo uputstvo i čine njegov sastavni dio. Ovjerene i potpisane obrasce, u dva primjerka, pravna lica iz tačke 5. uputstva dostavljaju preduzeću na koje se ta isprava odnosi i Službi u roku iz tačke 5. ovog uputstva.
___________
Napomena: 1) Revalorizaciona razlika ovih kredita umanjuje efekat procjene vrednosti preduzeća - tj. masu društvenog kapitala
8.
"Montenegrobanka" Podgorica, popunjava obrazac: DK-1 - Spisak podataka o uloženom državnom kapitalu u preduzeće, prema datim objašnjenjima na samom obrascu i u ovom uputstvu. U kolonu 2, ovog obrasca, unosi se posebno svaka godina u kojoj je izvršeno ulaganje državnog kapitala bez obzira kada je to ulaganje izvršeno. To mogu da budu raniji periodi (godine) nego što je to u datom primjeru naznačeno. U kolone 3 do 8 obrasca DK-1 unosi se iznos uloženih sredstava posebno po izvorima iz: OIF-a i RIF-a; FNP-a i Fonda za otklanjanje posledica od katastrofalnog zemljotresa - iz kojih su ta ulaganja izvršena, bilo da je riječ o bespovratnim sredstvima ili kreditima.
U obrazac DK-1 se unose vjerodostojni podaci iz godišnjih obračuna, poslovnih knjiga i dokumentacije. Dostavljanje ovog obrasca vrši se saglasno tač. 5 i 7. ovog uputstva.
9.
Narodna banka Crne Gore - Podgorica, popunjava obrazac DK - 2 - Spisak podataka o uloženom državnom kapitalu u preduzeće, prema datim objašnjenjima na samom obrascu i u ovom uputstvu. U kolone 3 do 6. obrasca DK-2 unose se podaci o uloženim sredstvima u preduzeće, iz kursnih razlika primljenih od Narodne banke Jugoslavije i sredstva inokredita čije su obaveze prenijete na federaciju. Narodna banka Crne Gore je dužna da obezbijedi tačnost ovih podataka kako u pogledu iznosa i vremena (godine) ulaganja, tako i u pogledu načina njihovog davanja (bespovratna ili kreditna sredstva), dokumentacione osnove i dr. Dostavljanje ovog obrasca vrši se saglasno tač. 5 i 7. ovog uputstva.
10.
Organi nadležni za budžet Republike i opštine sastavljaju obrazac DK-3 - Spisak podataka o uloženom državnom kapitalu u preduzeće, u svemu prema datim objašnjenjima na samom obrascu i u ovom uputstvu. U kolonu 2 obrasca unosi se posebno svaka godina u kojoj je izvršeno ulaganje državnog kapitala, bez obzira kada je to ulaganje izvršeno (i prije nego što je naznačena na obrascu). U kolone 3 od 6 obrasca DK-3 unose se podaci o uloženim namjenskim sredstvima u preduzeće iz budžeta Republike i opštine (bespovratno ili kao kredit), kao i iz sredstava doprinosa koje su plaćali građani ili preduzeća. Organi nadležni za budžet, dužni su da obezbijede tačnost ovih podataka i njihovu zasnovanost na vjerodostojnim ispravama. Dostavljanje ovog obrasca vrši se saglasno tač. 5. i 6. ovog uputstva.
11.
Preduzeće stavlja obrazac DK-4 - Spisak podataka o uloženom državnom kapitalu u sopstveni razvoj preduzeća, preuzimajući podatke iz obrasca DK-1, DK-2 i DK-3, u svemu prema datim objašnjenjima na samom obrascu i u ovom uputstvu. U kolonu 2. ovog obrasca unosi se posebno svaka godina u kojoj je izvršeno ulaganje državnog kapitala. U obrascu su kao primjer označene godine ulaganja 1985 - 1991. godina. Međutim, ako je bilo ulaganja sredstava po datim osnovama (kol. 3 do