Na osnovu člana 16 stav 6 Zakona o muzejskoj djelatnosti ("Sl. list CG", broj 49/10), Ministarstvo kulture, donijeloje
PRAVILNIK
O ZAŠTITI MUZEJSKOG MATERIJALA I MUZEJSKE DOKUMENTACIJE
(Objavljen u "Sl. listu Crne Gore", br. 53 od 11. novembra 2011)
Predmet
Član 1
Zaštita muzejskog materijala i muzejske dokumentacije bliže se uređuje ovim pravilnikom.
Rodna senzitivnost jezika
Član 2
Izrazi koji se u ovom pravilniku koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.
Značenje izraza
Član 3
Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeće značenje:
1) kodna oznaka je skraćeni naziv muzeja;
2) inventarska oznaka je inventarski broj muzejskog predmeta upotpunjen kodnom oznakom.
Opšti uslovi zaštite
Član 4
Prostor u kojem je smješten muzejski materijal i dokumentacija, treba da:
1) je sagrađen od čvrstog materijala koji nije podložan oštećenju od trusnih uticaja, prodiranju podzemnih i površinskih voda, uticaju buke i drugim fizičkim dejstvima koja bi mogla oštetiti muzejski materijal i dokumentaciju;
2) ima obezbijeđene mjere zaštite od: udara groma, požara, vlage, sunčeve svjetlosti, atmosferskih uticaja, provala, bioloških, hemijskih i drugih uzročnika koji mogu dovesti do oštećenja ili propadanja muzejskog materijala i dokumentacije;
3) bude prilagođen za transport i manipulisanje muzejskim materijalom i dokumentacijom.
Prostor iz stava 1 ovog člana ne smije se organizovati u potkrovlju, podrumu i suterenu.
Muzejski materijal i dokumentacija ne smiju se postavljati uz spoljnje zidove, uz izvore toplote, ispod i iznad vodovodno-kanalizacionih i instalacija za grijanje.
Preventivna zaštita
Član 5
Preventivna zaštita muzejskog materijala i muzejske dokumentacije obezbjeđuju se u prostoru za čuvanje i izlaganje, radionicama, biblioteci, arhivi (u daljem tekstu: prostor) i u transportu.
Mikroklimatski uslovi
Član 6
Optimalni mikroklimatski uslovi u prostoru podrazumijevaju obezbjeđivanje relativne vlažnosti i temperature vazduha, tokom 24 sata, zavisno od vrste muzejskog materijala i to:
1) metal - relativna vlažnost do 50 % , temperatura vazduha 15-20oC;
2) staklo, porculan, fajans, keramika i kamen - relativna vlažnost 45-60%, temperatura vazduha 15-20oC;
3) tekstil, drvo, koža, slonovača, kost i sl. - relativna vlažnost vazduha 45-60 %, temperatura vazduha 10-20oC;
4) arheološki sadržaj - relativna vlažnost do 50%, temperatura vazduha 15-20oC;
5) umjetnički sadržaj - relativna vlažnost od 50-60%, temperatura vazduha 15-20oC;
6) prirodnjački sadržaj - relativna vlažnost od 55-65%, temperatura vazduha 18-22oC.
Oprema za mikroklimatske uslove
Član 7
Optimalni mikroklimatski uslovi za zaštitu muzejskog materijala postižu se:
1) korišćenjem uređaja koji služe za praćenje i održavanje relativne vlažnosti vazduha i temperature (higrometri, higrografi, termometri, ovlaživači, odvlaživači i sl.);
2) ventilacijom i filtriranjem vazduha;
3) korišćenjem uređaja za grijanje ili hlađenje prostora;
4) prilagođavanjem prostora sa različitim mikroklimatskim uslovima obezbjeđivanjem prelaznog (adapcionog prostora;
5) ormarima sa otvorima na bočnim stranicama, radi stalnog provjetravanja;
6) klima-ormarima za muzejske predmete pod posebnim režimom čuvanja.
Svjetlosni uslovi
Član 8
Muzejski materijal i muzejska dokumentacija se, po pravilu, čuvaju u zamračenom prostoru. Za korišćenja muzejskog materijala i muzejske dokumentacije obezbjeđuje se difuzno osvjetljavanje, pri čemu tlost treba da pada pod uglom od 45o
Dozvoljena količina svjetlosti za muzejski materijal:
- neorganskog porijekla do 300 luksa;
- od drveta, kože, slonovače, kosti, umjetničkog sadržaja (ulje i tempera na platnu i drvetu) i sl. do 150 luksa
- od tekstila, umjetničkog sadržaja na papiru (akvarel, crtež, grafika i sl.) i prirodnjački materijal 50 luks
Uslovi iz st. 2 i 3 ovog člana postižu se korišćenjem:
1) svjetlosnih izvora koji nemaju hemijsko, fotohemijsko i biološko dejstvo, kao što su fluorescentne cijevi sa zaštitnom maskom odUVzračenja, čija se površina ne zagrijava preko 80oCi sijalice od matiranog stakla koje su udaljene najmanje 30 cm;
2) svjetlomjera,UVmetra, toplomjera;
3) kapcima, roletnama iUVfilterima za stakla.
Upotreba blica i učestalost snimanja muzejskog materijala i muzejske dokumentacije, može se ograničiti u skladu sa standardima konzervatorske djelatnosti.
Upotreba aparata za suvo fotokopiranje (kseroks i sl.) na osjetljivijem muzejskom materijalu (arhivsko-bibliotečkog, botaničkog sadržaja i sl.) nije dozvoljena.
Uslovi za uništavanje štetočina
Član 9
Radi uništavanja štetočina, muzej je dužan da najmanje jednom godišnje organizuje prečišćavanje prostora i opreme neutralnim profesionalnim sredstvima i priborom.
Redovan pregled muzejskog materijala vrši se dva puta godišnje (u proljeće i jesen), uz preventivnu dezinfekciju, a po potrebi i dezinsekciju i deratizaciju.
Pored uslova iz st. 1 i 2 ovog člana, za uništavanje štetočina prirodnjački muzejski materijal se izlaže i postupku:
1) preventivnog hlađenja jednom godišnje, dva puta po 48 sati na 4oCsa razmakom od nedjelju dana, za botanički, mikološki i briološki muzejski materijal;
2) dezinsekcije i