Na osnovu člana 14 stav 2, člana 89 stav 6, člana 90 stav 6 i člana 91 stav 7 Zakona o vazdušnom saobraćaju ("Službeni list CG", broj 30/12), uz prethodnu saglasnost Ministarstva saobraćaja i pomorstva, Agencija za civilno vazduhoplovstvo, donijela je

PRAVILNIK

O USLOVIMA I NAČINU UPOTREBE PADOBRANA

(Objavljen u "Sl. listu Crne Gore", br. 3 od 21. januara 2014)

IOSNOVNE ODREDBE

Predmet

Član 1

(1) Ovim pravilnikom utvrđuju se način, pravila i uslovi za korišćenje i održavanje padobrana, dokumentacija padobrana i padobranske opreme, organizacija padobranskih skokova, uslovi u pogledu stručne spreme, radnog iskustva i stručne osposobljenosti lica koja imaju dozvolu da mogu skakati padobranom iz vazduhoplova (u daljem tekstu: padobranac), način izdavanja, obnavljanja, produžavanja i vrijeme važenja dozvola i ovlašćenje padobranca, uslovi pod kojima se mijenja, ukida ili privremeno ukida dozvola, uslovi pod kojima se ukida ili privremeno ukida ovlašćenje, obrazac dozvole padobranca, uslovi koje mora da ispunjava pravno ili fizičko lice, koje obavlja stručno osposobljavanje padobranaca (u daljem tekstu: centar za obuku), uslovi pod kojima se izdaje, mijenja, ukida ili privremeno ukida ovlašćenje za stručno osposobljavanje padobranaca, vrijeme na koje se izdaje ovlašćenje, sadržina programa za stručno osposobljavanje, način stručnog osposobljavanja i način polaganja ispita za dobijanje dozvole padobranca.

Značenje izraza

Član 2

Izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sledeća značenja:
1) padobran je sprava koja služi da uspori pad lica i stvari radi bezbjednog spuštanja na zemlju;
2) padobranski komplet je sklop svih padobranskih komponenti;
3) skok sa padobranom je iskakanje lica sa padobranom iz vazduhoplova;
4) padobranac je lice sa dozvolom koje može skakati padobranom iz vazduhoplova.
5) učenik-padobranac je lice koje se obučava za izvođenje padobranskih skokova u ovlašćenom centru za obuku (kandidat na obuci) i može skakati iz vazduhoplova samo pod nadzorom instruktora padobranstva ili pomoćnika- instruktora;
6) specijalni skok je skok koji se izvodi u cilju pružanja pomoći, spasavanja ljudi i materijalnih dobara ili u cilju sopstvenog spasavanja iz vazduhoplova;
7) probni skok je skok koji izvodi ovlašćeni padobranac u cilju isprobavanja i ispitivanja padobrana, prototipova padobrana, komponenti padobrana i opreme ili u cilju ispitivanja mogućnosti iskakanja iz pojedinih vrsta i tipova vazduhoplova;
8) tandem skok je skok sa jednim padobranom kojim se spuštaju dvije osobe međusobno povezane sistemima veza, od kojih jedna osoba mora biti tandem instruktor koji upravlja skokom, dok drugo lice može biti samo putnik ili učenik-padobranac;
9) skok sa velike visine je skok sa visine veće od 4.550 metara za čije izvođenje je neophodna kiseonička oprema;
10) skok sa prinudnim aktiviranjem glavne kupole je skok u kome se otvaranje ranca za smještaj glavne kupole vrši uz pomoć užeta- gurtne za aktiviranje zakačene za odgovarajuće mjesto u vazduhoplovu, neposredno nakon napuštanja vazduhoplova;
11) skok sa samostalnim aktiviranjem je skok prilikom kojeg padobranac samostalno vrši aktiviranje glavne kupole;
12) skok sa zadržavanjem u otvaranju padobrana je skok prilikom koga se aktiviranje padobrana vrši nakon unaprijed planiranog slobodnog pada;
13) padobranski skok pod nazivom "slobodno letenje" je vrsta slobodnog pada u kome se izvode manevari u sve tri ose sa upotrebom ili bez upotrebe naprava predviđenih datom disciplinom (surfing daska, loptica i sl.), pri čemu se slobodni pad odvija brzim promjenama relativne brzine;
14) dnevni skok je skok koji se izvodi u periodu koji počinje pola sata prije izlaska, a završava se pola sata poslije zalaska sunca;
15) noćni skok je skok koji se izvodi u periodu koji počinje pola sata poslije zalaska sunca, a završava se pola sata prije izlaska sunca;
16) skok na vodenu površinu je unaprijed planirani skok na vodenu površinu;
17) grupni skok padobranaca CF (Canopy Formation) (u daljem tekstu: CF-skok) je grupno iskakanje padobranaca iz vazduhoplova koje može biti iskakanje u istom trenutku ili pojedinačno, nakon iskakanja i otvaranja padobrana padobranci formiraju formacije kupolama na način što jedan drugome manevrišući prilaze u neposrednu blizinu kojom prilikom može da dođe do kontakta kupolama ili tijelima padobranca;
18) grupni skok padobranaca FS (Formation Skydiving) "FS"-skok (u daljem tekstu "FS"-skok) je grupni skok u slobodnom padu gdje se formacija ostvaruje prije otvaranja kupole padobrana, u bliskom slobodnom padu ili na način držanjem za djelove tijela dva ili više padobranca;
19) otvoreni teren za prizemljenje (slijetanje padobranaca) je teren koji mora biti dimenzija najmanje 250 dž 250 m.
20) teren za prizemljenje kategorije-1 je teren koji mora biti dimenzija najmanje 100 dž 100 m, sa najmanje četiri prilazne ravni.
21) teren za prizemljenje kategorije-2 je teren koji mora biti dimenzija najmanje 50 dž 50 m, sa najmanje tri prilazne ravni.
22) teren za prizemljenje kategorije-3 je teren koji mora biti dimenzija manjih od 25 dž 25 m, sa najmanje dvije prilazne ravni.
23) komponente padobrana su skup osnovnih i ostalih komponenti padobrana;
24) osnovne komponente padobrana su glavna kupola, rezervna kupola, ranac glavne i rezervne kupole sa sistemom veza i slobodnim krajevima sistema veza;
25) ostale komponente padobrana su klizajuća maramica, navlaka kupole, kontejner kupole, ručice za aktiviranje glavne i rezervne kupole, mekani pilot padobrančić i pilot padobrančić sa oprugom, ručica za odbacivanje glavne kupole, uže-gurtna za prinudno aktiviranje glavne kupole, gurtna za automatsko otvaranje rezervne kupole;
26) slobodni krajevi sistema veza su gurtne za čiji jedan kraj se vezuju noseći konopci glavne ili rezervne kupole, a drugi kraj čini spoj sa sistemom veza;
27) knjižice padobranske opreme su posebna dokumenta u koje se upisuju podaci o glavnoj kupoli, rezervnoj kupoli, kupoli za spasavanje, sistemu veza, padobranskom automatu, a kod pojedinih knjižica se upisuju i podaci o izvršenim pregledima i popravkama;
28) sondažna traka je papirna traka čija je brzina padanja približna brzini spuštanja padobranca sa otvorenom kupolom i služi za utvrđivanje zanosa vjetra;
29) "SOS sistem" padobrana je sistem za aktiviranje rezervne kupole, koji omogućava da se aktiviranje rezervne kupole odvija nakon što se prethodno, automatski, izvrši odvajanje risera glavne kupole od sistema veza, bez obzira koja je od ručica (rezervnog padobrana ili ručica za odbacivanje) prva povučena;
30) RSL-sistem (Resereve Static Line) je sistem pomoću kojeg se aktiviranje rezervne kupole vrši automatski nakon odbacivanja glavne kupole;
31) kupola za obuku klase krilo je kupola kod koje je odnos težine padobranca sa opremom prema površini kupole manji od 4,15 kg/m²;
32) kupola visokih performansi je kupola kod koje je odnos težine padobranca sa opremom i površine kupole veći od 4,88 kg/m² (1.3 lbs/ft²);
33) padobranski automat je pomoćni uređaj koji služi za otvaranje rezervnog ili glavnog padobrana bez dejstva lica koje iskače padobranom, može biti mehanički ili elektronski sklop;
34) riger (Rigger) je lice ovlašćeno za održavanje padobranskih komponenti, vršenje kontrole tehničke ispravnosti komponenti i pakovanje rezervnih, glavnih kupola i padobrana za spasavanje;
35) instruktor padobranstva je lice koje ima upisano ovlašćenje instruktora padobranstva za određenu metodu obuke (SL, IAD i/ili AFF) u padobranskoj dozvoli na osnovu koga obučava učenike-padobrance;
36) pomoćnik- instruktora je lice koje je steklo zvanje pomoćnika- instruktora za određenu metodu obuke (SL, IAD i/ili AFF) u ovlašćenom centru za obuku padobranaca i u okviru stručne prakse u centru za obuku, pod nadzorom instruktora padobranstva, pomaže u organizovanju obuke i skakanja učenika-padobranca;
37) ispitivač je lice koje vrši provjeru znanja teorije i prakse padobranaca sa dozvolama A, B, C i D kategorije i sprovodi provjere za ovlašćenja u padobranstvu;
38) naredba o tehničkom standardu (Technical Standard Order) - TSO je naredba koju sprovodi FAA;
39) naredba o evropskom tehničkom standardu (European Technical Standard Order) - ETSO je naredba koju sprovodi EASA;
40) obuka padobranaca je obučavanje lica za izvođenje skokova padobranom koja se vrši u ovlašćenom centru za obuku
41) padobranska zona je predviđeni prostor u vazduhu i na zemlji u kome se odvijaju aktivnosti padobranca od momenta napuštanja vazduhoplova do prizemljenja.
42) paker je lice osposobljeno za pakovanje glavnih