Na osnovu člana 124 a u vezi člana 6 tačka 1 i člana 173 Zakona o vazdušnom saobraćaju ("Službeni list CG", broj 66/08), Ministarstvo saobraćaja, pomorstva i telekomunikacija donijelo je

PRAVILNIK

O USLOVIMA I NAČINU IZDAVANjA CERTIFIKATA I SIGURNOSNOM (STRUČNOM) NADZORU NAD PROVAJDEROM VAZDUHOPLOVNIH USLUGA

(Objavljena u "Sl. listu Crne Gore", br. 17 od 1. aprila 2010)

Predmet pravilnika

Član 1

Ovim pravilnikom propisuju se uslovi i način izdavanja certifikata provajdera vazduhoplovnih usluga, kao i postupak vršenja kontinuiranog, sigurnosnog nadzora nad ispunjavanjem sigurnosnih regulatornih zahtjeva.

Značenje izraza

Član 2

Izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeće značenje:
1) sigurnosna argumentacija (Safety Argument) je obrazloženje i dokaz da je predložena promjena u funkcionalnom sistemu usklađena s prihvatljivim nivoom sigurnosti i da se može primijeniti;
2) sigurnosni zahtjev (Safety Requirements) je način za umanjenje rizika koji se određuje na osnovu strategije umanjenja rizika kojom se ostvaruje određeni sigurnosni cilj, uključujući organizacione, operativne, proceduralne i funkcionalne zahtjeve, kao i zahtjeve interoperabilnosti ili zahtjeve koji proizilaze iz radnog okruženja;
3) sigurnosni indikatori (Safety Indicators) predstavljaju mjerilo postignutog nivoa sigurnosti u vazduhoplovstvu, razlikuju se zavisno od oblasti vazduhoplovstva i povezani su s glavnim komponentama strategije sigurnosti u vazduhoplovstvu;
4) sigurnosni nivoi (Safety Levels) predstavljaju razmatranje sigurnosti u određenom kontekstu u odnosu na prihvatljiv ili tolerantan nivo rizika;
5) sigurnosni regulatorni zahtjevi (Safety Regulatoru Requirements) su zahtjevi koji su provajderima vazduhoplovnih usluga određeni od strane Evropske zajednice, a odnose se na njihovu tehničku i operativnu osposobljenost da pružaju usluge, sistem upravljanja sigurnošću (SMS) i na njihove tehničke sisteme, komponente tehničkih sistema i prateće procedure;
6) sigurnosni cilj (Safety Objective) je kvalitativni ili kvantitativni izvještaj kojim se određuje maksimalna prihvatljiva učestalost ili vjerovatnoća pojave opasnosti;
7)EUROCONTROLje Evropska organizacija za sigurnost vazdušne plovidbe, koja je osnovana Međunarodnom konvencijom o saradnji u oblasti sigurnosti vazdušne plovidbeEUROCONTROL, od 13. decembra 1960. godine;
8) Nacionalno nadzorno tijelo (National Supervisory Authority - NSA) je organizacija koja izdaje certifikat za pružanje vazduhoplovnih usluga i vrši kontinuiran nadzor nad imaocima certifikata da li ispunjavaju uslove za pružanje usluga i sigurnosno regulatorne zahtjeve; u Crnoj Gori - Agencija za civilno vazduhoplovstvo Crne Gore (u daljem tekstu: Agencija);
9) ozbiljnost (Severity) opasnosti predstavlja stepen koji, opasnost ili posledice opasnosti mogu imati na korišćenje vazduhoplova;
10) opasnost (Hazard) je stanje, događaj ili druga okolnost koja može dovesti do udesa u vazdušnom saobraćaju;
11) opšta avijacija (General Aviation) obuhvata civilni vazdušni saobraćaj, izuzev javnog avio-prevoza i pružanja usluga iz vazduha;
12) politika sigurnosti (Safety Policy) predstavlja izjavu organizacije tj. provajdera vazduhoplovnih usluga, provajdera usluga komunikacije navigacije i nadzora ili tijela koja se bave upravljanjem protoka vazdušnog saobraćaja i upravljanjem vazdušnim prostorom o osnovnom pristupu kojim ta organizacija postiže nivo sigurnosti koji se može tolerisati;
13) procjena rizika (Risk Assessment) je procjena kojom se utvrđuje da li se ostvaren ili uočen rizik može tolerisati;
14) rizik (Riskje kombinacija vjerovatnoće ili učestalosti ponavljanja određene opasnosti i ozbiljnost posledice koju ta opasnost može da izazove;
15) sistem upravljanja sigurnošću (Safety Management System - SMS) obuhvata organizaciju, procedure i sistem odgovornosti kojima se uspostavlja i održava prihvatljiv nivo sigurnosti u radu provajdera vazduhoplovnih usluga;
16) stepen ozbiljnosti (Severity Class) je vrednovanje ozbiljnosti koje predstavlja izraz veličine uticaja opasnosti na operacije vazduhoplova i izražava se brojevima od 1 (najozbiljniji) do 5 (najmanje ozbiljan);
17) umanjenje rizika (Risk Mitigation) su mjere koje se preduzimaju sa ciljem kontrole ili sprječavanja opasnosti koja može da ima štetne posljedice i radi dovođenja rizika na nivo sigurnosti koji se može tolerisati;
18) vazduhoplovne usluge (Air Navigation Services - ANS) sastoje se od usluga upravljanja vazdušnim saobraćajem (Air Traffic Management - ATM), usluga komunikacije, navigacije i nadzora (Communication, Navigation and Surveillance Services - CNS), vazduhoplovnih meteoroloških usluga (Meteorological Services - MET) i usluga vazduhoplovnog informisanja (Aeronautical Information Services - AIS);
19) usluge upravljanja vazdušnim saobraćajem (Air Traffic Management - ATM) sastoje se od usluga u vazdušnom saobraćaju (Air Traffic Services - ATS), upravljanja protokom vazdušnog saobraćaja (Air Traffic Flow Management - ATFM) i upravljanja vazdušnim prostorom (Airspace Management - ASM);
20) usluge u vazdušnom saobraćaju (Air Traffic Services - ATS) su usluge kontrole letjenja (Air Traffic Control - ATC), informisanja vazduhoplova u letu (Flight information Services - FIS), uzbunjivanja (Alerting Services - ALR) i savjetodavne usluge (Advisory Services);
21) funkcionalni sistem (Functional System) je kombinacija opreme, procedura i ljudskih resursa koji su organizovani u cjelinu pružanja usluga upravljanja vazdušnim saobraćajem (ATM).

Pojam certifikata i važenje certifikata

Član 3

Provajderu koji ispunjava uslove propisane ovim pravilnikom, certifikat za pružanje vazduhoplovnih usluga (u daljem tekstu: certifikat) može izdati Agencija za civilno vazduhoplovstvo (u daljem tekstu: Agencija), na 48 mjeseci.
Certifikat se izdaje na 24 mjeseca, ukoliko u postupku izdavanja Agencija dopusti odstupanje iz čl. 5 i 6 ovog pravilnika.
Certifikat se izdaje za pružanje jedne ili više vrsta vazduhoplovnih usluga.

Uslovi za izdavanje certifikata

Član 4

Certifikat se izdaje podnosiocu zahtjeva koji ispunjava Opšte uslove iz Priloga 1 koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni dio i Posebne zahtjeve u zavisnosti od vrste vazduhoplovne usluge.
Posebni zahtjevi dati su u Prilozima 2, 3, 4 i 5 za pojedine vrste vazduhoplovnih usluga koji su odštampani uz ovaj pravilnik i čine njegov sastavni dio koji zavise od vrste vazduhoplovne usluge.
Na predlog podnosioca zahtjeva koji se podnosi uz zahtjev za izdavanje certifikata mogu se utvrditi dodatni uslovi koji su dati u Prilogu 9 koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni dio.
Vazduhoplovne usluge za koje se može zahtijevati izdavanje certifikata date su u Prilogu 7 ovog pravilnika koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni dio.

Odstupanja od Opštih uslova za izdavanje certifikata

Član 5

Podnosilac zahtjeva koji namjerava da pruža usluge isključivo u Crnoj Gori može da zahtijeva da Agencija, prilikom izdavanja certifikata, djelimično odstupi od primjene pojedinih Opštih uslova iz Priloga 1 ovog pravilnika ako namjerava da:
- pruža usluge u vazdušnom saobraćaju za potrebe opšte avijacije, za potrebe pružanja usluga iz vazduha (Aerial Work), za potrebe javnog avio-prevoza vazduhoplovima čija je maksimalna masa u polijetanju manja od 10 tona ili koji imaju manje od 20 putničkih sjedišta ili za potrebe javnog avio-prevoza čiji je prosječan zbir polijetanja i slijetanja manji od 10.000 godišnje, uzimajući u obzir prosjek u posljednje tri godine (bez obzira na maksimalnu težinu na polijetanju i broj putničkih sjedišta);
- pruža vazduhoplovne usluge koje ne spadaju u operativne usluge u vazdušnom saobraćaju, a ima planirani godišnji obrt od najviše 1.000.000 Eura.
Agencija ne može dopustiti odstupanja od Opštih uslova iz Priloga 1 ovog pravilnika koja se odnose na:
- tehničku i operativnu kompetentnost i sposobnost;
- upravljanje sigurnošću;
- ljudske resurse;
- otvoreno i transparentno pružanje usluga.

Odstupanja od Posebnih uslova za izdavanje certifikata

Član 6

Podnosilac zahtjeva koji namjerava da pruža usluge aerodromskog informisanja vazduhoplova u letu (Flight Information Service - AFIS) s najviše jednim radnim mjestom po