Na osnovu člana 35 Zakona o šumama ("Službeni list RCG", broj 55/00), Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, uz prethodno mišljenje Ministarstva zaštite životne sredine i uređenja prostora, donijelo je

PRAVILNIK

O NAČINU I USLOVIMA SAKUPLjANjA I KORIŠĆENjA NEZAŠTIĆENIH BILjNIH VRSTA

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 27 od 11. juna 2002; 64/03)

Član 1.

Ovim pravilnikom se bliže utvrđuju način i uslovi sakupljanja i korišćenja nezaštićenih biljnih vrsta, koje u komercijalne svrhe vrše šumarska preduzeća kojima su nezaštićene biljne vrste date na korišćenje i vlasnici šuma, sa liste nezaštićenih biljnih vrsta, koja je priložena uz ovaj pravilnik.

Član 2.

Sakupljanje i korišćenje nezaštićenih biljnih vrsta može se vršiti u količini koja je utvrđena opštom i posebnim osnovama, programom gazdovanja šumama, odnosno izvođačkim projektom i planom gazdovanja na način kojim se obezbjeđuje očuvanje njihovih populacija, na području pojedinih gazdinskih jedinica i katastarskih parcela.

Član 3.

Sakupljanje nezaštićenih biljnih vrsta, u zavisnosti od toga koji se njihovi djelovi, odnosno razvojni oblici koriste, vrši se tako da se:
- ne upotrebljavaju mehanička sredstva koja oštećuju ili uništavaju vegetativne organe (grebeni kod branja borovnica i dr.),
- ne vrši sakupljanje prije cvjetanja, odnosno plodonošenja,
- ne čupaju ili oštećuju podzemni organi (korjen, rizom i dr.),
- na području sakupljanja ostavi najmanje 20% od ukupno utvrđene količine.

Član 4.

Kod gljiva se sakupljaju samo plodonosna tijela i to isključivo uvrtanjem, bez čupanja i upotrebe oštrih predmeta, uz obavezno prekrivanje supstratom mjesta sa kojeg je ubrana gljiva.
Ne mogu se sakupljati, koristiti i stavljati u promet stari, crvljivi i bolesni primjerci gljiva kao ni mlade jedinke vrste vrgnja, bukovače i mlječnica, ako je prečnik šešira ispod 4 cm, odnosno jedinke vrsta lisičarke, smrčka i šampinjona, ako je prečnik šešira ispod 2 cm; kao i sve vrste nezaštićenih biljnih vrsta koje rastu u neposrednoj blizini prometnih puteva i na deponijama otpada.
Sakupljanje podzemnih vrsta gljiva (Tuber sp.-tartufi) vrši se pod sljedećim uslovima:
- trula i crvljiva plodonosna tijela podzemnih gljiva se ponovo zatrpavaju na mjestu vađenja;
- ne sakupljaju se plodonosna tijela bijelih tartufa prečnika manjeg od 1,5 cm;
- rupe nastale vađenjem plodonosnih tijela zatrpavaju se iskopanom zemljom.

Član 5.

Sakupljanje nezaštićenih biljnih vrsta utvrđenih osnovama i programom za gazdovanje šumama ne može se vršiti na istim površinama svake godine, već se između dva sakupljanja određuje period od najmanje jedne godine u kome se sakupljanje ne vrši.
Izuzetno od odredbe stava 1 ovog člana sakupljanje nezaštićenih biljnih vrsta na istim površinama može se odobriti i naredne godine samo u slučaju kada se na osnovu utvrđenog stanja populacije vrste na tom području procijeni da neće doći do ugrožavanja optimalne brojne populacije te vrste.
Ukoliko se u toku sakupljanja nezaštićenih biljnih vrsta procijeni da će se daljim sakupljanjem ugroziti optimalna brojnost populacije, nadležni organ za gazdovanje šumama zabraniće dalje sakupljanje.

Član 6.

Sakupljanje nezaštićenih biljnih vrsta na području zaštićenog prirodnog dobra vrši se pod uslovima propisanim ovim pravilnikom, ako propisima o režimu zaštite prirodnog dobra u cilju zaštite tog dobra nije drugačije određeno.

Član 6a

Nezaštićene biljne vrste se mogu dati na korišćenje šumarskim preduzećima:
1) registrovanim za sakupljanje, otkup i korišćenje nezaštićenih biljnih vrsta;
2) koja za poslove sakupljanja, odnosno otkupa imaju najmanje jedno zaposleno lice kvalifikovano za bavljenje tom djelatnošću.
O davanju na korišćenje nezaštićenih biljnih vrsta organ državne uprave nadležan za gazdovanje šumama i šumarsko preduzeće zaključuju ugovor kojim se utvrđuju uslovi, količina, područje i drugo što je od značaja za sakupljanje odnosno otkup nezaštićenih biljnih vrsta.
Ugovor iz stava 2 ovog člana zaključuje se na period koji ne može biti duži od jedne kalendarske godine.

Član 6b

Uvjerenje o kvalifikovanosti lica za sakupljanje, odnosno otkup nezaštićenih biljnih vrsta izdaje organ državne uprave nadležan za gazdovanje šumama.
Uvjerenje iz stava 1. ovog člana se stiče nakon uspješno završenog testiranja poznavanja biljnih vrsta, kao i poznavanja stručnih i zakonskih propisa potrebnih za ispravno i bezbjedno sakupljanje odnosno otkup nezaštićenih biljnih vrsta.
Organ državne uprave nadležan za gazdovanje šumama vodi evidenciju kandidata koji su uspješno završili testiranje iz stava 2. ovog člana.

Član 6c

Otkupljivač nezaštićenih biljnih vrsta dužan je da vodi evidenciju o komercijalnim sakupljačima (fizičkim licima) od kojih otkupljuje nezaštićene biljne vrste, otkupljenim količinama i lokalitetima sa kojih je vršeno sakupljanje, na osnovu evidencionog lista koji se čuva u dokumentaciji radi stavljanja na uvid organu državne uprave nadležnom za gazdovanje šumama i šumarskoj inspekciji.
Otkupljivač nezaštićenih biljnih vrsta jednom polugodišnje dostavlja kopije evidencionog lista organu državne uprave nadležnom za gazdovanje šumama.
Neće se dozvoliti otkup nezaštićenih biljnih vrsta otkupljivaču koji nema urednu evidenciju iz stava 1 ovog člana.

Član 6d

Evidencioni list sadrži podatke za svaki pojedinačni otkup nezaštićenih biljnih vrsta:
- ime i prezime sakupljivača;
- matični broj;
- adresu;
- datum i mjesto otkupa;
- naziv lokaliteta sa kojeg je izvršeno sakupljanje (za svaku vrstu);
- narodne nazive otkupljenih vrsta;
- otkupljenu količinu (za svaku vrstu);
- potpis sakupljivača;
- ime i prezime otkupljivača.

Član 7.

Izdavanje uvjerenja o porijeklu, koje mora sadržati količinu, vrstu, mjesto gdje je izvršeno sakupljanje nezaštićenih biljnih vrsta, vrši organ državne uprave nadležan za gazdovanje šumama.
Za izvoz nezaštićenih biljnih vrsta izvoznik je dužan da pribavi mišljenje Republičkog zavoda za zaštitu prirode, o tome da li se izvoz odnosne vrste vrši u skladu sa odredbama i ciljevima Konvencije o međunarodnoj trgovini ugroženim biljnim i životinjskim vrstama (CITES).

Član 8.

Organ državne uprave i šumarska preduzeća iz člana 7. ovog pravilnika vode evidenciju o sakupljanju, korišćenju i prometu nezaštićenih biljnih vrsta po vrsti i količini.

Član 9.

Odredbe ovog pravilnika ne odnose se na korišćenje i promet nezaštićenih biljnih vrsta koje se gaje na plantažama i drugim posebnim uzgajalištima, kao i na sakupljanje i korišćenje nezaštićenih biljnih vrsta u naučnoistraživačke i obrazovne svrhe.

Član 10.

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Republike Crne Gore".

Broj: 322/02-0901-2536, Podgorica, 30. maja 2002. godine
Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, Ministar Mr Milutin Simović, s.r.

SPISAK

nezaštićenih biljnih vrsta koje se mogu sakupljati, koristiti i stavljati u promet:

IBILjKE

Accacia dealbata Linkmimoza

Achillea abrotanoides (Vis.) Vis