Na osnovu člana 8 stava 2 Zakona o socijalnoj i dječjoj zaštiti ("Službeni list RCG", br. 45/93), Ministarstvo rada i socijalnog staranja donosi

PRAVILNIK

O NAČINU OSTVARIVANjA PRAVA IZ SOCIJALNE ZAŠTITE

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 5/94, 31/95, 47/01, 24/05)

Član 1

Ovim pravilnikom, u skladu sa zakonom, propisuje se način ostvarivanja prava iz socijalne zaštite, i to na:
1. materijalno obezbjeđenje porodice;
2. osposobljavanje za rad;
3. smještaj u ustanovu socijalne zaštite ili drugu porodicu;
4. naknadu za njegu i pomoć drugog lica;
5. zdravstvenu zaštitu;
6. pogrebne troškove;
7. usluge socijalnog rada.
1. Materijalno obezbjeđenje porodice

Član 2

Pravo na materijalno obezbjeđenje porodice (u daljem tekstu: materijalno obezbjeđenje) može ostvariti porodica, odnosno članovi porodice radi obezbjeđivanja materijalne i socijalne sigurnosti, pod uslovima predviđenim zakonom.

Član 3

Nesposobnim za rad smatra se:
1. žena starija od 60 godina, odnosno muškarac stariji od 65 godina života;
2. trudnica majka sa djecom do jedne godine života djeteta;
3. dijete do navršene 15-te godine života, a ako se nalazi na redovnom školovanju u srednjoj školi do kraja roka propisanog za to školovanje;
4. i druga lica kod kojih je utvrđena invalidnost I kategorije i lice kod koga je utvrđena nesposobnost za rad.

Član 4

Nesposobnost za rad lica iz tač. 1, 2 i 3 člana 3 ovog pravilnika dokazuje se izvodom iz matične knjige rođenih, a za lica iz tačke 4. na osnovu nalaza, ocjene i mišljenja socijalno ljekarske komisije republičkog organa uprave nadležnog za poslove socijalne i dječje zaštite, a za lica iz člana 9 stava 1. tačka 2. Zakona, na osnovu odgovarajuće dokumentacije.
Lica iz stava 1. tačke 3. ovog pravilnika starija od 15 godina života dostavljaju potvrdu o redovnom školovanju ili potvrdu da se nalaze na evidenciji kod Zavoda za zapošljavanje.

Član 5

Prihodi od ličnih primanja (plate, penzije, naknade na ime plate, naknade preko Zavoda za zapošljavanje, prihodi po osnovu izdržavanja i druge naknade po osnovu ličnih primanja) uzimaju se u visini iznosa ostvarenog u prethodnom kvartalu.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, ako pravno lice, zbog ekonomskih i drugih teškoća ne vrši redovne isplate plata, prihodi se uzimaju u visini mjesečno obračunatih iznosa u tom kvartalu.
Prihodi od samostalnog obavljanja djelatnosti, autorskih prava, patenata i tehničkih unapređenja, uzimaju se u visini iznosa koji služe kao osnov za obračun poreza i doprinosa u tekućoj godini.

Član 6

Prihodi od poljoprivrede i šumarstva po osnovu vlasništva, plodouživanja, ili drugog načina neposrednog korišćenja (pismeni ili usmeni ugovor), uzimaju se u visini ukupnog godišnjeg katastarskog prihoda iz prethodne godine valorizovanog koeficijentom utvrđenim za tekuću godinu.
Ako porodica posjeduje poljoprivredno zemljište, odnosno šume u površini propisanoj zakonom i daje ga u zakup, kao prihod uzima se katastarski prihod od tog zemljišta uvećan 10 (deset) puta, ukoliko nema dokaza o visini zakupnine.
Zakupnina iz stava 2. ovog člana, dokazuje se pismenim ugovorom ili na osnovu neposrednog uvida radnika centra.

Član 7

Prihodi koji se povremeno i privremeno ostvaruju uzimaju se u iznosu ostvarenom u tekućoj godini podijeljenom sa brojem mjeseci u kojem je ostvaren prihod.
Ostali prihodi koji podliježu plaćanju poreza i doprinosa uzimaju se u visini poreske osnovice za tekuću godinu.
U slučaju kada se porez plaća u godišnjem paušalnom iznosu, visina prihoda se utvrđuje na taj način što se paušalni iznos poreza pomnoži sa 100 i dobijeni iznos podijeli sa prosječnom stopom poreza za tu djelatnost.
Ako se na teritoriji opštine ne obavlja takva djelatnost, koristi se stopa doprinosa za slične djelatnosti.

Član 8

Kao prihod od imovine i imovinskih prava, u smislu ovog pravilnika, smatra se:
1) prihod od izdavanja u zakup nepokretnih i pokretnih stvari;
2) prihod od podstanarskih zakupnina (poslovnih prostorija, garaža, djelova stanova, stambenih i poslovnih zgrada i dr.), i
3) prihodi od drugih imovinskih prava, ako se na te prihode plaćaju porezi.
Prihodi u smislu stava 1. ovog člana uzimaju se u visini neto prihoda iz prethodne godine u iznosu koji služi kao osnovica za obračun poreza i doprinosa.
U slučaju otuđenja nepokretne ili pokretne imovine veće vrijednosti uzima se u obzir površina zemlje i tržišta vrijednost otuđene imovine, utvrđena od strane nadležnog opštinskog organa.

Član 9

Prihodi ostvareni preko Zavoda za zapošljavanje ne utiču na ostvarivanje prava, ukoliko se lice prijavi centru, nakon isteka roka za korišćenje te naknade, ako ispunjava ostale uslove za ostvarivanje prava na materijalno obezbjeđenje predviđene zakonom.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, licu koje je prijavljeno Zavodu za zapošljavanje, a nije u smislu Zakona o zapošljavanju ostvarilo pravo na novčanu naknadu, prihodi ostvareni u kvartalu, po osnovu ličnih primanja, koji prethodi podnošenju zahtjeva, ne utiču na ostvarivanje prava na materijalno obezbjeđenje porodice ako lice ispunjava ostale uslove predviđene zakonom i ovim pravilnikom.

Član 10

Svi prihodi porodice koji služe kao osnov za ostvarivanje prava na materijalno obezbjeđenje porodice svode se na mjesečni iznos.

Član 11

Obaveza i mogućnost srodnika koji ne živi u porodici sa nesposobnim za rad ili neobezbijeđenim licem, da pruži izdržavanje, određuje se u skladu sa zakonom.

Član 12

Iznos po osnovu obaveze izdržavanja utvrđen na način iz člana 10 ovog pravilnika, smatra se kao sopstveni prihod neobezbijeđenog lica, bez obzira da li se taj prihod stvarno ostvaruje ili ne.

Član 13

Neobezbijeđeno lice nema dovoljno sredstava za nužno izdržavanje ako njegovi ukupni prihodi iznose manje od osnova za ostvarivanje prava na materijalno obezbjeđenje porodice.
Ukoliko porodica posjeduje, odnosno koristi poslovni prostor bez obzira na njegovu površinu ne može, u smislu ovog pravilnika, ostvariti pravo na materijalno obezbjeđenje porodice.

Član 14

Kada porodica koristi ili daje pod zakup u gradskom ili prigradskom građevinskom reonu stan, odnosno porodičnu stambenu zgradu u obimu većem od zakonom propisanog, ne može, u smislu ovog pravilnika, ostvariti pravo na materijalno obezbjeđenje.

Član 14a

Kada se pravo na materijalno obezbjeđenje ostvaruje na osnovu neposrednog uvida od strane nadležne komisije centra, u smislu odredaba čl. 17b i 17v Zakona o socijalnoj i dječjoj zaštiti, komisija sačinjava izvještaj na obrascu koji je sastavni dio ovog pravilnika.

Član 15

Materijalno obezbjeđenje dodjeljuje se porodici, a kao nosilac prava određuje se jedan član porodice.

Član 16

(Brisan)

2. Pravo na osposobljavanje za rad

Član 17

Invalidna djeca i omladina ometena u razvoju koja se prema fizičkim i psihičkim sposobnostima i godinama života mogu osposobiti za rad mogu ostvariti pravo na profesionalnu rehabilitaciju i radno osposobljavanje za rad do navršenih 26 godina života u ustanovu socijalne zaštite ili u drugu porodicu, pod uslovima predviđenim zakonom i ovim pravilnikom.
Sticanje prava na osposobljavanje za rad vrši se na osnovu nalaza i predloga Komisije za razvrstavanje djece i omladine ometene u razvoju, u skladu sa posebnim propisima, u postupku koji vodi centar.

Član 18

Troškovi za osposobljavanje za rad padaju na teret lica iz člana 26 zakona i budžeta Republike.
Visina učešća u troškovima lica iz stava 1.