Na osnovu člana 7 Uredbe o zaštiti od buke ("Službeni list RCG", br. 24/95, 42/2000 i 25/2003), Ministarstvo zdravlja donosi

PRAVILNIK

O METODAMA I INSTRUMENTIMA MJERENjA BUKE I USLOVIMA KOJE MORAJU DA ISPUNjAVAJU ORGANIZACIJE ZA MJERENjE BUKE

(Objavljen u "Sl. listu RCG", br. 37/03)

IOSNOVNA ODREDBA

Član 1

Ovim pravilnikom propisuju se metode mjerenja buke, instrumenti kojima se mjeri buka, sadržaj izvještaja o rezultatima mjerenja i uslovi koje moraju da ispunjavaju organizacije koje vrše mjerenje buke.

IIMETODE MJERENjA BUKE

Član 2

Mjerenje nivoa buke i korigovanje izmjerenog nivoa, zavisno od vrste buke, obavlja se na način i po metodologiji sadržanoj u standardu JUS ISO 1996-2002.

1. Postupak mjerenja i izbor mjernog mjesta

Član 3

Izbor mjernih položaja na licu mjesta zavisi od cilja mjerenja, kako je specificirano u odgovarajućem međunarodnom standardu.
Mjerenje radi utvrđivanja usaglašenosti sa graničnim vrijednostima buke mora se izvesti na mjestima i visinama koji su utvrđeni u propisima o graničnim vrijednostima buke.
Mjerenja se obavljaju na otvorenom i zatvorenom prostoru.

Član 4

Mjerenje na otvorenom prostoru treba izvoditi tako da uticaj refleksije bude što manji, kad god je moguće na 3,5 m od bilo koje reflektujuće površine, osim tla. Kada nije drugačije specificirano, mjerna visina je od 1,2 m do 1,5 m iznad tla. Druge mjerne visine mogu biti specificirane odgovarajućim standardima.
Mjerenje na otvorenom prostoru u blizini objekta izvodi se na mjestima gdje je od značaja buka kojoj je objekat izložen.
Najbolji položaji za mjerenje su 1 do 2 metra od fasade i 1,2 do 1,5 metara iznad nivoa svakog ugroženog sprata.

Član 5

Mjerenja u zatvorenom prostoru se moraju izvoditi u zatvorenim prostorijama gdje se javlja potreba da se mjeri buka. Najbolji mjerni položaji su najmanje 1 metar od zidova ili drugih većih reflektujućih površina, od 1,2 do 1,5 metara iznad poda i oko 1,5 metara od prozora.
Buka se mjeri u prostoriji u kojoj se boravi, sa najvećim mjerodavnim nivoom buke.
Buka se mjeri pri zatvorenim prozorima i vratima ugrožene (prijemne) prostorije i zatvorenim svim ostalim vratima i prozorima u prostorijama preko kojih buka može da dopre do mjesta mjerenja. Vrata i prozori u prostoriji sa izvorom buke moraju da budu zatvoreni, ukoliko drugačije nije propisano radnim režimom vezanim za izvor buke. Ostali putevi prolaza buke (kanali i cijevi i sl.) zadržavaju se u zatečenom stanju, a ono se po potrebi i po mogućnosti opisuje u izvještaju.

2. Interval mjerenja i vrijeme mjerenja

Član 6

Pri izboru intervala mjerenja minimalni interval mjerenja mora biti dovoljno dug da obuhvati cjelokupan ciklus promjena nivoa buke koja je predmet mjerenja.
Kod promjenljivog nivoa buke, buka se mjeri u tri intervala mjerenja u toku dana (dnevni interval) i dva intervala mjerenja u toku noći (noćni interval): Dnevni interval vremena je vrijeme od 6,00 časova od 22,00 časa, a noćni interval je vrijeme od 22,00 do 6,00 časova (JUS U.J 6.090).
Svaki interval mjerenja kod promjenljive buke treba da traje najmanje 15 minuta.
Kada se buka mjeri na više mjernih mjesta, kao rezultat mjerenja uzima se aritmetička sredina nivoa buke, odnosno ekvivalentni nivo buke na pojedinim mjernim mjestima, pod uslovom da se sve izmjerene vrijednosti nalaze u intervalu do 5 dB A.
Kada se buka mjeri na jednom mjestu svi pojedinačni rezultati moraju se dati tabelarno.
Rezultati mjerenja buke, odnosno određivanje nivoa buke dobijeni kao decimalni broj, zaokružuju se na cijeli broj.
Pri mjerenju buke u spoljnoj sredini, meteorološki uslovi moraju biti bez uticaja na rezultate mjerenja (npr. ako vjetar duva od izvora buke prema zvukomjeru, brzina vjetra ne smije biti veća od 5 m/s).
U posebnim uslovima buka se može mjeriti na granici posjeda.

3. Brzina uzimanja uzoraka i širina klase

Član 7

Brzina uzimanja uzoraka pojedinačnih nivoa buke i širina klase zavise od vrste i trajanja buke.
Kod uobičajeno korišćenih zvukomjera sa RC-usrednjavanjem vremenske konstante iznose 0,125 s (Brzo-Fast) i 1 s (Sporo -Slow).
Kod dinamike pokazivanja impuls vrijeme porasta je 35s, a vrijeme opadanja 1,5 s.
Period uzorkovanja mora biti manji ili jednak vremenskoj konstanti, odnosno kod mjerenja sa dinamikom pokazivanja "Brzo" manji od 0,125 s, a sa dinamikom pokazivanja "Sporo" manji od 1 s.

4. Posebne karakteristike buke i korekcija nivoa

Član 8

Ako se iz spektra buke može razabrati istaknuti ton, treba odrediti vijeme i učestalost pojave kada se ton jasno čuje i njegovo postojanje se može dokazati tercnom analizom, tj. kada nivo jedne terce nadvisuje susjedne za 5 dB ili više dodatak za istaknuti ton je 6 dB. Kada se istaknuti ton čuje, a gornji kriterijum za tercu nije ispunjen, dodatak za istaknuti ton je 3 dB.
Ukoliko buka sadrži impulse (npr. udaranje čekića, zakivanje, udaranje pri tovarenju itd.) treba odrediti vrijeme učestalosti i vremenski raspored pojave impulsa i opisati stepen upadljivosti. Dodatak za buku koja sadrži impulse iznosi 5 dB, u slučaju kada maksimalni "A" nivo kod dinamike pokazivanja "impuls" razlikuje za najmanje 2 dB od maksimalnog nivoa kod dinamike "Brzo". Inače dodatak je 3 dB.
Ukoliko buka sadrži druge akustičke informacije, mora se odrediti vrijeme pojave i opisati vrsta i stepen upadljivosti. Dodatak