Na osnovu člana 108 stav 1 Zakona o lokalnoj samoupravi ("Sl. list RCG", br. 42/03, 28/06, 75/05, 13/06 i " Sl. list CG", br. 88/09 i 3/10) i člana 33 stav 1 tačka 38 Statuta Opštine Berane ("Sl. list RCG - Opštinski propisi", br 21/04 i 34/06 i " Sl. list CG - Opštinski propisi", broj 6/11), Skupština Opštine Berane, na sjednici održanoj 2. jula 2012. godine, donijela je

ODLUKU

o načinu i postupku učešća lokalnog stanovništva u vršenju javnih poslova

(Objavljeno u "Sl. listu CG - opštinski propisi", br. 22 od 17 jula 2012)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1

Ovom odlukom uređuje se način i postupak učešća lokalnog stanovništva u vršenju javnih poslova, oblici i mehanizmi učešća, subjekti, mjere i aktivnosti koje preduzimaju organi lokalne samouprave i organi lokalne uprave ( u daljem tekstu: organi opštine) u cilju podsticanja i uključivanja građana u procese planiranja, donošenja odluka i njihovoj implementaciji i druga pitanja u vezi sa načinom i postupkom učešća lokalnog stanovništva u vršenju javnih poslova.

Član 2

Organi opštine dužni su da obezbijede da građani, nevladine organizacije i druge organizacije i zainteresovane grupe, budu blagovremeno informisani o svim pitanjima koja su od značaja za njihov život i rad.
Građani i subjekti iz stava 1 ovog člana imaju pravo da dobiju potrebne informacije radi uključivanja u faze prethodnog izjašnjavanja, a naročito u pripremi planova, programa razvoja, utvrđivanja investicione politike, kao i izradi i donošenju propisa i drugih akata kojima se utvrđuju prava i obaveze građana, procedurama za ostvarivanje utvrđenih prava i izvršavanje obaveza kod organa opštine, kao i o drugim pitanjima koja su od interesa za ostvarivanje prava ili izvršavanje obaveza građana.

Član 3

Organi opštine dužni su da, prije donošenja odluke ili drugog akta, povratno informišu građane i druge podnosioce o zauzetim stavovima po njihovim predlozima, primjedbama ili sugestijama .

Član 4

Radi boljeg razumijevanja razloga za donošenje konkretnog akta, organi opštine dužni su da, prilagode formu akta i sadržaj rješenja i objašnjenja, sa potrebama i mogućnostima učesnika o pravima i finansijskim obavezama koja se aktom predlažu.

Član 5

Organi opštine dužni su da, u skladu sa odredbama ove odluke i u zavisnosti od konkretnih okolnosti i finansijskih mogućnosti opštine, koriste različite mehanizme radi podsticanja i uključivanja građana u proces odlučivanja.

II- OBLICI I MEHANIZMI UČEŠĆA

Član 6

Lokalno stanovništvo učestvuje u izjašnjavanju i odlučivanju u vršenju javnih poslova putem oblika neposrednog učešća građana utvrđenih zakonom - inicijativa, građanska inicijativa, zbor građana, referendum ( mjesni i opštinski) i putem drugih oblika utvrđenih Statutom opštine.

Član 7

Prethodno izjašnjavanje lokalnog stanovništva sprovodi se u postupku prije donošenja planskih akata ( plana razvoja, prostornih i urbanističkih planova, programa razvoja djelatnosti i investicionih programa).
Prethodno izjašnjavanje o aktima iz stava 1 ovog člana obezbeđuje se putem izjašnjavanja mjesnih zajednica i drugih zainteresovanih grupa u zajednici.
Organi opštine, u zavisnosti od prirode akta i finansijskih mogućnosti, mogu predhodno izjašnjavanje obezbijediti putem anketa, organizovanjem zbora građana, održavanjem stručnih rasprava, okruglih stolova ili drugih oblika izjašnjavanja.

Član 8

Lokalno stanovništvo učestvuje u odlučivanju, na način što se izjašnjava o aktima koje donosi lokalna samouprava, a naročito:
- Statutu opštine;
- planovima i programima razvoja;
- lokalnim planskim dokumentima;
- višegodišnjem investicionom planu;
- budžetu opštine;
- programu zaštite i unapređivanja životne sredine;
- programu uređivanja građevinskog zemljišta i
- odlukama i drugim aktima kojima se utvrđuju prava i obaveze građana.

Član 9

Organi opštine dužni su lokalnom stanovništvu, putem njeb sajta i na drugi odgovarajući način, učiniti dostupnim: izvještaj o realizaciji propisa i drugih akata koje donosi Skupština, izvještaj o radu predsjednika opštine, organa lokalne uprave i službi, izvještaj o ostvarivanju prava i izvršavanju obaveza građana i pravnih lica u prvostepenom i drugostepenom postupku, izvještaj o stanju uređenja prostora, odluke o o izboru najpovoljnije ponude i zaključene ugovore u postupku javnih nabavki i zaključene ugovore o raspolaganju imovinom.

Član 10

Organi opštine, podstiču učešće građana u javnom životu i putem drugih oblika: organizovanjem foruma potrošača i korisnika usluga, organizovanjem tematskih ili foruma interesnih grupa, panela građana, organizovanjem okruglih stolova i tribina o specifičnim problemima i pitanjima nacionalnih i etničkih zajednica, osoba sa invaliditetom, lica koja se nalaze u stanju socijalne potrebe, žena, omladine i djece, starih lica, penzionera kao i drugih zainteresovanih grupa i organizacija.

Član 11

Mehanizmi za učešće građana u vršenju javnih poslova su:
a) informisanje lokalnog stanovništva putem njeb sajtova, informativnih brošura, medija, biltena, medija planova, anketa, upitnika, panoa, oglasnih tabli za obavještavanje, pisanih ili telefonskih poziva i sl.
b) dobijanje predloga i mišljenja od građana putem dežurnih telefona, kutije primjedbi, knjige utisaka i sl.
c) edukacija lokalnih službenika, namještenika i građana putem organizovanja radionica,održavanje stalnih ili povremenih sastanaka, organizovanje seminara, informacionog centra, gostovanja predavača, organizovanja okruglih stolova i dr;
d) angažovanje volontera za pružanje pomoći licima u stanju socijalne potrebe;
e) obezbjeđivanje ućešča žena i nacionalnih i etničkih zajednica, mladih i drugih grupa u donošenju i razmatranju akata i dokumenata od značaja za njih;
f) učešće predstavnika nevladinih organizacija u radu radnih grupa na izradi: propisa, strateških dokumenata (programa i planova razvoja iz pojedinih upravnih oblasti), akcionih planova za realizaciju strateških i izradi i implementaciji drugih dokumenata iz nadležnosti opštine;
g) uključivanjem predstavnika nevladinih organizacija u izradi brošura, vodiča i drugih publikacija kojima se podstiče uključivanje građana u proces donošenja odluka kao i u realizaciji mjera i aktivnosti koje na tom planu preduzimaju nadležni organi opštine.

Član 12

Organi opštine dužni su da informisu građane o mehanizmima i oblicima njihovog učešća u procesu odučivanja i da stvore uslove za njihovu primjenu.

Član 13

Organi opštine dužni su da razvijaju razne oblike učešća mladih u procese planiranja i odlučivanja u opštini i njihovog konsultovanja.
Radi podrške aktivnostima organizacija i asocijacija mladih ili u cilju njihovog udruživanja, organi opštine podsticaće rad ovih organizacija i asocijacija konkretnim mjerama i aktivnostima, kao što su: osnivanje centra za mlade, omladinskih savjeta, đačkih parlamenata, planiranje slobodnog vremena mladih i društveno -kulturne aktivnosti, uspostavljanje saradnje sa školama, uključivanje mladih u programe stručnog osposobljavanja, podsticanje zapošljavanja,