ZAKON

O ŽIČARAMA ZA PREVOZ LICA

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 108 od 10. decembra 2013)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se način projektovanja, proizvodnja, konstrukcija, izgradnja i korišćenje žičara za prevoz lica, kao i podsistema i sigurnosnih komponenata koji se ugrađuju u postrojenja žičare za prevoz lica i uslovi za bezbjedan rad žičare i bezbjednost lica koja koriste žičare.

Član 2.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
a) komponenta postrojenja žičare je osnovni dio, grupa dijelova, podsklopovi ili cjeline montirane u postrojenja žičare koji mogu biti mehaničke, građevinske ili elektrotehničke, pneumatska ili hidraulična oprema ili oprema za automatizaciju i kontrolu,
b) linija žičare je prostor između tla i nosive užadi, po visini i između bočnih strana potrebnog svijetlog profila po širini,
v) održavanje žičare je skup administrativnih i tehničkih mjera koje se preduzimaju tokom vijeka trajanja neke komponente postrojenja žičare sa ciljem zadržavanja ili vraćanja komponente u stanje u kojem može obavljati traženu funkciju,
g) plan evakuacije je akt operatera koji sadrži detaljne procedure koje treba preduzeti prilikom evakuacije lica,
d) evakuacija predstavlja aktivnosti koje se preduzimaju u slučaju kada je postrojenje žičare prisilno zaustavljeno da bi se lica koja koriste žičaru bezbjedno vratila na stanicu,
đ) pogon žičare je skup uređaja i niz aktivnosti koje obuhvataju ispravno funkcionisanje podsistema žičare,
e) poremećaj je bilo koji događaj, osim nezgode, povezan s radom postrojenja žičare, a koji utiče na redovan i bezbjedan rad,
ž) operater je pravno lice koje je odgovorno za bezbjedan i redovan rad žičare,
z) uspinjača je žičara kod koje se vozila vuku pomoću jednog ili više užadi po posebno uređenoj trasi, a vozila se kreću na točkovima po šinama ili izgrađenoj stazi koja je prilagođena trasi,
i) uže je nosivi ili pogonski element kod postrojenja žičara, a može biti nosivo, vučno, transportno i zatezno,
j) viseća žičara je žičara kod koje su vozila ovješena o jedno ili više užadi,
k) vozilo je komponenta žičare i uspinjače koja uz kabine, sjedišta i košare obuhvata i sve komponente koje ih učvršćuju na uže,
l) vučnica je žičara koja vuče lice na skijama ili drugoj odgovarajućoj opremi koristeći vučne uređaje po vučnoj trasi,
lj) žičara s kružnim kretanjem je žičara kod koje se vozila kreću na način da se pomjeraju uvijek u istom smjeru duž svoje trase,
m) žičara s povratnim kretanjem je žičara kod koje se vozila između stanica kreću tako da se pomjeraju naprijed i nazad, a opremljena je sa dva zatvorena vozila ili grupama vozila trajno spojenim za vučno uže,
n) operativno-tehnički zahtjevi su odredbe i mjere koje utiču na projektovanje i izvođenje, a obezbjeđuju sigurnost rada postrojenja i
nj) izvršni radnici su lica koja obavljaju poslove koji se tiču rada, održavanja i kontrole žičara.

Član 3.

(1) Žičare su postrojenja sastavljena od više komponenti, koje su projektovane, proizvedene, sklopljene i koriste se za prevoz lica.
(2) Žičare se, u zavisnosti od konstrukcije i namjene, dijele na sljedeće:
a) uspinjače;
b) viseće žičare, koje se dijele na:
1) žičare s povratnim tokom,
2) žičare s kružnim tokom, i to:
- žičare s kružnim kretanjem kod kojih se vozila tokom rada mogu odvojiti,
- žičare s kružnim kretanjem kod kojih su vozila tokom rada stalno pričvršćena na uže;
v) vučnice, koje se dijele na:
1) fiksne vučnice koje su trajno postavljene na određenoj lokaciji i
2) privremeno postavljene vučnice s nisko vođenim užetom.

Član 4.

(1) Pod postrojenjem iz člana 3. stav 1. ovog zakona podrazumijeva se cijeli sistem postavljen na mjesto upotrebe, koji se sastoji od infrastrukture i sljedećih podsistema:
a) užad i spojevi,
b) pogonski uređaj i kočnice,
v) mašinska oprema,
g) vozila,
d) elektrotehnički uređaji i
đ) spasilačka oprema.
(2) Infrastruktura iz stava 1. ovog člana projektuje se za svako postrojenje i postavlja na mjestu upotrebe, a podrazumijeva trasu žičare, objekte za stanice i objekte duž linije kretanja koji su potrebni za izgradnju i rad postrojenja, uključujući i temelje, kao i projektnu dokumentaciju.

II- PROJEKTOVANjE, KONSTRUKCIJA I IZGRADNjA ŽIČARA

Član 5.

(1) Žičare se projektuju i izrađuju u skladu sa standardima, propisima i tehničkim karakteristikama, uzimajući u obzir vrstu postrojenja, tehničke osobine terena, okolinu, atmosferske i meteorološke uslove, kao i objekte i prepreke smještene u blizini trase žičare, vodeći računa da se ne zagađuje okolina i da se ne ugrožava bezbjednost tokom rada i održavanja.
(2) Između vozila, vučnih uređaja, pruga, užadi, objekata i prepreka u blizini, na zemlji ili u vazduhu, obavezno se obezbjeđuje dovoljna horizontalna i vertikalna udaljenost, pri čemu se uzimaju u obzir pomjeranje užadi i vozila, odnosno vučnih uređaja i u najnepovoljnijim uslovima rada u skladu sa preporukama proizvođača i odgovarajućim standardima.
(3) Prilikom određivanja najvećeg razmaka između vozila i tla uzima se u obzir vrsta postrojenja, tip vozila, kao i postupak spasavanja, a kod otvorenih kabina i opasnost od pada i psihološki faktori povezani sa strahom od visine.
(4) Brzina vozila ili vučnih uređaja, razmak, ubrzanje i usporenje određuju se na osnovu preporuka proizvođača opreme i standarda, a kojima se u svakom trenutku rada garantuje bezbjednost lica i bezbjedan rad žičare.
(5) Uslove vožnje i kočenja iz stava 4. ovog člana propisuje operater na osnovu preporuka proizvođača opreme i odgovarajućih standarda.

Član 6.

(1) Prilikom projektovanja, postavljanja i opremanja stanica i objekata duž trase vodi se računa o stabilnosti, bezbjednom vođenju užadi, vozila i vučnih uređaja, te nesmetanom održavanju stanica i objekata u svim uslovima rada.
(2) Pristup mjestima namijenjenim za ulaz i izlaz lica organizuje se tako da se vodi računa o kretanju i zaustavljanju vozila i da se garantuje bezbjednost, posebno na mjestima gdje postoji opasnost od pada.
(3) Obavezni uslovi za postrojenja žičare, stanice, noseće stubove, temelje i drugu infrastrukturu definisani su propisima kojima se uređuje oblast uređenja prostora i građenja.
(4) Operater, na osnovu preporuka proizvođača opreme i standarda, donosi akt kojim uređuje način bezbjednog kretanja užadi i vozila, te bezbjednost prilikom održavanja žičare.

Član 7.

Ako se trasa žičare ukršta, paralelna je ili se nalazi u blizini željezničke pruge, puta, dalekovoda, aerodroma ili drugih žičara, primjenjuju se uslovi utvrđeni propisima iz oblasti građenja da bi se izbjegle međusobne smetnje i opasnosti, kao i omogućilo spasavanje i evakuacija lica sa trase žičare.

Član 8.

(1) Prilikom postavljanja i održavanja užadi potrebno je obezbijediti da se:
a) spriječi kidanje užadi i njihovih veza,
b) ne prelaze dozvoljene vrijednosti opterećenja,
v) osigura položaj na nosačima i spriječi iskliznuće sa nosača i
g) vrši stalni nadzor ovlašćenog lica.
(2) U slučaju iskliznuća užeta preduzimaju se mjere da se uže zadrži i pogon žičare zaustavi, bez opasnosti za lica.
(3) Izbor, transport, skladištenje, pregled, održavanje, učvršćivanje krajeva, te način ispitivanja užadi utvrđeni su u preporukama proizvođača opreme i standardima propisanim za ovu oblast.
(4) Operater propisuje način ispravnog postavljanja i korišćenja užadi, te mjere koje se preduzimaju u