ZAKON

O ZDRAVSTVENOM NADZORU ŽIVOTNIH NAMIRNICA I PREDMETA OPŠTE UPOTREBE

(Objavljeno u "Sl. listu SRBiH", br. 43 od 26 decembra 1986, 18/90, 7/92 i "Sl. list RBiH" br. 8/93, 13/94)

I- OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Zdravstveni nadzor životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe vrši se u skladu sa Zakonom o zdravstvenoj ispravnosti životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe ("Službeni list SFRJ", br. 55/78 i 58/85), ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu ovih zakona.

Član 2.

Zdravstveni nadzor iz prethodnog člana obuhvata:
1. proizvodnju životnih namirnica, sirovine namijenjene za proizvodnju životnih namirnica, sirovine namijenjene za proizvodnju životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe;
2. promet životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe;
3. prostorije odnosno objekte u kojima se životne namirnice, sirovine namjenjene za proizvodnju životnih namirnica i predmeti opšte upotrebe proizvode, čuvaju i stavljaju u promet;
4. postrojenja, namještaj, pribor i uređaje koji služe za proizvodnju i promet životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe;
5. lica koja rade u proizvodnji i prometu životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe.

Član 3.

Pod proizvodnjom životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe, u smislu ovog zakona, podrazumijeva se njihova priprema, obrada i prerada. Pod prometom životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe, u smislu ovog zakona, podrazumijeva se njihovo opremanje, prevoz, uskladištenje i prodaja, kao i svaki drugi način stavljanja u promet životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe.

II- USLOVI ZA PROIZVODNjU I PROMET ŽIVOTNIH NAMIRNICA I PREDMETA OPŠTE UPOTREBE

Član 4.

Proizvodnja i promet životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe može se vršiti pod uslovima koji obezbeđuju higijenski postupak sa životnim namirnicama i predmetima opšte upotrebe.

Član 5.

Organizacije udruženog rada koje proizvode životne namirnice i predmete opšte upotrebe na industrijski način dužne su da:
1. prije početka proizvodnje životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe za tržište vrše ispitivanje sirovina namjenjenih za proizvodnju životnih namirnica radi provjeravanja njihove zdravstvene ispravnosti;
2. prije stavljanja u promet životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe vrše njihovo ispitivanje radi utvrđivanja zdravstvene ispravnosti;
3. vode evidenciju o izvršenim ispitivanjima.
Organizacije iz prethodnog stava mogu da vrše za svoje potrebe ispitivanja iz tač. 1. i 2. prethodnog stava, ako ispunjavaju uslove u pogledu prostorija, opreme i kadrova.
Na zahtjev organizacije iz stava 1. ovog člana ispitivanje iz člana iz stava 1. tač. 1. i 2. ovog člana mogu vršiti i ovlašćene organizacije udruženog rada, ako ispunjavaju uslove u pogledu prostorija, opreme i kadrova.
Rješenje o ispunjavanju uslova iz st. 2. i 3.. ovog člana donosi predsjednik Republičkog komiteta za zdravstvo i socijalnu zaštitu.

Član 6.

Organizacije udruženog rada koje nisu obuhvaćene prethodnim članom, a proizvode životne namirnice i predmete opšte upotrebe za tržište i radni ljudi koji samostalno obavljaju djelatnost ličnim radom sredstvima u svojini građana i proizvode životne namirnice i predmete opšte upotrebe za tržište (u daljem tekstu: samostalni proizvođači životnih namirnica) vrše ispitivanje proizvoda iz stava 1. tač. 1. i 2. prethodnog člana preko ovlašćenih organizacija udruženog rada iz stava 3. prethodnog člana.
Ispitivanje iz prethodnog stava vrši se u obimu i rokovima koje odredi opštinski organ uprave nadležan za poslove sanitarne odnosno veterinarske inspekcije, a najmanje jedanput mjesečno.

Član 7.

U restoranima društvene ishrane uzimaju se uzorci životnih namirnica radi laboratorijskog ispitivanja, i to:
1. u restoranima koji proizvode do 500 obroka dnevno - jedan uzorak mjesečno;
2. u restoranima koji proizvode do 100 obroka dnevno - dva uzorka mjesečno;
3. u restoranima koji proizvode preko 1000 obroka dnevno - tri uzorka mjesečno.
Pod restoranima društvene ishrane, u smislu prethodnog stava, podrazumijeva se organizovana društvena ishrana u objektu društvenog standarda organizacije udruženog rada, druge samoupravne organizacije i zajednice, državnog organa, društveno-političke organizacije, društvene organizacije i udruženja građana za njihove radnike, radnike njihovih radnih zajednica, odnosno članove.
Ispitivanja iz stava 1. ovog člana vrše ovlašćene organizacije udruženog rada iz člana 5. stav 3. ovog zakona.

Član 8.

Prostorije odnosno objekti u kojima se životne namirnice, sirovine namjenjene za proizvodnju životnih namirnica i predmeti opšte upotrebe proizvode, čuvaju i stavljaju u promet moraju ispunjavati uslove koji obezbjeđuju njihovu higijensku ispravnost.

Član 9.

Zabranjeno je vršiti proizvodnju i promet životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe u prostorijama:
1. koje se upotrebljavaju za stanovanje ili imaju direktnu vezu sa prostorijama za stanovanje;
2. koje su u neposrednoj blizini objekata, prostorija ili uređaja koji mogu nepovoljno uticati na zdravstvenu ispravnost životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe;
3. u kojima se drži roba koja može zagaditi životne namirnice i predmete opšte upotrebe, odnosno koja može prenijeti na životne namirnice i predmete opšte upotrebe otrovne materije ili druge materije štetne po zdravlje ljudi.
U prostorijama u kojima se vrši proizvodnja i promet životnih namirnica zabranjeno je pružanje ugostiteljskih usluga.

Član 10.

Postrojenja, namještaj, pribor i uređaji koji se koriste pri proizvodnji i prometu životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe moraju biti izrađeni od materijala koji neće uticati na higijensku ispravnost životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe ili štetno odnosno nepovoljno uticati na zdravlje potrošača i moraju ispunjavati uslove koji omogućavaju njihovo higijensko održavanje.

Član 11.

Prevoz životnih namirnica mora se vršiti prevoznim sredstvima i u ambalaži koji ispunjavaju uslove za higijenski prevoz životnih namirnica.
Prevozna sredstva i ambalaža namijenjeni za prevoz odnosno prenos životnih namirnica ne smiju se upotrebljavati u druge svrhe.

Član 12.

Lica koja rade u proizvodnji i prometu životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe moraju ispunjavati propisane zdravstvene uslove.

Član 13.

Organizacije udruženog rada iz člana 5. stava 1. i člana 6. stav 1. ovog zakona, kao i samostalni proizvođači životnih namirnica dužni su da obezbijede licima koja rade u proizvodnji i prometu životnih namirnica, sirovina namijenjenih za proizvodnju životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe:
1. sticanje potrebnih znanja o higijeni životnih namirnica, sirovina namijenjenih za proizvodnju životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe, kao i o ličnoj higijeni;
2. posebnu radnu odjeću, a gdje to uslovi rada zahtijevaju i posebnu radnu obuću.

Član 14.

Republički komitet za zdravstvo i socijalnu zaštitu donijeće bliže propise o uslovima iz člana 4, člana 5. st. 2. i 3. čl. 8. i 10, člana 11. stav 1. i člana 12. ovog zakona, kao i o načinu i obimu sticanja potrebnih znanja iz tačke 1. prethodnog člana i o radnoj odjeći i obući iz tačka 2. prethodnog člana.

III- ZDRAVSTVENI NADZOR

Član 15.

Zdravstveni nadzor iz člana 2. ovog zakona vrši opštinski organ uprave nadležan za poslove sanitarne inspekcije, a u odnosu na životne namirnice životinjskog porekla i organ uprave nadležan za poslove veterinarske inspekcije.
Poslove zdravstvenog nadzora, u okviru nadležnosti organa iz prethodnog stava, vrši sanitarni odnosno veterinarski inspektor.

Član 16.

Zdravstveni pregled životnih namirnica, sirovina namijenjenih za proizvodnju životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe vrši se na mjestima gdje se proizvode, kao i na mjestima gdje se čuvaju ili stavljaju u promet.
Republički komitet za zdravstvo i socijalnu zaštitu donijeće bliži propis o načinu vršenja zdravstvenog pregleda iz prethodnog stava.

Član 17.

U vršenju zdravstvenog nadzora sanitarni odnosno veterinarski inspektor ovlašćen je da:
1. naredi obustavljanje proizvodnje i prometa sumnjivih životnih namirnica, sirovina namijenjenih za proizvodnju životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe, dok se ne utvrdi njihova zdravstvena ispravnost;
2. zabrani proizvodnju i promet neispravnih životnih namirnica, sirovina namijenjenih za proizvodnju životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe;
3. naredi otklanjanje nedostataka u proizvodnji i prometu životnih namirnica, sirovina namijenjenih za proizvodnju životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe.
4. zabrani upotrebu prostorija, uređaja i opreme za proizvodnju i promet životnih namirnica i predmeta opšte upotrebe, dok se ne obezbijede propisani uslovi.

Član 18.

Prilikom vršenja zdravstvenog nadzora sanitarni odnosno veterinarski inspektor može donijeti usmeno rješenje za izvršenje određenih mjera:
1. ako opasnost po zdravlje ili život ljudi zahtijeva da se određene mjere preduzmu odmah;
2. ako se radi o životnim namirnicama koje proizvođač životnih namirnica stavlja u promet na pijacama ili drugim javnim mjestima na kojima nije dozvoljen promet životnih namirnica:

Član 19.

Po zahtjevu stranke organ koji je donio usmeno rješenje dužan je da ga izda stranci u pismenom obliku, najkasnije u roku od osam dana od dana podnošenja zahtjeva.
Zahtjev se može podnijeti u roku od dva mjeseca od dana donošenja usmenog rješenja.

Član 20.

Sanitarni odnosno veterinarski inspektor rješenjem naređuje izvršenje određenih