ZAKON

O ZAŠTITI NA RADU BRČKO DISTRIKTA BiH

(Objavljeno u "Sl. glasniku Brčko Distrikta", br. 31 od 29 novembra 2005, 35/05)

I. OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se zaštita na radu kao djelatnost od posebnog društvenog interesa, nosioci sprovođenja i unapređivanja zaštite na radu, njihova prava, obaveze i odgovornosti, kao i druga pitanja koja se odnose na zaštitu na radu.

Član 2.

Zaštitu na radu u smislu ovog zakona obuhvata skup organizovanih mjera i aktivnosti usmjerenih na stvaranje uslova koji obezbjeđuju sigurnost na radu, na sprečavanje i otklanjanje opasnosti i štetnosti koje mogu prouzrokovati povrede na radu, profesionalna i druga oboljenja i oštećenja zdravlja radnika na radu ili radne sposobnosti radnika, kao i na zaštitu čovjekove okoline.

Član 3.

Pravo na zaštitu na radu imaju:
1. radnici u radnom odnosu u preduzeću, odnosno kod preduzetnika,
2. sva lica koja se po bilo kom osnovu nalaze na radu, kao i učenici i studenti na praktičnoj nastavi i radnoj praksi u preduzeću, odnosno kod preduzetnika,
3. učenici i studenti na praktičnoj nastavi, na stručnoj praksi u odgojno-obrazovnoj ustanovi,
4. lica na stručnom osposobljavanju, prekvalifikaciji ili dokvalifikaciji u preduzeću, odnosno kod preduzetnika,
5. lica na profesionalnoj rehabilitaciji,
6. učesnici dobrovoljnih i javnih radova organizovanih u javnom interesu (izgradnja puteva, vodovoda i sl.), omladinskih radnih akcija i takmičenja (proizvodna, sportska itd.),
7. lica koja se nalaze na izdržavanju kazne (radionice, radilišta i sl.) i na drugom mjestu rada.
Zaštitu na radu iz tački 1, 2 i 5 ovog člana obezbjeđuje preduzeće odnosno preduzetnik, iz tački 3 i 4 obrazovna organizacija, iz tačke 6 organizator radova i takmičenja, a iz tačke 7 ustanove za izdržavanje kazne.

Član 4.

Zaštita na radu je sastavni dio organizacije rada i radnog procesa, a obuhvata mjere i sredstva neophodne za ostvarivanje bezbjednih uslova rada.
Bezbjedni uslovi rada ostvaruju se primjenom tehničkih, organizacionih, zdravstvenih i drugih mjera kojima se obezbjeđuje:
1. da se radna sredina projektuje, izrađuje i održava tako da se rad obavlja prema prirodi posla, primjenom mjera zaštite od opasnosti po život i zdravlje radnika;
2. da se radni uslovi prilagode fizičkim i psihičkim osobinama i sposobnostima radnika, a tehnologija i organizacija rada postave tako da radnik obavlja poslove u optimalnom položaju;
3. da se radnici raspoređuju na poslove i radne zadatke isključivo po njihovim stručnim, fizičkim i duševnim sposobnostima i pod uslovima da su upoznati sa opasnostima i mjerama zaštite na radu za poslove i radne zadatke na koje se raspoređuju;
4. da radne prostorije budu urađene i opremljene na način koji obezbjeđuje zdravu radnu sredinu;
5. da mašine, alati, električne, gromobranske i druge instalacije, oprema i druga tehnička sredstva budu projektovani, postavljeni i upotrijebljeni na način koji obezbjeđuje odgovarajuću sigurnost radnika;
6. da se opasne materije koje mogu prouzrokovati profesionalna oboljenja ili povredu na radu mogu upotrebljavati samo u uslovima koji obezbjeđuju sigurnost radnika i zaštitu životne sredine;
7. da se sredstva lične zaštite upotrebljavaju samo kada ne postoji mogućnost primjene drugih odgovarajućih mjera zaštite na radu.

Član 5.

Odgojno-obrazovne organizacije dužne su da kroz nastavni plan i program obezbijede da učenici i studenti stiču odgovarajuće znanje iz oblasti zaštite na radu, u obimu koji odgovara potrebi struke i obrazovnog profila za koju se vrši obrazovanje.

Član 6.

Kada se uvodi nova tehnologija za koju nisu propisane mjere zaštite na radu, primjenjuju se priznata pravila zaštite na radu koja su naučno dokazana ili u praksi provjerena do donošenja odgovarajućih propisa.

II. MJERE ZAŠTITE NA RADU

Član 7.

Mjere kojima se obezbjeđuje zaštita na radu su:
1. mjere kojima se neposredno obezbjeđuje sigurnost na radu,
2. mjere u vezi sa uslovima rada i
3. mjere u vezi s posebnim pravima zaštite radnika. Mjere zaštite na radu iz prethodnog stava utvrđuju se zakonom, propisima donesenim na osnovu zakona i aktom preduzeća ili preduzetnika.

1. MJERE KOJIMA SE NEPOSREDNO OBEZBJEĐUJE SIGURNOST NA RADU

Član 8.

Mjere kojima se neposredno obezbjeđuje sigurnost na radu obuhvataju opće, posebne i mjere koje su obavezne sprovesti određene organizacije, preduzeća i preduzetnici.
Opće mjere primjenjuju se na svim radnim mjestima.
Posebne mjere zaštite na radu primjenjuju se na određenim radnim mjestima kada se zbog specifičnih opasnosti i štetnosti zaštita ne može obezbijediti primjenom općih mjera.

A) OPĆE MJERE ZAŠTITE NA RADU

Član 9.

Opće mjere zaštite na radu obuhvataju:
- uslove koje treba da ispunjavaju radne i pomoćne prostorije,
- uslove koje treba da ispunjavaju električne, gromobranske i druge instalacije,
- obezbjeđenje odgovarajućih saobraćajnica,
- upotreba bezbjednih sredstava rada,
- pružanje prve pomoći,
- obezbjeđenje potrebne temperature, ventilacije, osvjetljenja,
- ograničenje buke i vibracija,
- otklanjanje štetnih uticaja kod rada na otvorenom prostoru,
- djelovanje štetnih materija i opasnih zračenja,
- sprečavanje požara i eksplozije.
Ako se opasnosti i štetnosti kojima su izloženi radnici ne mogu na drugi način efikasno otkloniti, preduzeće ili preduzetnik su dužni obezbijediti sredstva i opremu za ličnu zaštitu na radu (u daljnjem tekstu: sredstva lične zaštite).

B) POSEBNE MJERE ZAŠTITE NA RADU

Član 10.

Posebne mjere zaštite na radu određuju se kod radova koji se izvode: pod zemljom, pod vodom, u vodi i vlazi, pri visokim i niskim temperaturama, na otvorenom prostoru, na visini, na pokretnim objektima, sa kancerogenim materijama, štetnim agensima i opasnim zračenjima, fizičkim štetnostima u zagađenoj atmosferi i pri hemijskotehnološkim procesima gdje prijeti opasnost od zaraznih bolesti.

C) MJERE KOJE SU OBAVEZNI SPROVODITI PREDUZEĆA ILI PREDUZETNICI

Član 11.

Preduzeće ili preduzetnik koji izrađuje tehničku dokumentaciju za objekte namijenjene za radne i pomoćne prostorije i objekte gdje se obavlja tehničkotehnološki proces rada, obavezan je:
1. pri izradi tehničke dokumentacije uprojektovati propisane mjere zaštite na radu i propisane mjere zaštite životne sredine u skladu s tehnološkim projektnim zadatkom;
2. uz tehničku dokumentaciju izraditi prilog o zaštiti na radu i zaštiti životne sredine s naznakom svih opasnosti po život i štetnosti po zdravlje radnika i građana, koji mogu da se pojave pri korištenju objekta i sa svim mjerama koje su predviđene da se ove opasnosti otklone, a štetnosti otklone ili svedu u dozvoljene granice.
3. navesti sve propise koji su korišteni pri izradi tehničke dokumentacije.
Ako u izradi tehničke dokumentacije učestvuje više preduzeća ili preduzetnika, svaki je dužan za svoj dio urađenog projekta uraditi potrebnu dokumentaciju predviđenu u tačkama 1, 2 i 3 ovog člana.

Član 12.

Izvođač radova građevinskih objekata, namijenjenih za radne i pomoćne prostorije, odnosno izvođač tehničkotehnoloških procesa obavezan je da izvodi radove prema tehničkoj dokumentaciji i obezbijedi dokaz od komisije za tehnički prijem da je objekat odnosno tehničko- -tehnološki proces izveden prema tehničkoj dokumentaciji u kojoj su projektovane mjere zaštite na radu i da ispunjava uslove iz projektne dokumentacije.
Ako u izgradnji građevinskih objekata odnosno izgradnji (montaži) tehničkotehnoloških procesa učestvuje više izvođača, investitor je obavezan da na osnovu dokaza iz prethodnog stava obezbijedi jedinstveni dokaz komisiji za tehnički prijem da je objekat izgrađen odnosno tehničko- -tehnološki proces izveden prema tehničkoj dokumentaciji u kojoj su projektovane mjere zaštite na radu.
U sastavu komisije za tehnički prijem izgrađenih poslovnih objekata mora biti stručno lice koje se bavi zaštitom na radu ili inspektor zaštite na radu.

Član 13.

Preduzeća ili preduzetnici koji se bave izgradnjom objekata, tehnoloških procesa, elektro, vodovodnih, gromobranskih i drugih instalacija (čiji radovi traju duže od sedam dana) obavezni su:
1. osam dana prije početka izvođenja radova prijaviti početak rada inspekciji zaštite na radu i
2. osam dana prije početka izvođenja radova uraditi elaborat o uređenju radilišta.
: