ZAKON

O VOLONTIRANjU

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 89 od 17. oktobra 2013)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom definišu se osnovni pojmovi u vezi sa volontiranjem, uslovi volontiranja, principi za organizovanje volontiranja, uslovi zaključivanja ugovora o volontiranju, prava i obaveze volontera i organizatora volontiranja, društveno vrednovanje, podsticanje i razvoj volontiranja i druga pitanja od značaja za obavljanje volontiranja.

Član 2.

(1) Volontiranje je aktivnost od opšteg interesa za Republiku Srpsku (u daljem tekstu: Republika) kojom se doprinosi poboljšanju kvaliteta života, aktivnom uključivanju građana u društvene procese i razvoju humanijeg i ravnopravnijeg demokratskog društva.
(2) Volontiranjem se stiču iskustva i vještine potrebne i korisne za aktivno učešće u društvu, lični razvoj i opšte dobro.

Član 3.

Volontiranje u smislu ovog zakona je organizovana dobrovoljna aktivnost ili pružanje usluge ili obavljanje aktivnosti u cilju opšte, zajedničke dobrobiti ili dobrobiti drugog lica bez isplate novčane naknade ili potraživanja druge imovinske koristi, osim ako ovim zakonom nije drugačije određeno.

Član 4.

Ovim zakonom se ne ograničava mogućnost volontiranja koja se dešavaju sporadično ili spontano, bez utvrđenog organizatora volontiranja, na dobrovoljnom osnovu i bez novčane naknade, sa ciljem opšte, zajedničke dobrobiti ili dobrobiti drugog lica, kao i dobrovoljne vaspitno-obrazovne aktivnosti djece do 15 godina koje se organizuju u cilju opšte društvene koristi, ali se na ove oblike volontiranja ne primjenjuju odredbe ovog zakona.

Član 5.

Volontiranjem se, u smislu ovog zakona, ne smatra:
a) stručno osposobljavanje bez zasnivanja radnog odnosa koje predstavlja volonterski rad, uređeno propisima iz oblasti radnih odnosa ili drugim propisima,
b) obavljanje usluga ili aktivnosti koje je jedno lice obavezno da pruži drugom licu na osnovu zakona ili drugih propisa,
v) izvršavanje posebnih obaveza u skladu sa sudskim odlukama,
g) obavljanje usluga ili aktivnosti koje su uobičajene u porodičnim, prijateljskim ili komšijskim odnosima i
d) obavljanje usluga ili aktivnosti koje se odnose na besplatno i nepovratno davanje imovine, novca i besplatno davanje na upotrebu pokretne i nepokretne imovine.

Član 6.

Gramatički izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanje muškog ili ženskog roda podrazumijevaju oba roda.

II- USLOVI VOLONTIRANjA

Član 7.

Volontiranje je aktivnost koja može da traje najviše do 30 časova sedmično, izuzev u slučajevima u kojima je organizator volontiranja privredno društvo, odnosno javno preduzeće kada volonterska aktivnost može da traje najviše osam časova mjesečno.

Član 8.

(1) Volonter može biti svako fizičko lice starije od 15 godina koje u Republici obavlja volonterske usluge u skladu sa ovim zakonom.
(2) Maloljetni volonter je lice od 15 do 18 godina na koje se primjenjuju posebni principi zaštite maloljetnih volontera u skladu sa članom 16. ovog zakona.

Član 9.

(1) Volontiranje organizuje organizator volontiranja.
(2) Organizator volontiranja može biti, pod uslovom da je registrovan ili nadležan na teritoriji Republike:
a) svako pravno lice registrovano u skladu sa propisima koji regulišu rad udruženja i fondacija,
b) republički organ uprave,
v) organ jedinice lokalne samouprave,
g) javna ustanova,
d) privatna ustanova koja se bavi zdravstvenom zaštitom, obrazovanjem i vaspitanjem,
đ) vjerska zajednica.
(3) Privredno društvo, odnosno javno preduzeće može da bude organizator volontiranja u skladu sa ovim zakonom ako:
a) kao organizator angažuje svoje zaposlene kao volontere,
b) zaposleni dobrovoljno volontiraju,
v) organizuje volontiranje svojih zaposlenih za opšte dobro, odnosno dobro drugog lica na poslovima van djelatnosti i prostorija privrednog društva, odno sno javnog preduzeća i u saradnji sa bilo kojim organizatorom volontiranja definisanim stavom 2. ovog člana,
g) se obavljanjem volonterskih usluga i aktivnosti ne stiče dobit,
d) se volontiranjem ne zamjenjuje rad zaposlenih i drugih radno angažovanih lica u privrednom društvu, odnosno javnom preduzeću i
đ) se volontiranje obavlja u toku radnog vremena, a radnicima koji žele da učestvuju u volonterskim aktivnostima poslodavac odobri korišćenje plaćenog odsustva za te namjene.

Član 10.

(1) Korisnik volontiranja može biti fizičko lice, organizator volontiranja čiji osnovni cilj nije sticanje dobiti ili zajednica koja prima usluge volontera.
(2) Korisnik volontiranja ne može biti privredno društvo.

Član 11.

(1) U cilju razvoja volontiranja i posredovanja između volontera i organizatora volontiranja u Republici mogu se osnivati volonterski servisi.
(2) Volonterski servisi organizatorima volontiranja, volonterima i korisnicima volontiranja usluge pružaju besplatno.
(3) Poslove volonterskih servisa mogu obavljati samo neprofitna pravna lica.

III- PRINCIPI ZA ORGANIZOVANjE VOLONTIRANjA

Član 12.

(1) Tokom trajanja volonterskih aktivnosti, organizator volontiranja ne smije dovesti volontera u nejednaku poziciju, odnosno ne smije dozvoliti postupanje prema volonterima koje predstavlja diskriminaciju po bilo kom osnovu.
(2) Organizator volontiranja i volonter dužni su da postupaju prema fizičkim licima kao korisnicima volontiranja u skladu sa principima iz stava 1. ovog člana.

Član 13.

(1) Organizator volontiranja je dužan obezbijediti da se volontiranje vrši na način kojim se štiti lični integritet i interes korisnika volontiranja.
(2) Organizator volontiranja dužan je da posveti naročitu pažnju odabiru i edukaciji volontera koji volontira sa korisnicima volontiranja:
a) djecom,
b) licima sa invaliditetom,
v) licima sa teškoćama u razvoju,
g) starim i nemoćnim licima i
d) bolesnim licima ili licima koja su potpuno ili djelimično lišena radne sposobnosti.
(3) Volonter koji volontira sa korisnicima volontiranja iz stava 2. ovog člana mora da posjeduje znanja, iskustvo i sposobnost za rad sa tim korisnicima.

Član 14.

Volontiranje sa licima iz člana 13. stav 2. ovog zakona zabranjeno je:
a) pravosnažno osuđenom licu za krivično djelo protiv života i tijela, protiv sloboda i prava građana, protiv polnog integriteta, protiv braka i porodice, protiv zdravlja ljudi, te licima kojima je izrečena prekršajno-pravna sankcija predviđena propisima o zaštiti od nasilja u porodici i
b) licu kojem traje mjera bezbjednosti obaveznog psihijatrijskog liječenja ili obaveznog liječenja od zavisnosti ili zabrane obavljanja poziva, djelatnosti ili dužnosti koja je u vezi sa konkretnim aktivnostima volontiranja.

Član 15.

(1) Volontiranje se ne može organizovati u cilju sticanja dobiti.
(2) Zabranjeno je organizovanje volontiranja kojim se zamjenjuje rad koji obavljaju lica u skladu sa propisima o radu.

Član 16.

(1) Na maloljetne volontere pri obavljanju volontiranja primjenjuju se propisi koji se odnose na zaštitu ovih lica na radu.
(2) Maloljetni volonteri mogu volontirati samo uz zaključen ugovor o volontiranju u pisanoj formi i uz pismenu saglasnost zakonskog zastupnika, osim ako je organizator volontiranja vaspitno-obrazovna ustanova.
(3) Maloljetni volonter može volontirati isključivo na aktivnostima u skladu sa svojim uzrastom, fizičkim i psihičkim stepenom razvoja i vještinama koje ne predstavljaju rizik za njegovo zdravlje, razvoj i uspjeh u izvršavanju školskih obaveza.
(4) Volontiranje maloljetnog volontera obavlja se uz obavezan nadzor organizatora volontiranja.
(5) Maloljetni volonter ne može volontirati na teškim fizičkim poslovima, na radovima koji se obavljaju pod vodom ili pod zemljom, kao i na drugim poslovima koji bi mogli predstavljati povećan rizik za njegov život, zdravlje, psihofizički razvoj, polni integritet i izvršenje školskih obaveza.
(6) Licima mlađim od 18 godina zabranjeno je volontiranje od 20.00 časova do 07.00 časova narednog dana.
(7) Organizator volontiranja dužan je posvetiti posebnu pažnju zaštiti zdravlja i dobrobiti maloljetnih volontera.
(8) Maloljetni volonter ima sva prava volontera određena ovim zakonom.

IV- UGOVOR O VOLONTIRANjU

Član 17.

(1) Odnosi između volontera i organizatora volontiranja mogu se urediti ugovorom o