ZAKON

O UČENIČKOM STANDARDU

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 72 od 1. avgusta 2012)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se učenički standard, osnivanje i rad ustanova učeničkog standarda (u daljem tekstu: usta-nova), organi rukovođenja i upravljanja u ustanovama, prava, obaveze i odgovornosti učenika u oblasti učeničkog standarda, prava, obaveze i odgovornosti zaposlenih u ustanovama, vaspitni rad u ustanovama, način finansiranja i nadzor nad radom ustanova.

Član 2.

(1) Učenički standard u smislu ovog zakona je organizovana djelatnost kojom se u oblasti obrazovanja i vaspitanja obezbjeđuju dodatni uslovi za dostupnije, efikasnije i kvalitetnije obrazovanje i vaspitanje učenika.
(2) Učenički standard ima za cilj stvaranje materijalnih, kulturnih, socijalnih, zdravstvenih i drugih uslova kojima se podstiče obrazovanje i društvena uključenost u svestrani razvoj ličnosti učenika.

Član 3.

(1) Ustanove su dom učenika i učenički kulturni centar.
(2) Dom učenika (u daljem tekstu: dom) je ustanova koja obezbjeđuje učenicima smještaj, ishranu, vaspitni rad, kulturno-zabavne i sportsko-rekreativne aktivnosti, kao i brigu o zdravlju u skladu sa zakonom koji reguliše zdravstvenu zaštitu.
(3) Učenički kulturni centri su ustanove učeničkog standarda u kojima se učenicima obezbjeđuje ostvarivanje prava na kulturne, umjetničke, sportske i rekreativne aktivnosti i informisanje, radi podsticanja kulturnog, umjetničkog i naučnog stvaralaštva učenika i zadovoljavanja njihovih kulturnih potreba, sportskih i rekreativnih aktivnosti.

Član 4.

(1) Prava iz ovog zakona ostvaruju učenici upisani u srednje škole (u daljem tekstu: škola) u Republici Srpskoj (u daljem tekstu: Republika).
(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, prava u učeničkim kulturnim centrima mogu ostvarivati i učenici osnovnih škola.
(3) Učenici ostvaruju prava iz ovog zakona u sjedištu škole, kao i u sjedištu odjeljenja škole.
(4) Gramatički izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanje muškog ili ženskog roda podrazumijevaju oba pola.

II- OSNIVANjE USTANOVA UČENIČKOG STANDARDA

Član 5.

(1) Ustanove može osnovati Republika, jedinica lokalne samouprave ili drugo pravno ili fizičko lice, u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se reguliše sistem javnih službi.
(2) Ako je osnivač ustanove Republika, akt o osnivanju donosi Vlada Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada).
(3) Ako je osnivač ustanove jedinica lokalne samouprave, akt o osnivanju donosi skupština jedinice lokalne samouprave.

Član 6.

(1) Ustanova se može osnovati ako:
a) postoji potreba za smještajem i ishranom učenika, odnosno za odmorom i oporavkom učenika ili za kulturnim, umjetničkim, sportskim i rekreativnim aktivnostima i informisanjem učenika,
b) ima program rada i
v) ima obezbijeđena sredstva za osnivanje i rad.
(2) Pravno ili fizičko lice može da osnuje privatnu ustanovu ako ispunjava uslove iz stava 1. ovog člana i ima garanciju poslovne banke da su obezbijeđena sredstva potrebna za tri godine rada, odnosno za nastavak korišćenja prava u drugoj ustanovi u slučaju prestanka rada te ustanove.

Član 7.

(1) Ustanova može da počne sa radom i da obavlja djelatnost ako ispunjava uslove za osnivanje iz člana 6. ovog zakona i ima:
a) propisani prostor i opremu u skladu sa uredbom iz stava 5. ovog člana,
b) propisani broj i strukturu zaposlenih u radnom odnosu na neodređeno vrijeme, a u domu i propisan broj vaspitača i stručnih saradnika u skladu sa uredbom iz stava 5. ovog člana i
v) obezbijeđene higijenskotehničke uslove, u skladu sa ovim zakonom i uredbom iz stava 5. ovog člana.
(2) Zdravstvena zaštita učenika u domu obezbjeđuje se u skladu sa zakonom kojim se reguliše zdravstvena zaštita, tako da se zdravstvena zaštita ugovori sa timovima porodične medicine u domu zdravlja, a djelatnost iz oblasti stomatološke zdravstvene zaštite sa domom zdravlja ili sa privatnom stomatološkom ambulantom sa kojom Fond zdravstvenog osiguranja Republike Srpske ima zaključen ugovor.
(3) Dom je dužan da u poslovanju hranom primjenjuje zakonske i podzakonske propise kojima se uređuje bezbjednost hrane i dobra proizvođačka i higijenska praksa i primjena "hasap" (HACCP) standarda.
(4) Osnivač ustanove ne može da bude fizičko lice koje je pravnosnažnom presudom osuđeno za krivično djelo za koje je izrečena bezuslovna kazna zatvora u trajanju od najmanje tri mjeseca ili koje je osuđeno za krivično djelo:
a) nasilje u porodici,
b) protiv polnog integriteta,
v) primanja mita ili davanja mita,
g) povreda ravnopravnosti građana i
d) zloupotrebe službenog položaja.
(5) Vlada donosi Uredbu o uslovima za osnivanje i početak rada ustanova učeničkog standarda.

Član 8.

(1) Postupak za utvrđivanje ispunjenosti uslova za osnivanje ustanova sprovodi komisija koju imenuje ministar prosvjete i kulture (u daljem tekstu: ministar).
(2) Na prijedlog komisije iz stava 1. ovog člana, ministar donosi rješenje kojim se utvrđuje ispunjenost uslova za početak rada i obavljanje djelatnosti učeničkog standarda.
(3) Rješenje ministra je konačno i protiv njega nije dozvoljena žalba, ali se može pokrenuti postupak pred nadležnim sudom.
(4) Ako komisija utvrdi da ustanova ne ispunjava neki od uslova propisanih čl. 6. i 7. ovog zakona, onda će odrediti rok u kojem je osnivač dužan da otkloni utvrđene nedostatke.
(5) Ministar će donijeti rješenje kojim se odbija zahtjev osnivača za početak rada ustanove ako osnivač u roku iz stava 4. ovog člana ne otkloni utvrđene nedostatke.
(6) Rješenje iz stava 5. ovog člana je konačno i protiv njega nije dozvoljena žalba, ali se može pokrenuti postupak pred nadležnim sudom.
(7) Ustanova se upisuje u sudski registar nakon donošenja rješenja iz stava 2. ovog člana.
(8) Upisom u sudski registar ustanova stiče svojstvo pravnog lica.
(9) Na osnovu rješenja iz stava 2. ovog člana ustanova se upisuje u Registar ustanova učeničkog standarda koji vodi Ministarstvo prosvjete i kulture (u daljem tekstu: Ministarstvo).
(10) Ministar donosi Pravilnik o sadržaju i načinu vođenja Registra ustanova učeničkog standarda.

Član 9.

(1) Vlada na prijedlog jedinica lokalne samouprave utvrđuje broj i prostorni raspored ustanova u Republici (u daljem tekstu: mreža ustanova učeničkog standarda), najmanje svake četiri godine.
(2) Akt iz stava 1. ovog člana donosi Vlada na osnovu:
a) broja škola i učenika, na određenom području,
b) specifičnosti područja (na primjer raspored ustanova na osnovu specifičnosti brdsko-planinskog područja, pograničnog ili nedovoljno razvijenog područja),
v) razvojnih specifičnosti područja na osnovu utvrđenih i planiranih potreba za zapošljavanjem,
g) dostupnosti i jednakih uslova za sticanje obrazovanja i vaspitanja,
d) obezbijeđenosti saobraćajne komunikacije i
đ) finansijskih mogućnosti Republike.

Član 10.

(1) Organizacija i rad ustanove uređuje se statutom ustanove.
(2) Ministarstvo daje saglasnost na statut ustanove.
(3) Ministarstvo daje saglasnost na akt o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta, godišnji izvještaj o poslovanju i godišnji obračun u javnim ustanovama, čiji je osnivač Republika.

III- ORGANI RUKOVOĐENjA I UPRAVLjANjA I STRUČNI ORGANI U USTANOVI UČENIČKOG STANDARDA

Član 11.

(1) Organi rukovođenja i upravljanja u ustanovi su direktor i upravni odbor.
(2) Stručni organ u ustanovi je pedagoško vijeće.

Član 12.

(1) Direktora ustanove čiji je osnivač Republika imenuje Vlada, uz prethodno sproveden postupak javne konkurencije.
(2) Direktore ustanove čiji je osnivač jedinica lokalne samouprave imenuje skupština jedinice lokalne samouprave, uz prethodno sproveden postupak javne konkurencije.
(3) Konkurs za izbor direktora ustanove iz st. 1. i 2. ovog člana raspisuje se najmanje dva mjeseca prije isteka mandata