-------------------
NAPOMENA REDAKCIJE:
Zakon je prestao da važi na osnovu Zakona o inspekcijama u RS ("Sl. glasnik RS", br. 113/05)
-------------------

ZAKON

O TRŽIŠNOJ INSPEKCIJI

(Objavljen u "Sl. glasniku Republike Srpske", br. 10/97; 52/01, 55/01, 15/05)

I- OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Poslove tržišnog inspekcijskog nadzora u Republici Srpskoj, određene zakonom i drugim propisom, vrši Opštinska i Gradska tržišna inspekcija (u daljem tekstu: tržišna inspekcija) i Republička tržišna inspekcija, koja se nalazi u sastavu Ministarstva trgovine i turizma.

Član 2.

Tržišna inspekcija obavlja poslove nadzora nad izvršavanjem zakona i drugih propisa kojima se uređuje promet robe, ugostiteljstvo i turizam i vršenje svih usluga koje obavljaju pravna i fizička lica, propisa kojima se regulišu cijene i kvalitet proizvoda i usluga, uslovi za vršenje privrednih djelatnosti, kao i propisa o suzbijanju nelojalne utakmice i monopolističkih sporazuma.
Tržišna inspekcija vrši nadzor nad izvršavanjem propisa u oblasti prometa robe, ugostiteljstva i turizma i vršenje usluga, koje na osnovu javnih ovlaštenja, donose preduzeća i druga pravna lica.
Tržišna inspekcija obavlja sve poslove iz stava 1. i 2. ovog člana, osim onih koji su zakonom stavljeni u nadležnost drugih organa.

Član 3.

Republička tržišna inspekcija vrši nadzor nad primenjivanjem republičkih zakona i drugih republičkih propisa:
1) kojima se obezbeđuje slobodna razmena robe i usluga i sprečava narušavanje jedinstva tržišta;
2) kojima se uređuje: vršenje prometa robe i usluga sa inostranstvom (prava, uslovi i način vršenja izvoza i uvoza robe i usluga u spoljnotrgovinskom prometu, kooperacija i poslovno-tehnička saradnja, režim uvoza i izvoza robe, ustupanje i pribavljanje industrijske svojine u inostranstvu, poslovanje stranih predstavništava u Republici Srpskoj, poslovanje u vezi sa zastupanjem inostranih firmi u Republici Srpskoj i dr.) ulaganje sredstava stranih lica u Republici i sredstava domaćih pravnih lica u inostranstvu i poslovanje preduzeća u inostranstvu osnovanih od strane domaćih preduzeća ako nadzor nad primenjivanjem tih propisa nije u nadležnosti drugog republičkog organa uprave ili republičke organizacije;
3) koji se odnose na kvalitet proizvoda i usluga namijenjenih izvozu i proizvoda i usluga koji se uvoze;
4) koji se odnose na cene proizvoda i usluga od interesa za Republiku Srpsku;
5) koji se odnose na standarde, norme kvaliteta proizvoda, kontrolu merila i mernih jedinica, zaštitu robnih i uslužnih žigova, znak kvaliteta i oznaku porekla proizvoda - kad je to u interesu Republike utvrđeno zakonom.
Republički tržišni inspektor obavlja i pojedine poslove iz nadležnosti tržišne inspekcije za koje dobije ovlašćenje od ministra za trgovinu i turizam.

Član 4.

Poslove iz nadležnosti Republičke tržišne inspekcije vrše inspektori samostalno, u okviru ovlašćenja utvrđenih ovim zakonom ili drugim propisom.

Član 5.

Tržišnog inspektora postavlja nadležni organ lokalne uprave uz prethodno pribavljenu saglasnost ministra trgovine i turizma.
Republičkog tržišnog inspektora postavlja i razrešava funkcioner koji rukovodi Ministarstvom na predlog funkcionera koji rukovodi Republičkom tržišnom inspekcijom.
Za tržišnog inspektora i republičkog tržišnog inspektora može se postaviti lice, koje pored opštih uslova propisanih za zasnivanje radnog odnosa u organima državne uprave, ispunjava i sledeće uslove:
- da ima visoku stručnu spremu,
- da ima položen stručni ispit za rad u organima uprave i
- da ime najmanje tri godine radnog staža u struci.

Član 5a.

Tržišni inspektor u vršenju inspekcijskog nadzora mora imati legitimaciju i značku kojim dokazuje svojstvo inspektora.
Tržišni inspektor je dužan da se pre početka inspekcijskog pregleda legitimiše.
Obrazac legitimacije i oblik značke tržišnog inspektora propisuje ministar trgovine i turizma.

Član 6.

O izvršenom inspekcijskom nadzoru i preduzetim merama tržišni inspektor i republički tržišni inspektor vode evidenciju.
Sadržaj i način vođenja evidencije za tržišnog inspektora i republičkog tržišnog inspektora propisuje ministar Ministarstva za trgovinu i turizam.

II- OVLAŠĆENjA I DUŽNOSTI

Član 7.

Republički tržišni inspektor ima sledeća prava i dužnosti prema tržišnom inspektoru:
1) da vrši neposredan nadzor nad njegovim radom,
2) da mu daje obavezne instrukcije za izvršavanje zakona i drugih propisa, i da kontroliše njihovo izvršenje,
3) da predloži ministru trgovine i turizma ukidanje saglasnosti za njegovo postavljenje i predloži utvrđivanje odgovornosti u organu opštine zbog neblagovremenog, nestručnog, nezakonitog, nesavesnog obavljanja inspekcijskih poslova;
4) da traži izveštaje i obaveštenja o vršenju inspekcijskih poslova;
5) da organizuju zajedničke kontrole i ostale postupke propisane zakonom;
6) da po pravu nadzora poništi ili ukine njegovo rešenje.

Član 8.

Prilikom vršenja nadzora, tržišni inspektor ima pravo i dužnost da:
- pregleda robu, poslovne i druge prostorije u kojima se obavlja delatnost ilu čuva roba, uređaje i opremu za obavljanje delatnosti, poslovne knjige, ugovore, isprave i druge akte i dokumenta koji omogućuju uvid u poslovanje pravnih i fizičkih lica u pogledu izvršavanja propisa iz člana 2. ovog zakona, kao i da sam utvrđuje identitet fizičkih lica,
- saslušava odgovorna lica i svedoke, odnosno uzima izjave o činjenicama od značaja za vršenje nadzora,
- besplatno uzima uzorke robe radi vršenja analize, ekspertize i slično od strane stručne ustanove,
- privremeno oduzme pojedine poslovne knjige, dokumenta i druga dokazna sredstva od značaja za utvrđivanje činjeničnog stanja, uz izdavanje potvrde,
- privremeno zabrani vršenje određenih radnji (otuđenje robe i sl.) u slučaju osnovane sumnje da će se osujetiti, odnosno onemogućiti izvršenje naloga tržišnog inspektora ili druge propisane obaveze,
- privremeno zabrani obavljanje delatnosti, odnosno vršenje usluga i kada se iste obavljaju suprotno zakonu,
- zahteva pomoć radnika unutrašnjih poslova, ako bez njegove pomoći ne može da vrši nadzor,
- da vrši pregled stambenih prostorija ukoliko se poslovna delatnost obavlja u tim prostorijama.
Pod poslovnim prostorijama u smislu ovog zakona podrazumevaju se poslovne, stambene i druge prostorije, prevozna i druga sredstva u kojima pravno, odnosno fizičko lice obavlja delatnost.

Član 9.

U vršenju inspekcijskog nadzora, tržišni inspektor će oduzeti, odnosno zapleniti robu namenjenu prometu u slučajevima:
1. kada se roba prodaje, transportuje ili priprema za prodaju ili koristi za pružanje usluga bez propisane dokumentacije o njenom porijeklu (dostavnice, prijemnice, fakture, računi i sl.) ili bez odobrenja odnosno saglasnosti