ZAKON

O SPOMENICIMA I SPOMEN-OBILjEŽJIMA OSLOBODILAČKIH RATOVA

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 28 od 26. marta 2012)

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se sistem zaštite, održavanja i izgradnje spomenika, spomen-obilježja i vojničkih grobalja oslobodilačkih ratova (u daljem tekstu: spomenici i spomen-obilježja) na teritoriji Republike Srpske.

Član 2.

Predmet zaštite, održavanja i izgradnje po ovom zakonu može biti i spomenik ili spomen-obilježje istaknutoj znamenitoj ličnosti iz oslobodilačkih ratova koja je poginula ili umrla u miru, kao i spomenik i spomen-obilježje pripadnicima stranih armija koji su se zajedno sa borcima oslobodilačkih ratova borili protiv zajedničkog neprijatelja, kao i spomenici i spomen-obilježja izvan Republike Srpske.

Član 3.

Zaštita, održavanje i izgradnja spomenika i spomen-obilježja iz čl. 1. i 2. ovog zakona sprovodi se u cilju trajnog obilježavanja značajnih događaja oslobodilačkih ratova, čuvanja uspomena na istaknute ličnosti oslobodilačkih ratova, njegovanja kulturno-istorijske tradicije i odavanja počasti poginulim pripadnicima Srpske i Crnogorske vojske u oslobodilačkim ratovima do 1918. godine, učesnicima antifašističke borbe u Drugom svjetskom ratu, kao i borcima u Odbrambeno-otadžbinskom ratu Republike Srpske.

Član 4.

Zaštita, održavanje i izgradnja spomenika i spomen-obilježja iz čl. 1. i 2. ovog zakona je u opštem interesu.

Član 5.

Spomenici i spomen-obilježja su objekti, odnosno nekretnine koji izgledom, sadržajem, oznakama ili natpisom doprinose trajnom očuvanju vrijednosti iz člana 3. ovog zakona.

Član 6.

Spomenici i spomen-obilježja se po svom značaju razvrstavaju u tri kategorije:
a) u prvu kategoriju spadaju oni koji su od izuzetnog značaja za Republiku Srpsku,
b) u drugu kategoriju spadaju oni koji su od velikog značaja za određeno područje i
v) u treću kategoriju spadaju oni koji su od velikog značaja za jedinicu lokalne samouprave.

Član 7.

Od izuzetnog značaja za Republiku Srpsku su spomenici i spomen-obilježja koji imaju poseban značaj za istorijski ili duhovni razvoj ili svjedoče o presudnim istorijskim događajima ili ličnostima i imaju izuzetnu umjetničku ili estetsku vrijednost, te kao takvi u najvećoj mjeri doprinose očuvanju vrijednosti iz člana 3. ovog zakona.

Član 8.

Od velikog značaja za određeno područje su spomenici i spomen-obilježja koji na određenom području svjedoče o značajnim istorijskim događajima ili ličnostima i imaju veliki značaj u očuvanju vrijednosti iz člana 3. ovog zakona.

Član 9.

Od velikog značaja za jedinicu lokalne samouprave su spomenici i spomen-obilježja koji nisu obuhvaćeni čl. 4. i 5. ovog zakona, a doprinose očuvanju vrijednosti iz člana 3. ovog zakona na lokalnom nivou.

Član 10.

(1) Listu spomenika i spomen-obilježja koji su od izuzetnog značaja za Republiku Srpsku i Listu spomenika i spomen-obilježja od velikog značaja za određeno područje utvrđuje Odbor za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova (u daljem tekstu: Odbor).
(2) U listu iz stava 1. ovog člana evidentiraju se i spomenici i spomen-obilježja koji se nalaze izvan Republike Srpske.
(3) Vlada Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada) daje saglasnost na listu iz st. 1. i 2. ovog člana.
(4) U listi iz st. 1. i 2. ovog člana obrazlaže se svaki spomenik i spomen-obilježje pojedinačno, a posebno spomenici i spomen-obilježja koja se smatraju od izuzetnog značaja za Republiku Srpsku.
(5) Listu spomenika i spomen-obilježja od velikog značaja za jedinicu lokalne samouprave utvrđuje opštinski/gradski organ uprave nadležan za poslove boračko-invalidske zaštite u saradnji sa Boračkom organizacijom Republike Srpske, Republičkom organizacijom porodica zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila Republike Srpske i Savezom udruženja boraca NOR-a Republike Srpske.
(6) Skupština opštine/grada daje saglasnost na listu iz stava 5. ovog člana.
(7) Listu spomenika i spomen-obilježja koji su izgrađeni na crkvenom zemljištu utvrđuje nadležna eparhija.

Član 11.

(1) Spomenici i spomen-obilježja iz člana 10. ovog zakona upisuju se u registre.
(2) Registar u koji se upisuju spomenici i spomen-obilježja sa liste iz člana 10. st. 1. i 2. ovog zakona sačinjava i vodi Ministarstvo rada i boračko-invalidske zaštite (u daljem tekstu: Ministarstvo).
(3) Registar u koji se upisuju spomenici i spomen-obilježja sa liste iz člana 10. stav 5. ovog zakona sačinjava i vodi opštinski/gradski organ uprave nadležan za poslove boračko-invalidske zaštite.
(4) Registar u koji se upisuju spomenici i spomen-obilježja iz člana 10. stav 7. ovog zakona sačinjava i vodi nadležna eparhija.
(5) Centralni registar spomenika i spomen-obilježja sačinjava i vodi Ministarstvo, a obuhvata spomenike i spomen-obilježja koji su evidentirani u registrima iz st. 2, 3. i 4. ovog člana.
(6) Sadržaj i način vođenja registara propisuje ministar rada i boračko-invalidske zaštite (u daljem tekstu: ministar) po prethodno dobijenom mišljenju Odbora.

Član 12.

Zaštita spomenika i spomen-obilježja podrazumijeva sprečavanje njihovog oštećenja ili uništenja, kao i neovlašćene izmjene, dorade, izmještanja, zamjene ili uklanjanja.

Član 13.

(1) Održavanje spomenika i spomen-obilježja obuhvata njihovo tekuće i investiciono održavanje i uređenje lokacije na kojoj se nalaze.
(2) Održavanje mora biti redovno, na način i u mjeri kojom se obezbjeđuje njihov prvobitni izgled.

Član 14.

(1) Mjere zaštite i održavanja preduzimaju se samo za spomenike i