ZAKON

O SADNOM MATERIJALU

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 37 od 8. maja 2009, 117/11)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se uslovi, način proizvodnje i promet sadnog materijala voćaka, vinove loze, hmelja i ukrasnog bilja, priznavanje novostvorenih domaćih sorti, upis sorti i podloga u Registar sorti voćaka, vinove loze, hmelja, ukrasnog bilja i podloga (u daljem tekstu: Registar sorti), održavanje upisanih sorti, Lista preporučenih sorti i podloga i druga pitanja od značaja za proizvodnju kvalitetnog sadnog materijala.

Član 2.

Odredbe ovog zakona ne odnose se na sadni materijal koji privredno društvo, drugo pravno lice i preduzetnik koji se bavi poslovima oplemenjivanja bilja u oblasti voćarstva, vinogradarstva, hmeljarstva i ukrasnog bilja umnožava, prima ili šalje drugom pravnom licu koje se bavi poslovima oplemenjivanja voćaka, vinove loze, hmelja i ukrasnog bilja u cilju naučnih istraživanja i izvođenja eksperimenata, u količinama koje služe za eksperimentalne svrhe ili za banke biljnih gena.

Član 3.

Pojmovi koji se koriste u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
a) sadni materijal su sadnice voćaka, vinove loze, hmelja i višegodišnjih ukrasnih biljaka koje služe za podizanje zasada i uređenje zelenih površina (u daljem tekstu: sadni materijal), kao i reprodukcioni sadni materijal za proizvodnju sadnica (materijal za razmnožavanje i ponovnu proizvodnju sadnog materijala),
b) reprodukcioni sadni materijal za proizvodnju sadnica je sjeme za proizvodnju generativnih podloga, vegetativne podloge, korjenjaci, korijenov izdanak, zrele i zelene reznice, plemke, vijoke, živići jagoda i meristem, ako potiču od predosnovnih, osnovnih i sertifikovanih matičnih stabala, čokota ili žbunova (grmova) sorti i podloga,
v) sadnica je jednogodišnja ili višegodišnja biljka nastala iz vegetativnih dijelova matične biljke ili spajanjem podloge i plemke ili proizvedena iz sjemena matične biljke,
g) sorta voćaka, vinove loze, hmelja, ukrasnih biljaka i podloga su grupe biljaka unutar najniže botaničke sistematske jedinice koja se odlikuje određenim svojstvima genotipa ili kombinacije genotipova koja se razlikuje od bilo koje druge sorte prema jednom od navedenih svojstava i kao cjelina ostaje nepromijenjena poslije razmnožavanja,
d) ukrasno bilje su višegodišnje biljke namijenjene podizanju i uređivanju zelenih površina i enterijera,
đ) oplemenjivač sorte (u daljem tekstu: oplemenjivač) je privredno društvo, drugo pravno lice, preduzetnik ili fizičko lice koje je stvorilo ili otkrilo novu sortu,
e) održavalac sorte je oplemenjivač ili proizvođač koji održava sortu po propisanim metodama i garantuje da je sorta ostala nepromijenjena tokom održavanja i da je kao takva uniformna i stabilna,
ž) proizvođač sadnog materijala je privredno društvo, drugo pravno lice ili preduzetnik koje se bavi proizvodnjom sadnog materijala kao osnovnom djelatnošću,
z) mjesto proizvodnje je organizaciono i poslovno zaokružena cjelina koja obuhvata zemljište, objekte, mašine i opremu gdje proizvođač obavlja svoju djelatnost,
i) banka biljnih gena je mjesto čuvanja, opisivanja, sakupljanja i upotrebe biljnih genetičkih resursa, a koja je uređena posebnim programom,
j) priznavanje sorti je priznavanje domaćih novostvorenih sorti,
k) preporučene sorte i podloge su one sorte i podloge koje se poslije ispitivanja upotrebne i proizvodne vrijednosti preporučuju za gajenje na teritoriji Republike Srpske,
l)UPOVje međunarodna unija za zaštitu novih biljnih sorti,
lj)DUStest je test kojim se utvrđuje različitost, uniformnost i stabilnost sorte ili podloge u skladu sa odredbamaUPOV,
m)VCUtest je test kojim se utvrđuje proizvodna i upotrebna vrijednost sorte ili podloge i
n) ovlašćena institucija je ustanova, privredno društvo, odnosno drugo pravno lice kome ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (u daljem tekstu: ministar) daje ovlašćenje za utvrđivanje čistoće sorte i kvalitet sadnog materijala.

Član 4.

(1) Sadni materijal se dijeli u sljedeće kategorije:
a) predosnovni sadni materijal,
b) osnovni sadni materijal,
v) sertifikovani sadni materijal i
g) standardni sadni materijal.
(2) Predosnovni sadni materijal iz stava 1. tačka a) ovog člana je reprodukcioni materijal za čiju proizvodnju odgovara oplemenjivač ili njegov zastupnik i materijal koji služi za proizvodnju osnovnog sadnog materijala, testiran po najnovijim međunarodnim standardima na prisustvo bolesti i štetočina i održava se u strogim uslovima da bi se onemogućila zaraza.
(3) Osnovni sadni materijal iz stava 1. tačka b) ovog člana je reprodukcioni materijal koji je nastao iz predosnovnog sadnog materijala, služi za proizvodnju sertifikovanog sadnog materijala i proizvodi se u matičnim zasadima (objektima) pod kontrolom ovlašćene organizacije, a u prometu je označen sertifikatom bijele boje.
(4) sertifikovani sadni materijal iz stava 1. tačka v) ovog člana je reprodukcioni materijal koji je nastao od osnovnog sadnog materijala i namijenjen je za proizvodnju sertifikovanih sadnica ili za proizvodnju standardnog sadnog materijala, a u prometu označen je sertifikatom plave boje.
(5) Standardni sadni materijal iz stava 1. tačka g) ovog člana je reprodukcioni sadni materijal koji je nastao umnožavanjem materijala od sertifikovanih sadnica, a namijenjen je za proizvodnju standardnih sadnica, a u prometu je označen sertifikatom narandžaste boje.
(6) Standardni sadni materijal koji je nastao umnožavanjem materijala od standardnih sadnica u prometu je označen sertifikatom narandžaste boje i posebnom oznakom S-A.

Član 5.

Za proizvodnju sadnog materijala mogu da se koriste samo kategorije sadnog materijala iz člana 4. stava 1. ovog zakona koje su proizvedene u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega.

II- PROIZVODNjA SADNOG MATERIJALA

Član 6.

(1) Za proizvodnju sadnog materijala može se koristiti samo reprodukcioni sadni materijal od odabranih i umatičenih stabala, žbunova, vegetativnih podloga i zasad sorti voćaka, vinove loze, hmelja i ukrasnih biljaka, koje su upisane u Registar sorti.
(2) Za biljke iz stava 1. ovog člana mora postojati uvjerenje o čistoći sorte i kvalitetu sadnog materijala koje izdaje ovlašćena institucija.
(3) Sadni materijal koji se uvozi prati sertifikat o sortnosti i kvalitetu sadnog materijala izdat od ovlašćenog organa zemlje izvoznice.

Član 7.

(1) Proizvodnjom sadnog materijala može da obavlja privredno društvo, drugo pravno lice i preduzetnik (u daljem tekstu: proizvođač) koji je upisan u Registar proizvođača sadnog materijala (u daljem tekstu: Registar proizvođača).
(2) Proizvodnjom sadnog materijala može da se bavi i fizičko lice koje je zaključilo ugovor o saradnji sa proizvođačem, a sadni materijal proizveden u toj saradnji smatra se proizvodnjom proizvođača.

Član 8.

(1) Proizvođači sadnog materijala mogu se upisati u Registar proizvođača ako imaju stalno zaposleno odgovorno stručno lice koje je diplomirani inženjer poljoprivrede, smjer voćarstva i vinogradarstva, hortikulture ili opšteg smjera (u daljem tekstu: odgovorno stručno lice).
(2) Ako je proizvođač fizičko lice, može istovremeno biti i odgovorno stručno lice, ako ispunjava uslove u pogledu stručne osposobljenosti iz stava 1. ovog člana.

Član 9.

(1) U registar proizvođača upisuju se proizvođači koji obavljaju djelatnost proizvođača sadnog materijala na području Republike Srpske (u daljem tekstu: Republika).
(2) Upis u Registar proizvođača vrši se na osnovu zahtjeva koji proizvođač podnosi Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo).
(3) Zahtjev iz stava 2. ovog člana sadrži:
a) podatke o proizvođaču (naziv, sjedište, adresa, matični broj i poreski broj),
b) šifru djelatnosti proizvođača,
v) podatke o mjestu proizvodnje sadnog materijala (opština, mjesto, katastarska opština, naziv mjesta i parcele, broj katastarske parcele,