ZAKON

O RAČUNOVODSTVU I REVIZIJI REPUBLIKE SRPSKE

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 36 od 7. maja 2009, 52/11)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se oblast računovodstva i revizije koja obuhvata pitanja od značaja za organizaciju i funkcionisanje sistema knjigovodstva i računovodstva, pripremu i prezentaciju finansijskih izvještaja, formiranje i rad Savjeta za računovodstvo i reviziju Republike Srpske, reviziju finansijskih izvještaja, nadzor nad radom pravnih lica i preduzetnika koji su registrovani za pružanje usluga računovodstva i revizije, kao i sticanje zvanja, sertifikacija i licenciranje.

Član 2.

(1) Pojmovi korišćeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
a) računovodstvo je sistem čije funkcionisanje obezbjeđuje informacije o finansijskom položaju, uspješnosti, tokovima gotovine, promjenama na vlastitom kapitalu i drugim finansijskim i nefinansijskim informacijama značajnim za eksterne i interne korisnike finansijskih izvještaja,
b) knjigovodstvo je sistem koji obuhvata prikupljanje, klasifikovanje, evidentiranje i sumiranje poslovnih transakcija, te čuvanje originalne poslovne dokumentacije koja pruža dokaze o tim transakcijama,
v) revizija finansijskih izvještaja je ispitivanje finansijskih izvještaja radi davanja mišljenja o tome da li oni objektivno i istinito, po svim materijalno značajnim pitanjima prikazuju stanje imovine, kapitala i obaveza, rezultate poslovanja, tokove gotovine i promjene na vlastitom kapitalu, u skladu sa Međunarodnim računovodstvenim standardima, odnosno Međunarodnim standardima finansijskog izvještavanja,
g) pravno lice je profitno ili neprofitno pravno lice sa sjedištem u Republici Srpskoj (u daljem tekstu: Republika) ili izvan njenog prostora,
d) preduzetnik je fizičko lice registrovano za obavljanje preduzetničke djelatnosti koje svoje poslovne knjige vodi u skladu sa Zakonom o porezu na dohodak ili u skladu sa ovim zakonom,
đ) računovodstveni i revizijski standardi su standardi, uputstva, objašnjenja, smjernice i načela definisana ovim zakonom, objavljena od Komisije za računovodstvo i reviziju BiH ili drugog profesionalnog tijela koje ima saglasnost ove komisije,
e) Savjet za računovodstvo i reviziju Republike je tijelo formirano u skladu sa ovim zakonom, osnovano s ciljem praćenja primjene računovodstvenih i revizijskih standarda u Republici,
ž) sertifikat je javni dokument koji izdaje profesionalno tijelo definisano ovim zakonom, a kojim se dokazuje da je lice položilo ispite i steklo odgovarajuće stručno zvanje,
z) licenca je javni dokument koji predstavlja dozvolu za rad licu ili preduzeću koji, u skladu sa odredbama ovog zakona i Međunarodnih obrazovnih standarda izdaje Ministarstvo finansija Republike (u daljem tekstu: Ministarstvo), odnosno profesionalno tijelo, uz saglasnost Ministarstva,
i) profesionalno tijelo je nevladina, dobrovoljna profesionalna asocijacija u Republici prihvaćena od Komisije za računovodstvo i reviziju BiH,
j) ovlašćeni revizor je lice kojem je izdata licenca od Ministarstva, nakon što mu je sertifikat izdalo profesionalno tijelo,
k) sertifikovani računovođa je lice koje posjeduje sertifikat izdat od profesionalnog tijela u skladu sa ovim zakonom,
l) sertifikovani računovodstveni tehničar je lice koje posjeduje sertifikat izdat od profesionalnog tijela u skladu sa ovim zakonom,
lj) APIF je Agencija za posredničke, informatičke i finansijske usluge a. d. Banja Luka,
m) Registar finansijskih izvještaja je centralni izvor informacija o poslovanju i bonitetu pravnih lica u Republici, uspostavljen u skladu sa Zakonom o registru finansijskih izvještaja i
n) propisi iz oblasti računovodstva i revizije koji se u smislu ovog zakona primjenjuju u Republici podrazumijevaju Međunarodne računovodstvene standarde (IAS), Međunarodne standarde finansijskog izvještavanja (IFRS), Međunarodni standard finansijskog izvještavanja za male i srednje entitete (IFRS for SMEs), Međunarodne standarde revizije (ISA), Međunarodne računovodstvene standarde za javni sektor (IPSAS), Kodeks etike za profesionalne računovođe i prateća uputstva, objašnjenja i smjernice koje donosi Odbor za međunarodne računovodstvene standarde (IASB) i sva prateća uputstva, objašnjenja i smjernice koje donosi Međunarodna federacija računovođa (IFAC).
(2) Gramatička terminologija korišćenja muškog ili ženskog roda u ovom zakonu podrazumijeva uključivanje oba pola.

Član 3.

(1) Odredbe ovog zakona primjenjuju se na sva privredna društva, uključujući društva za osiguranje, mikrokreditna društva, lizing društva, investicione fondove, društva za upravljanje investicionim fondovima, brokersko-dilerska društva, berze i banke, na druge finansijske organizacije, zadruge, druga profitna i neprofitna pravna lica sa sjedištem u Republici, kao i preduzetnike koji svoje poslovne knjige vode po sistemu dvojnog knjigovodstva, na obračunskom osnovu.
(2) Odredbe ovog zakona odnose se i na pravna lica i druge oblike organizovanja koje je pravno lice sa sjedištem u Republici osnovalo u inostranstvu, ako za njih propisima tih država nije utvrđena obaveza vođenja poslovnih knjiga i sastavljanja finansijskih izvještaja.
(3) Odredbe ovog zakona odnose se na organizacione dijelove pravnih lica sa sjedištem izvan Republike, ako se preko tih organizacionih jedinica ostvaruje prihod u Republici.
(4) Odredbe ovog zakona odnose se i na korisnike prihoda budžeta Republike, budžeta opština i gradova i budžetskih fondova.
(5) Ministar finansija (u daljem tekstu: ministar) će posebnim pravilnikom propisati pitanja od značaja za uspostavljanje sistema dvojnog knjigovodstva kod preduzetnika.

Član 4.

(1) Pravna lica su dužna da vode poslovne knjige propisane ovim zakonom, da pripremaju i prezentuju svoje finansijske izvještaje, te da vrše reviziju finansijskih izvještaja u skladu sa ovim zakonom i drugim zakonskim i podzakonskim propisima.
(2) Pravna lica donose opšte akte kojima se uređuju pitanja od značaja za uspostavljanje i funkcionisanje sistema knjigovodstva i računovodstva u tim pravnim licima.
(3) Pod opštim aktima iz stava 2. ovog člana podrazumijevaju se Pravilnik o računovodstvu i računovodstvenim politikama i sva druga akta kojim uprava pravnog lica, u skladu sa zakonskim i profesionalnim pravilima, uređuje pitanja od značaja za uspostavljanje i funkcionisanje sistema knjigovodstva i računovodstva.

Član 5.

(1) Pravna lica razvrstavaju se u zavisnosti od prosječnog broja zaposlenih, ukupnog godišnjeg prihoda i vrijednosti imovine utvrđene na dan sastavljanja finansijskih izvještaja u poslovnoj godini.
(2) Na osnovu kriterijuma iz stava 1. ovog člana pravna lica se razvrstavaju na mala, srednja i velika pravna lica.
(3) U mala pravna lica razvrstavaju se ona pravna lica koja na dan sastavljanja finansijskih izvještaja ispunjavaju najmanje dva od sljedećih kriterijuma:
a) da im je prosječan broj zaposlenih u godini za koju se podnosi finansijski izvještaj manji od 50,
b) da im prosječna vrijednost poslovne imovine na kraju poslovne godine iznosi manje od 1.000.000 KM i
v) da im ukupan godišnji prihod iznosi manje od 2.000.000 KM.
(4) U srednja pravna lica razvrstavaju se ona pravna lica koja na dan sastavljanja finansijskih izvještaja ispunjavaju najmanje dva od sljedećih kriterijuma:
a) da im je prosječan broj zaposlenih u godini za koju se podnosi finansijski izvještaj od 50 do 250,
b) da im prosječna vrijednost poslovne imovine na kraju poslovne godine iznosi od 1.000.000 KM do 4.000.000 KM i
v) da im ukupan godišnji prihod iznosi od 2.000.000 KM do 8.000.000 KM.
(5) U velika pravna lica razvrstavaju se pravna lica čije vrijednosti su veće od najvećih vrijednosti kod najmanje dva kriterijuma iz stava 4. ovog člana.
(6) U srednja pravna lica razvrstavaju se i pravna lica čije vrijednosti su veće od najvećih vrijednosti kod jednog kriterijuma iz stava 4. ovog člana.
(7) Na dan sastavljanja finansijskih izvještaja uprava pravnog lica samostalno vrši razvrstavanje u skladu sa navedenim kriterijumima i tako dobijene podatke koristi prilikom izrade finansijskih izvještaja za godinu okončanu na taj dan.
(8) Novoosnovana pravna lica razvrstavaju se na osnovu podataka iz finansijskih izvještaja za tekuću poslovnu godinu, srazmjerno broju mjeseci poslovanja, a dobijeni podaci koriste se za tekuću poslovnu godinu.
(9) Prosječna vrijednost poslovne imovine izračunava se tako što se zbir neto knjigovodstvene vrijednosti poslovne imovine na početku i na kraju obračunskog perioda podijeli sa brojem dva, a prosječan broj zaposlenih tako što se ukupan zbir zaposlenih krajem svakog mjeseca, uključujući i zaposlene izvan teritorije Republike, podijeli sa brojem mjeseci u obračunskom periodu.
(10) Obavještenje o razvrstavanju pravnog lica u kategoriju malih, srednjih ili velikih pravnih lica, izvršeno u skladu sa odredbama ovog zakona, pravno lice je dužno da dostaviAPIF-u uz godišnje finansijske izvještaje.
(11) Izuzetno od odredaba ovog zakona, banke, mikrokreditna društva, štednokreditne zadruge, osiguravajuća društva, lizing