ZAKON

O PROSTORNOM UREĐENjU

(Objavljeno u "Sl. novinama Tuzlanskog Kantona", br. 16 od 27 novembra 2000, 10/02)

I. OPĆE ODREDBE

Član 1.

Ovim Zakonom stvaraju se uslovi za održivi razvoj, život i rad stanovništva, plansko korištenje, zaštita i upravljanje prostorom Tuzlanskog kantona (u daljem tekstu: Kanton), utvrđuju dokumenti prostornog uređenja, njihov sadržaj i provođenje, parcelacija, uređenje građevinskog zemljišta, nadzor nad provođenjem zakona i druga pitanja od značaja za prostorno uređenje.

Član 2.

Dokumenti prostornog i urbanističkog planiranja su poslovi od posebnog interesa za Kanton. Kanton obezbjeđuje obavljanje poslova prostornog uređenja na način uređen ovim Zakonom i propisima donesenim na osnovu ovog Zakona.

Član 3.

Plansko korištenje, zaštita i upravljanje prostorom (u daljem tekstu: plansko uređenje prostora), vrši se u skladu sa dokumentima prostornog uređenja donesenim na osnovu integralnog pristupa planiranju prostornog uređenja na načelima održivog razvoja.
Integralni pristup planiranju prostornog uređenja i planskog uređenja prostora obuhvaća naročito:
- istraživanje, provjeru i ocjenu mogućnosti razvoja u prostoru Kantona,
- izradu dokumenata prostornog uređenja,
- provedbu i praćenje provedbe dokumenata prostornog uređenja kantonalnog nivoa.

Član 4.

Plansko uređenje prostora Kantona zasniva se na načelima:
- ravnomjernog privrednog, društvenog i historijskog razvoja prostora Kantona uz njegovanje i razvijanje regionalnih prostornih osobenosti,
- održivog razvoja i racionalne izgradnje i zaštite prostora,
- zaštite integralnih vrijednosti prostora i zaštite i unapređenja stanja okolice,
- usaglašavanja interesa korisnika prostora i prioriteta djelovanja od značaja za Kanton,
- usaglašenosti prostornog uređenja općina sa prostornim uređenjem Kantona i prostornog uređenja općina međusobno,
- zaštite spomenika kulture i vrijednih dijelova prirode,
- javnosti i slobodnog pristupa podacima i dokumentima značajnim za prostorno uređenje u skladu sa ovim i drugim posebnim propisima,
- uspostavljanje sistema informacija o prostoru od značaja za Kanton u svrhu planiranja, korištenja i zaštite prostora Kantona.

Član 5.

U cilju planske izgradnje naselja, stvaranja povoljnih uslova za život, rad i zdravlje čovjeka i dugoročnog upravljanja prirodnim dobrima, u prostoru se utvrđuje:
a) građevinsko zemljište,
b) poljoprivredno zemljište,
c) šumsko zemljište,
d) vodene površine,
e) zaštićena i rekreaciona područja,
f) saobraćajne površine (putevi, pruge, aerodromi i sl.),
g) neplodno zemljište i površine za ostale namjene.
Građevinsko zemljište utvrđuje se zakonom i planom i mora biti ograničeno od zemljišta koja to nisu, a u skladu sa budućim urbanim i privrednim razvojem i trajnim očuvanjem uslova čovjekove sredine.
Poljoprivredno i šumsko zemljište je zemljište definisano posebnim zakonom, odnosno zemljište namijenjeno prostornim planom kao poljoprivredno zemljište ili šume.
Vodne površine su površine definisane posebnim zakonom, odnosno namijenjene prostornim planom kao vodne površine.
Zaštićena i rekreaciona područja, kao i saobraćajne površine, eksploataciona polja i površine posebne namjene, utvrđuju se na osnovu zakona odnosno odgovarajućeg plana.

Naselje i naseljeno mjesto

Član 6.

Naselje, u smislu ovog Zakona, podrazumijeva izgrađen, nastanjen, prostorno i funkcionalno objedinjen dio naseljenog mjesta.
Naseljeno mjesto, u smislu ovog Zakona, podrazumijeva teritorijalnu jedinicu koja, po pravilu, obuhvata jedno ili više naselja sa područjem koje pripada tom naseljenom mjestu.
Naselja mogu biti gradskog ili seoskog karaktera.
Naselja gradskog karaktera, u smislu ovog Zakona, smatraju se naseljena mjesta u kojima se nalazi sjedište općine.
U cilju usmjeravanja građenja, odgovarajućim dokumentom prostornog uređenja za svako naselje utvrđuju se granice urbanog područja i građevinskog zemljišta. Osim građevinskog zemljišta, granicama urbanog područja mogu biti obuhvaćena i druga zemljišta.
Ako postoji potreba da se utvrde posebni uslovi građenja u centrima ili intenzivno izgrađenim dijelovima urbanih područja, utvrđuje se uže urbano područje.

Član 7.

Izgradnja naselja odnosno dijelova naselja vrši se kontinuirano po dijelovima naselja, a na osnovu provedbene planske dokumentacije (regulacioni plan, urbanistički projekt) urbanističke cjeline ili na osnovu prostornog plana uz pribavljanje stručne ocjene o mogućnosti građenja izrađene od nadležnog kantonalnog organa ili općinske službe.
Rekonstrukcija postojećih dijelova naselja vrši se isključivo na osnovu usvojene provedbene planske dokumentacije.

Član 8.

Urbano područje utvrđuje se za jedno ili više naselja koja predstavljaju prostorno-funkcionalnu urbanu cjelinu, ili prostorno-funkcionalno međusobno povezanu cjelinu, a koja na osnovu planskih pretpostavki imaju uslove za daljnji razvoj. Urbano područje obuhvata izgrađene i neizgrađene površine namjenjene za stanovanje, rad i odmor, objekte urbane opreme, infrastrukture i posebne namjene, zelene površine, kao i površine rezervisane za budući razvoj. Urbano područje može da obuhvati, pored građevinskog i druga zemljišta.
U većim naseljima može se obrazovati i uže urbano područje u svrhu utvrđivanja režima građenja, posebnih uslova pri izdavanju urbanističke saglasnosti, odobrenja za građenje i sl. Uže urbano područje obuhvaća dio naselja koje je intenzivno izgrađeno ili je planom predviđeno da tako bude izgrađeno.
Urbano područje, kao i uže urbano područje, utvrđuje se prostornim ili urbanističkim planom, odnosno odlukom općinskog vijeća ako plan nije donesen.

Građenje

Član 9.

Zavisno od potreba i mogućnosti za pojedine dijelove područja, odnosno naselja mogu se utvrditi režimi građenja, i to:
1. režim zabrane građenja - na područjima od značaja za budući razvoj na kojima se ne dozvoljava nikakva izgradnja građevina i uređaja, izuzimajući tekuće održavanje, dogradnju u svrhu obezbjeđenja osnovnih higijenskih uslova, promjenu namjene u postojećim horizontalnim i vertikalnim gabaritima, pregradnju koja nema karakter nove gradnje i konzervaciju građevine, a samo izuzetno podizanje novih građevina i uređaja koji služe neophodnom održavanju postojećeg dijela naselja (objekti neophodne infrastrukture, neophodni javni objekti, objekti za snabdijevanje i sl.);
2. režim građenja prvog stepena - na užem urbanom području ili drugom dijelu urbanog područja na kojem se planira izgradnja, rekonstrukcija ili sanacija, na dijelovima područja zaštićenog kulturno-historijskog i prirodnog nasljeđa, turističkim naseljima, sportskim, rekreacionim i zdravstvenim područjima na kojima se planira izgradnja i na privrednim zonama većim od pet hektara, na kojima se urbanistička saglasnost izdaje na osnovu regulacionog plana, odnosno urbanističkog projekta izrađenog na osnovu regulacionog plana i na manjim dijelovima užeg urbanog područja koje je već izgrađeno i na kome ne predstoji intenzivna izgradnja, rekonstrukcija ili sanacija, na kojima se urbanistička saglasnost izdaje na osnovu urbanističkog projekta, ako nije donesen regulacioni plan;
3. režim građenja drugog stepena - na područjima za koja se donosi urbanistički plan, urbanistička saglasnost se izdaje na osnovu prostornog plana, urbanističkog plana i plana parcelacije;
4. režim građenja trećeg stepena - na urbanim područjima gdje se urbanistička saglasnost izdaje na osnovu prostornog plana i plana parcelacije;
5. režim građenja četvrtog stepena - na urbanim i drugim