ZAKON

O POŠTI

(Objavljen u "Sl. glasniku RS" br. 20 od 28. jula 1997; 63/01, 113/05)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se vršenje usluga u poštanskom saobraćaju Republike Srpske (u daljem tekstu: Republika), organizacija poštanskog sistema u Republici (u daljem tekstu: Pošta), odnosi Pošte i korisnika poštanskih usluga (u daljem tekstu: korisnici), radi obezbeđenja urednog funkcionisanja poštanskog saobraćaja kao jedinstvenog tehničko-tehnološkog sistema od opšte-društvenog interesa za Republiku i njegovog uključivanja u međunarodni poštanski saobraćaj.
Odredbe ovog zakona se primenjuju i na međunarodni poštanski saobraćaj, ukoliko međunarodnim sporazumima i ugovorima nije drugačije određeno.

II- POŠTANSKE USLUGE

Član 2a.

Poštanske usluge su usluge prenosa poštanskih pošiljaka (prijem, otprema, carinjenje, prevoz, prispeće i uručenje) i sve druge usluge utvrđene nomenklaturom usluga.
Poštanske usluge obuhvataju: univerzalne poštanske usluge (rezervisane i nerezervisane poštanske usluge), finansijske poštanske usluge, usluge elektronske pošte i ostale poštanske usluge.

Član 2b.

Univerzalne poštanske usluge su sve usluge iz nomenklature poštanskih usluga koje u skladu sa ovim zakonom, Opštim uslovima za obavljanje poštanskih usluga i drugim poštanskim propisima moraju biti organizovani, pod jednakim uslovima, na čitavom području Republike Srpske. Univerzalne poštanske usluge se obezbeđuju svakog radnog dana, najmanje pet dana u nedelji, osim pod uslovima i geografskim prilikama koje su poštanskim propisima definisane kao vanredne.
Rezervisane poštanske usluge su delovi univerzalnih poštanskih usluga koje obuhvataju prenos: običnih pismonosnih pošiljaka do 1 kg, paketskih pošiljaka do 15 kg, poštanskih i telegrafskih uputnica, pismonosnih pošiljaka sa posebnom uslugom bez obzira na težinu (preporučenih, vrednosnih, pošiljaka ubrzane pošte -EMC, otkupnih, hitnih i sudskih pisama i pisama po upravnom i prekršajnom postupku).
Rezervisane poštanske usluge može obavljati samo javni poštanski operator.
Saglasnost na cene na rezervisane poštanske usluge daje Vlada Republike Srpske.
Nerezervisane poštanske usluge su delovi univerzalnih poštanskih usluga koje, osim javnog poštanskog operatora mogu obavljati i drugi poštanski operatori u skladu sa ovlašćenjima dobijenim od nadležnog državnog organa.

Član 2v.

Finansijske poštanske usluge su usluge koje pošta pruža preko jedinica poštanske mreže za pružanje univerzalnih poštanskih usluga, kojima se obezbeđuju različiti oblici žiralnih plaćanja, te doznaka gotovog novca i čekova, koje upućuju fizička i pravna lica ili su takva sredstva njima upućena.
U okviru svoje delatnosti pošta može obavljati i druge finansijske usluge, a sve u skladu sa zakonom i drugim propisima kojima se reguliše obavljanje ovih vrsta finansijskih usluga u okviru bankarskog sektora.

Član 2g.

U usluge elektronske pošte spadaju usluge elektronske obrade podataka, Internet usluge i servisi, koje isti omogućava kao i pružanje negovornih i drugih informacija preko Interneta.
Ostale poštanske usluge obuhvataju sve druge poštanske usluge izvan univerzalnih poštanskih usluga, koje u skladu sa poštanskim propisima obavljaju ovlašćeni poštanski operatori.

Član 3.

Poštanske usluge vrše se na osnovu ugovora po pristupanju, pod uslovima određenim ovim zakonom i Opštim uslovima za vršenje poštanskih usluga.
Opštim uslovima za vršenje poštanskih usluga uređuju se jedinstveni uslovi pod kojima će Pošta vršiti pojedine vrste poštanskih usluga i utvrđuje postupak za ostvarivanje međusobnih prava i obaveza Pošte i korisnika ovih usluga u vezi sa vršenjem, odnosno korišćenjem poštanskih usluga.
Saglasnost na opšte uslove iz stava 2. ovog člana daje Ministarstvo saobraćaja i veza.

Član 4.

Prava i obaveze iz ugovora po pristupanju zasnivaju se između lica koje zahteva poštansku uslugu i Pošte od koje se ta usluga zahteva, bez obzira što u vršenju te usluge može učestvovati više domaćih i međunarodnih pošta i organizacija.
Određena prava i obaveze iz ugovora po pristupanju i na primaoca od momenta uručenja, odnosno pokušaja uručenja poštanske pošiljke.

Član 5.

Pošta je dužna da na celoj teritoriji Republike, na način i pod uslovima utvrđenim ovim zakonom, vrši poštanske usluge, propisane u nomenklaturi poštanskih usluga.
Pošta će odrediti područja na kojima će vršiti uručenje poštanskih pošiljaka, neposredno ili putem svojih organizacionih delova, tako da obuhvata sva naseljena mesta u Republici, pri čemu je dužna da poštansku pošiljku prenese i uruči primaocu u stanju u kome je pošiljalac predao i u propisanom roku.
Opštim uslovima za vršenje poštanskih usluga propisaće se rokovi za uručenja poštanskih pošiljaka.
Za uručenje poštanskih pošiljaka, teritorija Republike deli se na: uže, šire i najšire dostavno područje.

Član 6.

Pošta je dužna da pri vršenju poštanskih usluga obezbedi nepovredivost i tajnost poštanskih pošiljaka i drugih saopštenja.
Poštanskim radnicima zabranjeno je:
1. da na neovlašćen način saznaju sadržinu poštanskih pošiljaka i saopštenja, ili da zadrže, prikriju ili neovlašćenom licu uruče poštansku pošiljku.
2. da neovlašćenim licima saopštavaju saznatu sadržinu poštanskih pošiljaka, imena pošiljaoca, primaoca, masu ili druge podatke koji se odnose na poštansku pošiljku.
Od načela nepovredivosti tajne poštanskih pošiljaka može se odstupiti samo u slučajevima propisanim zakonom.
Zabrane iz tač. 1. i 2. stava 2. ovog člana odnose se na poštanske radnike i posle njihovog prestanka rada u Pošti.

Član 7.

Pošta je dužna da odredi i na uobičajen način objavi radno vreme pošta za rad neposredno sa korisnicima poštanskih usluga, imajući u vidu mesne potrebe i razvijenost poštanske mreže na određenom području.

Član 8.

Cene za izvršenje poštanskih usluga (u daljem tekstu: poštarina) plaćaju se unapred ako ugovorom između Pošte i korisnika nije drugačije ugovoreno.
U slučajevima predviđenim posebnim propisima, pri vršenju pojedinih poštanskih usluga plaća se, pored redovne cene i određeni iznos za namene utvrđene tim propisom.
Poštarina za plaćanje poštanskih usluga može se plaćati poštanskim markama koje su u upotrebi, korišćenjem mašine za frankiranje, u gotovom ili drugim zakonskim sredstvom plaćanja.
Izuzetno, Pošta će izvršiti prenos obične pismonosne pošiljke, ako je pošiljalac fizičko lice, s tim da pri uručenju takve pošiljke od primaoca naplati nedostajuću poštarinu i poštarinu za tu uslugu.

Član 9.

Pri vršenju poštanskih usluga zabranjena je predaja i prenos poštanskih pošiljaka koje sadrže:
1. Eksplozivne i lako zapaljive predmete i predmete čiji je prenos vezan sa opasnošću za druge pošiljke, poštanska postrojenja i transportna sredstva ili zdravlje i živote ljudi,
2. predmete čiji je promet zakonom zabranjen,
3. opojne droge, osim kada su pošiljalac i primalac zakonom ovlašćeni za promet, odnosno upotrebu opojnih droga.
U pismonosnim pošiljkama ne može se vršiti prenos živih životinja, osim pčela, pijavica i svilenih buba.
U slučajevima kada postoji osnovana sumnja, da se u pošiljci nalaze predmeti iz tač. 1., 2. i 3. ovog člana, Pošta će izvršiti komisijski pregled sadržine pošiljke i nedozvoljenu sadržinu predati nadležnom državnom organu.

III- ORGANIZACIJA POŠTANSKOG SAOBRAĆAJA

Član 10.

Pošta je dužna da obezbedi trajno, neprekidno i kvalitetno funkcionisanje poštanskog saobraćaja, održavanje i zaštitu kapaciteta objekata, postrojenja, uređaja i drugih sredstava rada do krajnjeg korisnika, kao i tajnost i nepovredivost prenosa svih vrsta pisanih i drugih poruka, u granicama tehničkih mogućnosti.

Član 11.

Pošta odgovara za štetu, koja nastane korisnicima poštanskih usluga, zbog neizvršavanja obaveza iz člana 10. ovog zakona.

Član 12.

Sredstva Pošte čine nepokretna i pokretna imovina koju Pošta koristi u obavljanju svoje delatnosti.
Imovina iz stava 1. ovog člana je u državnoj svojini.

Član 13.

Poštanske usluge iz člana 2. u Republici Srpskoj obavlja JODP za poštanski saobraćaj Republike Srpske, kao javni poštanski operator.

Član 14.

Pošta posluje pod tržišnim uslovima u skladu sa ovim zakonom i drugim propisima.
Sredstva za finansiranje Pošte ostvaruju se od prihoda dobijenih za vršenje poštanskih usluga u