ZAKON

O POŠTANSKIM USLUGAMA REPUBLIKE SRPSKE

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 30 od 12. aprila 2010, 38/10)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se: osnovni principi poštanske politike, uslovi za obavljanje poštanskih usluga, organizacija i funkcionisanje poštanskog saobraćaja, obaveze i odgovornost operatera poštanskog saobraćaja, prava i obaveze korisnika poštanskih usluga i druga pitanja u vezi sa djelatnošću poštanskog saobraćaja u Republici Srpskoj.

Član 2.

(1) Poštanske usluge u Republici Srpskoj vrše se u skladu sa uslovima koji su utvrđeni Zakonom o poštama Bosne i Hercegovine, ovim zakonom, Opštim i Posebnim uslovima za vršenje poštanskih usluga, aktima operatera poštanskog saobraćaja, kao i na osnovu ratifikovanih, odnosno potvrđenih međunarodnih konvencija, drugih međunarodnih akata i ugovora.
(2) Funkcionisanje poštanskog saobraćaja i pružanje poštanskih usluga je od opšteg društvenog interesa za Republiku Srpsku.

Član 3.

Poštanske usluge u Republici Srpskoj obavljaju:
a) Preduzeće za poštanski saobraćaj Republike Srpske a.d. Banja Luka (skraćeni naziv: "Pošte Srpske" a.d. Banja Luka), kao javni poštanski operater (u daljem tekstu: Pošta) i
b) drugi poštanski operateri.

Član 4.

Svi operateri poštanskog saobraćaja koji u Republici Srpskoj pružaju poštanske usluge moraju uvažavati i sprovoditi sljedeće principe poštanske politike:
a) obezbijediti dostupnost poštanskih usluga svim korisnicima u Republici Srpskoj, pod jednakim uslovima i bez diskriminacije,
b) obezbijediti svim fizičkim i pravnim licima u Republici Srpskoj zagarantovanu slobodu komunikacija putem pismonosnih i drugih poštanskih pošiljaka, bez bilo kakvih ograničenja,
v) zaštititi interes svih korisnika poštanskih usluga, raspoloživošću i kvalitetom tih usluga,
g) obezbijediti nediskriminatorske i dostupne tarife poštanskih usluga,
d) organizovati pružanje poštanskih usluga na način koji ne dovodi u opasnost zdravlje i bezbjednost ljudi i imovine,
đ) organizacijom poštanskog sistema obezbijediti mogućnost primjene propisa koji se odnose na uvozno-izvozno carinjenje robe,
e) sva tehnološka rješenja u poštanskom saobraćaju zasnivati na principima ekonomičnosti, efikasnosti i bezbjednosti,
ž) tehničke standarde koji se odnose na nivo poštanskih usluga usklađivati sa standardima Evropske unije,
z) osigurati da cijene rezervisanih poštanskih usluga budu pod kontrolom Vlade Republike Srpske,
i) konkurenciju u poštanskom saobraćaju podsticati do nivoa kojim se ne ugrožava društvena funkcija univerzalnih poštanskih usluga,
j) sistemom poštanske numeracije obezbijediti identifikaciju Republike Srpske i operatera poštanskog saobraćaja,
k) međusobna saradnja operatera poštanskog saobraćaja ne smije biti monopolistički orijentisana i mora se zasnivati na čistim ekonomskim odnosima u interesu svih građana Republike Srpske,
l) razvoj poštanskih usluga podsticati odgovarajućim mjerama ekonomske politike i stalno usklađivati s potrebama korisnika, te tehnološkim, ekonomskim i društvenim prilikama,
lj) predstavljanjem poštanskog sistema Republike Srpske u Svjetskom poštanskom savezu i drugim međunarodnim organizacijama obezbijediti potpunu ravnopravnost svih operatera poštanskog saobraćaja Republike Srpske i
m) zastupljenost operatera poštanskog saobraćaja koji djeluju na području Republike Srpske u slobodnim međunarodnim asocijacijama ne može se na bilo koji način ograničavati, a njihovo djelovanje ne može biti na štetu i protiv interesa ostalih operatera poštanskog saobraćaja.

II- POŠTANSKE USLUGE

Član 5.

(1) Poštanske usluge su usluge prenosa poštanskih pošiljaka i sve druge usluge utvrđene Nomenklaturom poštanskih usluga.
(2) Nomenklatura poštanskih usluga je normativni akt kojim se definišu sve vrste poštanskih usluga, rasponi masa, zone udaljenosti, skale vrijednosti za vrijednosne pošiljke i finansijske usluge, način utvrđivanja i određivanja cijena za pojedine usluge, koju donosi Pošta i na koju saglasnost daje Ministarstvo saobraćaja i veza Republike Srpske (u daljem tekstu: Ministarstvo).
(3) Opštim uslovima za vršenje poštanskih usluga uređuju se jedinstveni uslovi pod kojima će operateri poštanskog saobraćaja vršiti pojedine vrste poštanskih usluga i utvrđuje postupak za ostvarivanje međusobnih prava i obaveza operatera poštanskog saobraćaja i korisnika ovih usluga.
(4) Posebni uslovi za vršenje poštanskih usluga su uslovi operatera poštanskog saobraćaja usaglašeni sa zakonom, Opštim uslovima i međunarodnim standardima i javno su objavljeni.
(5) Saglasnost na Posebne uslove iz stava 4. ovog člana daje Ministarstvo.
(6) Poštanske pošiljke su pismonosne pošiljke i uputnice u klasičnoj i elektronskoj formi i paketi na kojima je označena adresa ili pošiljke koje su na drugi način označene tako da se neposredno može utvrditi primalac.
(7) Pismonosna pošiljka je svaka poštanska pošiljka koja sadrži neko saopštenje u pisanoj formi na svakoj vrsti fizičkog medija, koju treba uručiti - prenijeti naznačenom primaocu, kao i računi za režije, drugi računi, finansijski i drugi izvještaji i sva druga korespondencija.

Član 6.

(1) Poštanske usluge se vrše po osnovu ugovora po pristupu, pod uslovima određenim ovim zakonom, Opštim i Posebnim uslovima za vršenje poštanskih usluga.
(2) Prava i obaveze iz ugovora po pristupu zasnivaju se između lica koje zahtijeva poštansku uslugu i operatera poštanskog saobraćaja od koga se te usluge zahtijevaju, bez obzira što u izvršenju te usluge može učestvovati više domaćih i međunarodnih operatera i organizacija.
(3) Ugovor iz stava 1. ovog člana smatra se zaključenim danom označenim na otisku poštanskog žiga na potvrdi o prijemu pošiljke, odnosno na pošiljci.
(4) Operateri poštanskog saobraćaja mogu sa pojedinim korisnicima zaključivati ugovore u pisanoj formi kojima se uređuje obavljanje pojedinih vrsta usluga.
(5) Određena prava i obaveze iz ugovora po pristupanju prelaze i na primaoca od momenta uručenja, odnosno pokušaja uručenja poštanske pošiljke.

Član 7.

Poštanske usluge obuhvataju: univerzalne poštanske usluge, finansijske poštanske usluge, elektronske poštanske usluge, dopunske poštanske usluge i ostale poštanske usluge.

Član 8.

(1) Univerzalne poštanske usluge su usluge iz Nomenklature poštanskih usluga koje u skladu sa ovim zakonom, Opštim uslovima za obavljanje poštanskih usluga i drugim poštanskim propisima moraju biti organizovane, pod jednakim uslovima, za sve korisnika poštanskih usluga na cijelom području Republike Srpske, a obuhvataju prenos:
a) pismonosnih pošiljaka do 2 kg,
b) paketskih pošiljaka do 20 kg,
v) poštanskih i telegrafskih uputnica u klasičnoj i elektronskoj formi i isplate novčanih doznaka na kućnu adresu,
g) direktne pošte,
d) posebnih usluga u vezi s pošiljkama iz t. a), b) i v) ovog stava i
đ) otvorene poštanske pošiljke prilagođene i namijenjene slijepim licima (sekograma) do 7 kg.
(2) Pod posebnim uslugama iz tačke d) iz stava 1. ovog člana smatraju se usluge prenosa preporučenih pošiljaka, pošiljaka sa potvrđenim uručenjem, pošiljaka sa označenom vrijednosti, pošiljaka brze pošte (u daljem tekstu: EMS), hitnih pošiljaka, pošiljaka sa povratnicom, otkupnih pošiljaka, pošiljaka koje se uručuju lično primaocu, pošiljaka sa plaćenim odgovorom, te konsajgment usluge i druge poštanske usluge kojima pošiljalac zahtijeva poseban postupak i uslove za prenos, a propisani su Nomenklaturom poštanskih usluga.
(3) Minimalne i maksimalne dimenzije poštanskih pošiljaka obuhvaćene univerzalnim poštanskim uslugama su dimenzije koje su utvrđene aktima Svjetskog poštanskog saveza i Opštim i Posebnim uslovima za vršenje poštanskih usluga.
(4) Univerzalne poštanske usluge obezbjeđuju se svakog radnog dana, najmanje pet dana u nedjelji, osim pod uslovima i prema geografskim prilikama koje su poštanskim propisima definisane kao vanredne.
(5) Univerzalne poštanske usluge su rezervisane i nerezervisane poštanske usluge.

Član 9.

Rezervisane poštanske usluge su one vrste univerzalnih poštanskih usluga koje može pružati samo Pošta, a obuhvataju prenos:
a) pismonosnih pošiljaka do 1000 gr,
b) tiskovina, novina i časopisa,
v) paketskih pošiljaka do 10 kg,
g) poštanskih i telegrafskih uputnica u klasičnoj i elektronskoj formi i isplate novčanih doznaka na kućnu adresu,
d) direktne pošte,
đ) kurirske usluge ukoliko iznos tarife nije deset puta veći od obične tarife,
e) preporučenih i vrijednosnih pošiljaka, bez obzira na težinu i
ž) sudskih pisama i pisama po upravnom i prekršajnom postupku, bez obzira na težinu.