Na osnovu člana IV.4.a. Ustava Bosne i Hercegovine, Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine na 55. sjednici Predstavničkog doma, održanoj 21. aprila 2005. godine, i na 40. sjednici Doma naroda, održanoj 25. aprila 2005. godine, usvojila je

ZAKON

O POŠTAMA BOSNE I HERCEGOVINE

(Objavljeno u "Sl. glasnik BiH", br. 33 od 30 maja 2005)

I- PREDMET ZAKONA

Član 1.

(1) Ovim zakonom utvrđuju se osnovna pitanja organizacije i funkcionisanja poštanskog saobraćaja u Bosni i Hercegovini i poštanskog saobraćaja s drugim zemljama.
(2) Poštanske usluge obavljaju se u skladu sa uslovima koji su utvrđeni zakonom, općim i posebnim uslovima za obavljanje poštanskih usluga, aktima poštanskih operatera, kao i na osnovu ratificiranih, odnosno potvrđenih međunarodnih konvencija, drugih međunarodnih akata i ugovora.

II- DEFINICIJE

Član 2.

Svi izrazi koji se koriste u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:
a) "poštanske usluge" znače usluge prijenosa poštanskih pošiljki i sve druge usluge koje su navedene u nomenklaturi poštanskih usluga;
b) "poštanske pošiljke" znače sve pošiljke koje primi na prijenos i za koje odgovara operater poštanskog saobraćaja;
c) "pismonosna pošiljka" znači svaku poštansku pošiljku koja sadrži neko saopćenje u pisanoj formi, na svakoj vrsti fizičkog medija, koju treba dostaviti označenom primaocu. Računi za režije, drugi računi, finansijski i drugi izvještaji smatraju se pismonosnim pošiljkama;
d) "pošiljalac" znači svaku fizičku ili pravnu osobu koja je dala ili u čije ime je poštanska pošiljka data na prijenos operateru poštanskog saobraćaja;
e) "univerzalne poštanske usluge" znače sve one poštanske usluge koje, u skladu s ovim zakonom i drugim poštanskim propisima, moraju biti dostupne na čitavom području Bosne i Hercegovine;
f) "rezervirane poštanske usluge" znače one vrste univerzalnih poštanskih usluga koje može pružati samo javni poštanski operater;
g) "nerezervirane poštanske usluge" znače pojedine vrste univerzalne poštanske usluge koje, osim javnih, mogu vršiti i drugi operateri poštanskog saobraćaja;
h) "operateri poštanskog saobraćaja" znače sve subjekte koji su registrirani za obavljanje djelatnosti iz područja poštanskog saobraćaja;
i) "javni poštanski operater" znači preduzeće koje je u većinskom državnom vlasništvu i koje je u trenutku donošenja ovog zakona već registrirano za pružanje rezerviranih i nerezerviranih poštanskih usluga;
j) "poštanski operater" znači organizaciju koja je, u skladu s ovim zakonom, ovlaštena za pružanje nerezerviranih poštanskih usluga;
k) "finansijske poštanske usluge" znače domaće i međunarodne žiralne usluge, novčane doznake i čekovne usluge, kao i sve druge usluge čiji je predmet novac, a koje su definirane poštanskim propisima u okviru propisa Svjetskog poštanskog saveza;
l) "posebne usluge" koje su definirane općim uslovima i nomenklaturom poštanskog saobraćaja;
m) "ostale usluge" znače dopunske i ostale poštanske usluge koje zahtijeva pošiljalac ili primalac;
n) "poštanski propisi" znače svaki propis koji je donio ovlašteni organ, a odnosi se na pružanje poštanskih usluga;
o) "poštanska marka" znači svaku poštansku marku koja je javno izdata od javnog poštanskog operatera, uključujući i sve poštanske naljepnice i sva druga propisana poštanska obilježja koja služe kao dokaz plaćanja poštanske usluge;
p) "direktna pošta" predstavlja sve pošiljke koje sadrže promotivne i sve druge marketinške poruke štampane u više istih primjeraka, koji se šalju na najmanje 30 različitih adresa;
r) "kurirske usluge" predstavljaju poštanske usluge s dodatnom vrijednošću koju davalac poštanskih usluga obavlja na osnovu posebnog zahtjeva pošiljaoca, a podrazumijevaju preuzimanje pismonosne pošiljke na adresi pošiljaoca, te direktan prijenos i uručenje na adresi primaoca;
s) "državni portal" predstavlja poštansku uslugu putem koje građanin elektronskim putem ispunjava svoje obaveze prema državi i traži usluge državnih i entitetskih organa.

III- PRINCIPI POŠTANSKE POLITIKE

Član 3.

Svi subjekti koji u Bosni i Hercegovini pružaju poštanske usluge moraju konsekventno uvažavati i provoditi sljedeće principe poštanske politike:
a) Poštanske usluge moraju biti dostupne svim građanima Bosne i Hercegovine, pod jednakim uslovima, bez bilo kakve diskriminacije;
b) Sloboda komunikacije, putem pismonosnih i drugih poštanskih pošiljki, mora biti zagarantirana svim fizičkim i pravnim osobama u Bosni i Hercegovini, bez bilo kakvih ograničenja;
c) Interes svih korisnika poštanskih usluga mora biti zaštićen raspoloživošću i kvalitetom tih usluga;
d) Tarife poštanskih usluga moraju biti nediskriminatorske i transparentne;
e) Pružanje poštanskih usluga mora se organizirati na način koji ne dovodi u opasnost zdravlje i sigurnost ljudi i imovine;
f) Organizacijom poštanskog sistema mora se osigurati mogućnost primjene propisa koji se odnose na uvozno i izvozno carinjenje roba;
g) Sva tehnološka rješenja u poštanskom saobraćaju moraju uvažavati principe ekonomičnosti, efikasnosti i sigurnosti;
h) Tehnički standardi koji se odnose na nivo poštanskih usluga moraju se usklađivati sa standardima Evropske unije;
i) Cijene rezerviranih poštanskih usluga su pod državnom kontrolom, a ukoliko se ovakvim cijenama ne osigurava pokriće stvarnih troškova i razvojne potrebe poštanskog sistema, država i entiteti osiguravaju subvencije javnim poštanskim operaterima. Nije dozvoljeno subvencioniranje nerezerviranih i drugih poštanskih usluga iz sredstava rezerviranih poštanskih usluga;
j) Konkurencija u poštanskom saobraćaju podstiče se do nivoa kojim se ne ugrožava društvena funkcija univerzalnih poštanskih usluga;
k) Sistemi poštanske numeracije moraju osigurati identifikaciju države i poštanskih operatera;
l) Saradnja između javnih poštanskih operatera ne smije biti monopolistički orijentirana i mora se zasnivati na čistim ekonomskim odnosima u interesu svih građana Bosne i Hercegovine;
m) Razvoj poštanskih usluga podstiče se odgovarajućim mjerama ekonomske politike i kontinuirano usklađuje s potrebama korisnika, te tehnološkim, ekonomskim i društvenim prilikama;
n) Predstavljanje poštanskog sistema Bosne i Hercegovine u Svjetskom poštanskom savezu i drugim međunarodnim organizacijama mora osigurati potpunu ravnopravnost svih javnih poštanskih operatera Bosne i Hercegovine;
o) Zastupljenost poštanskih opreratera koji djeluju na području Bosne i Hercegovine u slobodnim međunarodnim asocijacijama ne smije se na bilo koji način ograničavati, a njihovo djelovanje ne smije biti na štetu i protiv interesa ostalih poštanskih operatera.

Član 4.

Investitor, vlasnik stambene zgrade, etažni vlasnik, vlasnik stambenog i poslovnog bloka ili porodične kuće dužan je, na pogodnom mjestu u objektu ili dvorištu kod ulaza, postaviti i održavati poštanski sandučić za pismonosne pošiljke ili osigurati drugi adekvatan način za prijem pismonosnih pošiljki.

IV- POŠTANSKE USLUGE

a) Univerzalne poštanske usluge

Član 5.

(1) Univerzalne poštanske usluge su poštanske usluge koje se obavezno organiziraju na čitavom području Bosne i Hercegovine i obuhvataju prijem, otpremu, prijevoz, prispijeće i uručenje:
a) pismonosnih pošiljki do 2 kg;
b) paketskih do 31,5 kg;
c) poštanskih uputnica;
d) direktne pošte;
e) poštanskih i telegrafskih saopćenja;
f) preporučenih i vrijednosnih pošiljki;
g) sekograma do 7 kg.
(2) Maksimalne i minimalne dimenzije poštanskih pošiljki obuhvaćenih univerzalnim poštanskim uslugama su dimenzije koje su utvrđene Univerzalnom poštanskom konvencijom, odnosno Konvencijom Svjetskog poštanskog saveza.
(3) Univerzalne poštanske usluge osiguravaju se svakog radnog dana, najmanje pet dana u sedmici, osim pod uslovima i prilikama koje su poštanskim propisima definirane kao vanredne.
(4) Univerzalne poštanske usluge u Bosni i Hercegovini pružaju javni poštanski operateri i drugi poštanski operateri na osnovu licenci .

b) Rezervirane poštanske usluge

Član 6.

(1) U okviru univerzalnih poštanskih usluga, rezervirane poštanske usluge u unutrašnjem i međunarodnom saobraćaju obuhvataju prijem, otpremu, prijevoz, prispijeće i uručenje:
a) pismonosne pošiljke do 1000 gr;
b) tiskovina, novina i časopisa;
c) paketskih pošiljki do 10 kg;
d) poštanskih i telegrafskih uputnica;
e) isplata novčanih doznaka na kućnu adresu;
f) direktne pošte;
g) kurirske usluge, ukoliko iznos tarife nije deset puta veći od obične tarife,
h) preporučenih i vrijednosnih pošiljki, bez obzira na težinu;
i) sudskih pisama, pisama u upravnom i prekršajnom postupku, bez obzira na težinu.
(2) Rezervirane poštanske usluge mogu obavljati samo javni poštanski operateri.

c) Finansijske poštanske usluge

Član 7.

(1) Javni poštanski operateri mogu putem jedinica poštanske mreže i drugih punktova za univerzalne poštanske usluge pružati korisnicima i finansijske poštanske usluge.
(2) Finansijskim poštanskim uslugama osiguravaju se različiti oblici žiralnih doznaka, te doznaka gotovog novca i čekova, koje upućuju fizičke i pravne osobe ili su takva novčana sredstva njima upućena.
(3) U okviru svoje djelatnosti javni poštanski operateri mogu obavljati i druge finansijske usluge, kao što su štedni ulozi građana, vezani depoziti,