ZAKON

O OBNOVLjIVIM IZVORIMA ENERGIJE I EFIKASNOJ KOGENERACIJI

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 39 od 15. maja 2013, 108/13)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se planiranje i podsticanje proizvodnje i potrošnje energije iz obnovljivih izvora i u efikasnoj kogeneraciji, tehnologije za korišćenje obnovljivih izvora energije, mjere podsticaja za proizvodnju električne energije korišćenjem obnovljivih izvora energije i u efikasnoj kogeneraciji, sprovođenje sistema podsticanja proizvodnje energije iz obnovljivih izvora i izgradnja postrojenja za proizvodnju električne energije iz obnovljivih izvora energije i druga pitanja od značaja za ovu oblast.

Član 2.

(1) Cilj ovog zakona je da promoviše proizvodnju električne i toplotne energije iz obnovljivih izvora i u efikasnoj kogeneraciji i upotrebu energije iz obnovljivih izvora u transportu, radi potrošnje na domaćem tržištu i povećanje udjela u bruto finalnoj potrošnji energije, te da obezbijedi razvoj podsticajnih mehanizama, regulatornog okvira i tehničke infrastrukture za obnovljive izvore energije i efikasnu kogeneraciju.
(2) Podsticanjem proizvodnje električne i toplotne energije iz obnovljivih izvora i u efikasnoj kogeneraciji, kao i upotrebe energije iz obnovljivih izvora u transportu, obezbjeđuju se:
a) ostvarivanje energetske politike u Republici Srpskoj (u daljem tekstu: Republika) u pogledu udjela energije proizvedene iz obnovljivih izvora u bruto finalnoj potrošnji energije u Republici,
b) doprinos zaštiti životne sredine smanjenjem negativnih uticaja upotrebe fosilnih goriva,
v) podrška realizaciji ciljeva o klimatskim promjenama i ispunjenje uslova iz međunarodnih ugovora,
g) povoljniji ambijent za domaće i strane investitore,
d) podsticanje, uvođenje, primjena i razvoj nove opreme i tehnologija, te razvoj domaće ekonomije u cjelini,
đ) doprinos održivom razvoju, otvaranje novih radnih mjesta i razvoj preduzetništva u energetici,
e) dugoročno obezbjeđenje energije, povećanje sigurnosti snabdijevanja električnom energijom i razvoj elektro-energetskog sektora u cjelini,
ž) racionalnije korišćenje i raznolikost primarnih izvora energije, stvaranje uslova za regionalni razvoj. posebno u ruralnim i nerazvijenim oblastima i
z) pretpostavke za kvalitetno zbrinjavanje nekih vrsta otpada.

Član 3.

(1) Definicije i pojmovi koji se koriste u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
a) obnovljivi izvori energije su izvori energije koji su sačuvani u prirodi i obnavljaju se u cijelosti ili djelimično, kao što su energija vodotokova, vjetra, bio-mase, bio-gasa, gasa iz postrojenja za obradu komunalnog otpada, poljoprivrednog gasa, deponijskog gasa, geotermalna i neakumulisana solarna energija,
b) električna energija iz obnovljivih izvora energije označava električnu energiju proizvedenu u postrojenjima koja koriste isključivo obnovljive izvore energije, kao i dio električne energije proizvedene iz obnovljivih izvora energije u hibridnim postrojenjima koja koriste i konvencionalne izvore energije, uključujući električnu energiju proizvedenu u postrojenjima iz obnovljivih izvora energije koja se koristi za punjenje sistema akumulacije, ali koja ne obuhvata električnu energiju proizvedenu kao rezultat pumpno-akumulacionog sistema,
v) hibridna elektrana je postrojenje za proizvodnju električne ili toplotne energije upotrebom dva ili više različitih energenata, od kojih je barem jedan obnovljivi izvor energije,
g) kogeneracija označava istovremenu proizvodnju toplotne i električne ili mehaničke energije u jednom procesu,
d) efikasna kogeneracija označava kogeneraciju koja zadovoljava uslove uštede energije,
đ) instalirana snaga proizvodnog postrojenja (elektrane) označava zbir nazivnih snaga svih turbina u postrojenju ili svih generatora, ukoliko postrojenje nema pogonsku mašinu (turbinu), izraženu ukW,
e) garancija o porijeklu električne energije je dokument u elektronskom obliku kojim se dokazuje krajnjem kupcu da je količina električne energije proizvedena u postrojenju koje koristi obnovljive izvore energije,
ž) garantovana otkupna cijena je cijena po kojoj proizvođač električne energije iz obnovljivih izvora energije i u efikasnoj kogeneraciji, koji ostvaruje pravo na obavezan otkup električne energije, prodaje električnu energiju Operatoru sistema podsticaja,
z) referentna cijena je veleprodajna cijena električne energije (regulisana u prelaznom periodu do otvaranja tržišta ili tržišna cijena),
i) premija je dio garantovane otkupne cijene kojom se proizvođaču električne energije iz obnovljivih izvora i u efikasnoj kogeneraciji nadoknađuju prosječni jedinični troškovi proizvodnje specifični za pojedine tehnologije koji prelaze iznos koji pokriva referentna cijena,
j) balansiranje predstavlja poravnanje u odstupanju ostvarene proizvodnje električne energije u odnosu na prijavljene količine za preuzimanje i prodaju za određeni period,
k) balansna odgovornost predstavlja obavezu učesnika na tržištu električne energije da uravnoteže proizvodnju, potrošnju i ugovorenu kupovinu i prodaju električne energije u periodu za koji se utvrđuje balansno odstupanje i preuzmu finansijsku odgovornost za odstupanja,
l) naknada za podsticanje proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora i u efikasnoj kogeneraciji je novčani dodatak na cijenu električne energije koji se obračunava svim krajnjim kupcima električne energije u Republici, uključujući kvalifikovanog kupca, a koja se koristi za podsticanje proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora i u efikasnoj kogeneraciji,
lj) krajnji kupac je pravno i fizičko lice koje kupuje električnu energiju za svoje vlastite potrebe,
m) snabdjevač je pravno lice koje vrši prodaju, uključujući i preprodaju električne energije kupcima,
n) bio-masa je biorazgradivi dio proizvoda, otpada i ostataka biološkog porijekla iz poljoprivrede i šumarstva, uključujući biljne i životinjske materije, i povezane industrije koje uključuju ribarstvo sa ribogojstvom, kao i biorazgradivi dio komunalnog i industrijskog otpada,
nj) bio-gas je gas koji je nastao anaerobnom razgradnjom ili fermentacijom organskih materija,
o) bio-gorivo je tečno ili gasovito gorivo za transport, proizvedeno iz bio-mase i
p) operator sistema je operator distributivnog sistema, odnosno operator prenosnog sistema.
(2) Pojmovi i definicije koji nisu navedeni u stavu 1. ovog člana imaju značenje iz Zakona o energetici i Zakona o električnoj energiji.

II- RAZVRSTAVANjE I CERTIFIKOVANjE POSTROJENjA ZA PROIZVODNjU ELEKTRIČNE ENERGIJE IZ OBNOVLjIVIH IZVORA I U EFIKASNOJ KOGENERACIJI

1. Razvrstavanje postrojenja za proizvodnju električne energije iz obnovljivih izvora ili u efikasnoj kogeneraciji

Član 4.

Postrojenja koja koriste obnovljive izvore energije za proizvodnju električne energije razvrstavaju se na postrojenja koja koriste:
a) energetski potencijal vodotokova,
b) energiju vjetra,
v) energiju koja se dobija iz bio-mase,
g) energiju koja se dobija iz bio-gasa,
d) neakumulisanu energiju sunca,
đ) energiju iz geotermalnih izvora i
e) energiju više obnovljivih izvora u kombinaciji.

Član 5.

Postrojenja koja za proizvodnju električne energije koriste obnovljive izvore, s obzirom na instaliranu snagu, dijele se na:
a) postrojenja instalirane snage zaključno sa 1MWizuzev solarnih postrojenja sa fotonaponskim ćelijama, koja se dijele na:
1) postrojenja na objektima instalirane snage zaključno sa 50kW,
2) postrojenja na objektima instalirane snage veće od 50kWzaključno sa 250kW,
3) postrojenja na objektima instalirane snage veće od 250kWzaključno sa 1MW;
4) postrojenja na zemljištu instalirane snage zaključno sa 250kWi
5) postrojenja na zemljištu instalirane snage veće od 250kWzaključno sa 1MW;
b) postrojenja instalirane snage veće od 1MWzaključno sa 5MW;
v) postrojenja instalirane snage veće od 5MWzaključno sa 10MW;
g) postrojenja (vjetroelektrane) instalirane snage veće od 10MWi
d) kogenerativna postrojenja instalirane snage veće od 10MWzaključno sa 30MW.

Član 6.

Kogenerativna postrojenja zavisno od tehnologije koju koriste uključuju:
a) gasnu turbinu kombinovanog ciklusa sa rekuperacijom toplote,
6) protivpritisnu parnu turbinu,
v) kondenzacionu parnu turbinu sa oduzimanjem pare,
g) gasnu turbinu sa rekuperacijom toplote,
d) motor sa unutrašnjim sagorijevanjem,
đ) mikroturbinu,
e) Stirlingov motor,
ž) gorivne ćelije,
z) parnu mašinu,
i) organske Rankinove procese i
j) druge vrste tehnologija koje predstavljaju istovremenu proizvodnju toplotne i električne energije u jednom procesu.

Član 7.

Kogenerativna postrojenja s obzirom na instaliranu električnu snagu dijele se na:
a) kogenerativna postrojenja instalirane električne snage zaključno sa 1MW,
b) kogenerativna postrojenja instalirane električne snage veće od 1MWzaključno sa 10MWi
v) kogenerativna postrojenja instalirane električne snage veće od 10MWzaključno sa 30MW

2. Certifikovanje postrojenja za proizvodnju električne energije koja koriste obnovljive izvore ili u efikasnoj kogeneraciji

Član 8.

(1) Certifikat za proizvodno postrojenje može dobiti proizvođač električne energije za