ZAKON

O NACIONALNIM PARKOVIMA

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 75 od 6. avgusta 2010)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se pitanja od značaja za zaštitu, razvoj, unapređenje, upravljanje, finansiranje i održivo korišćenje nacionalnih parkova na teritoriji Republike Srpske (u daljem tekstu: Republika).

Član 2.

(1) Nacionalni parkovi su područja posebnih prirodnih vrijednosti i svojstava od ekološkog, naučnog, kulturnog, istorijskog, obrazovnog, zdravstveno-rekreativnog i turističkog značaja, koja karakteriše prisustvo reprezentativnih bioloških, geomorfoloških, geoloških i hidroloških pojava i procesa, staništa i vrsta od posebnog značaja, i pripadajućih kulturno-istorijskih vrijednosti.
(2) Nacionalni parkovi i u njima sadržane prirodne vrijednosti, prirodni resursi i radom stvorene vrijednosti, uključujući i kulturno-istorijske spomenike, u svojini su Republike i kao dobra od opšteg interesa uživaju posebnu brigu i zaštitu.

Član 3.

Nacionalni parkovi u Republici proglašavaju se posebnim zakonom, pod uslovima i u postupku kako je propisano Zakonom o zaštiti prirode.

Član 4.

Za područje nacionalnog parka donose se sljedeći akti i propisi:
a) prostorni plan područja nacionalnog parka,
b) plan upravljanja nacionalnim parkom (u daljem tekstu: plan upravljanja) i
v) drugi propisi u skladu sa odredbama ovog zakona i Zakona o zaštiti prirode.

II- UPRAVLjANjE I ZAŠTITA NACIONALNIH PARKOVA

Član 5.

(1) Poslovi zaštite, razvoja i upravljanja nacionalnim parkovima su poslovi od opšteg interesa.
(2) Nacionalnim parkom upravlja javna ustanova.
(3) Javnu ustanovu iz stava 2. ovog člana osniva Republika, u skladu sa zakonom koji uređuje sistem javnih službi.

Član 6.

(1) Organi javne ustanove su upravni odbor i direktor.
(2) Upravni odbor i direktora imenuje i razrješava Vlada Republike Srpske, na prijedlog ministarstva nadležnog za zaštitu životne sredine, nakon sprovedenog postupka javne konkurencije.
(3) Na nadležnost, sastav i izbor organa javne ustanove primjenjuje se zakon koji uređuje sistem javnih službi.

Član 7.

(1) Javna ustanova upravlja prirodnim i kulturno-istorijskim vrijednostima, zemljištem, objektima i drugim nepokretnostima u svojini Republike, koja su joj prenesena na upravljanje i korišćenje, u skladu sa zakonom koji propisuje sistem javnih službi i planskim dokumentima.
(2) Javna ustanova obavlja i poslove:
a) upravljanja, zaštite, gajenja, unapređivanja šuma i šumskog zemljišta, lovne i ribolovne faune, u skladu sa ovim i posebnim zakonima iz člana 3. ovog zakona,
b) organizovanja i pružanja turističko-ugostiteljskih usluga,
v) organizovanja istraživanja u oblasti zaštite i razvoja nacionalnog parka,
g) prezentacije i popularizacije nacionalnog parka i njegovih prirodnih vrijednosti i kulturno-istorijskih dobara,
d) organizovanja projektovanja, izgradnje i održavanja objekata koji su u funkciji zaštite, unapređivanja i prezentacije prirodnih i kulturno-istorijskih dobara nacionalnog parka, u skladu sa prostornim planom područja nacionalnog parka i planom upravljanja koji se donosi u skladu sa Zakonom o zaštiti prirode i
đ) druge poslove određene aktima javne ustanove.

Član 8.

(1) U obavljanju poslova upravljanja, zaštite i razvoja javna ustanova:
a) daje saglasnost za obavljanje naučnih istraživanja, izvođenje istraživačkih radova, snimanje filmova, postavljanje privremenih objekata na površinama u nacionalnom parku i daje druga odobrenja utvrđena ovim zakonom,
b) obavlja stručne poslove koji se odnose na zaštitu životne sredine na području nacionalnog parka za potrebe vođenja podataka od značaja za planiranje i uređenje prostora u nacionalnom parku, izradu analiza i druge dokumentacione osnove iz okvira svoje djelatnosti za pripremanje dokumenata prostornog uređenja za područje nacionalnog parka, pripremanje podataka za uređenje lokacija na građevinskom zemljištu koje je preneseno na korišćenje i upravljanje nacionalnom parku i
v) vodi podatke o zaštićenim prirodnim vrijednostima i kulturnim dobrima, vrstama flore i faune, izvršenim naučnoistraživačkim projektima i istražnim radovima (geološkim, hidrološkim i drugim) od interesa za zaštitu, razvoj i upravljanje nacionalnim parkom.
(2) Podatke iz stava 1. tačka v) ovog člana javna ustanova dostavlja ministarstvu nadležnom za zaštitu životne sredine i organu nadležnom za zaštitu prirode i zaštitu kulturno-istorijskih dobara.

Član 9.

(1) U skladu sa odredbama ovog zakona i Zakona o zaštiti prirode, sprovode se sljedeće mjere zaštite i razvoja:
a) sprečavanje radnji koje mogu narušiti osnovna obilježja i druga svojstva nacionalnog parka,
b) zaštita, očuvanje i unapređivanje biogeografskih obilježja područja, ekosistema i raznovrsnosti izvorne flore i faune, genetskog fonda i njegovog obnavljanja ponovnim unošenjem vrste flore i faune koje su živjele na području nacionalnog parka, te izdvajanjem i uzgajanjem sjemenskih sastojina, kao i drugih, reprezentativnih, bioloških, geomorfoloških, geoloških, hidrografskih i pejzažnih obilježja,
v) očuvanje reprezentativnih oblika etnološkog nasljeđa i drugih kulturno-istorijskih vrijednosti,
g) naučnoistraživačka djelatnost,
d) kulturno-obrazovna djelatnost,
đ) prezentacija i popularizacija vrijednosti nacionalnog parka,
e) uređivanje područja i izgradnja objekata u svrhu očuvanja, obnavljanja i unapređivanja prirodnih i kulturno-istorijskih vrijednosti i njihove prezentacije, kao i sanacije i revitalizacije ugroženih dijelova nacionalnog parka i
ž) uspostavljanje i razvoj turističkih, rekreativnih i drugih razvojnih funkcija u korišćenju prirodnih i kulturno-istorijskih vrijednosti nacionalnog parka u granicama i na način kojim će se obezbijediti zaštita, očuvanje i unapređivanje tih vrijednosti.
(2) Mjere zaštite i razvoja nacionalnih parkova sastavni su dio planova upravljanja, i drugih dokumenata koji se donose na osnovu ovog i posebnih zakona, a koji uređuju pitanja zaštite, očuvanja, unapređenja i korišćenja nacionalnog parka.
(3) Prostorni plan područja nacionalnog parka se priprema i donosi u skladu sa odredbama zakona koji reguliše oblast prostornog uređenja i građenja.
(4) Prostornim planom područja nacionalnog parka iz stava 3. ovog člana mogu se urediti i posebne zone i režimi zaštite u skladu sa međunarodnim standardima.

Član 10.

(1) Na području nacionalnog parka mogu se vršiti samo one privredne, turističko-ugostiteljske i naučnoistraživačke djelatnosti za koje se u postupku dobijanja dozvola utvrdi da ne ugrožavaju izvornost i prirodnu ravnotežu biljnog i životinjskog svijeta, prirodnih staništa, te hidrografske, geomorfološke, geološke, kulturne i pejzažne vrijednosti područja.
(2) Izgradnja objekata i izvođenje radova u svrhu obavljanja djelatnosti iz stava 1. ovog člana mogu se vršiti samo ako su u skladu sa prostornim planom područja i planom upravljanja nacionalnim parkom i na osnovu odobrenja za građenje koje donosi nadležni organ uprave, u skladu sa Zakonom.

Član 11.

(1) Na području nacionalnog parka zabranjeno je:
a) sjeći ili uništavati drveće, žbunje i ostalu vegetaciju, osim vršenja sanitarnih sječa,
b) unositi alohtone vrste biljaka, životinja i gljiva, koje slobodno žive u prirodi, kao i lov divljači, osim sanitarnog i uzgojnog odstrela u zonama utvrđenim posebnim propisima,
v) vršiti nekontrolisano sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja, gljiva, šumskih i drugih plodova na cijelom području nacionalnog parka,
g) graditi objekte ili izvoditi druge radove kojima se zagađuje zemljište i vazduh, pogoršava kvalitet voda, mijenja njihova količina, prostorni i vremenski raspored, osim objekata za potrebe vodosnabdijevanja u zonama utvrđenim prostornim planom nacionalnog parka,
d) graditi energetske objekte i izvoditi druge radove, osim za potrebe nacionalnog parka,
đ) graditi nuklearne objekte,
e) odlagati otpad,
ž) eksploatisati mineralne sirovine,
z) graditi magistralne i regionalne puteve, osim kad je to predviđeno prostornim planom područja nacionalnog parka,
i) uništavati granične znakove, table upozorenja i obavještenja, reklamne panoe, turističku signalizaciju i poruke koje upućuju na značaj i ulogu parka i
j) obavljati djelatnosti i preduzimati druge radnje kojima se uništava priroda, odnosno ugrožavaju obilježja nacionalnog parka.
(2) Izuzetno, može se dozvoliti gradnja energetskih objekata, ako su od interesa za Republiku Srpsku, uz prethodnu saglasnost Vlade.
(3) Pored mjera navedenih u stavu 1. ovog člana, posebne mjere zabrana i ograničenja u nacionalnim parkovima uređuju se posebnim zakonom o proglašenju nacionalnog parka, iz člana 3. ovog zakona.

Član 12.

Pravna i fizička lica koja vrše djelatnosti na području nacionalnih parkova staraju se o zaštiti i razvoju dobara nacionalnih parkova i dužni su da se pridržavaju i