ZAKON

O IZDAVAČKOJ DELATNOSTI

(Objavljen u "Sl. glasniku Republike Srpske", br. 14/94)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.
Ovim zakonom uređuju se uslovi za izdavanje publikacija, pripremanje, odobravanje, izdavanje i upotreba udžbenika i drugih nastavnih sredstava za osnovnu i srednju školu, osnove za izdavanje udžbenika za višu školu, fakultet, akademiju umetnosti i univerzitet i rad javnog preduzeća za izdavanje udžbenika.
Član 2.
Publikacija, u smislu ovog zakona, je: knjiga, brošura, časopis, separat, štampana muzička dela, reprodukcija umetničke slike i crteža, amblem i zaštitni znak, razglednica, fotografija, geografska karta, plakat, plan naseljenog mesta, dijapozitiv, gramofonska ploča i kompakt disk, audio i video kaseta, obrazac i druga dela koja se umnožavaju štampanjem ili na sličan način.
Ne smatra se publikacijom, u smislu ovog zakona, štampani i na drugi način umnoženi primerci službenog materijala koji služe isključivo za rad državnih organa, društvenih organizacija, preduzeća, ustanova i drugih organizacija, kao i originalna likovna dela koja nastaju umnožavanjem.
Član 3.
Udžbenik, u smislu ovog zakona, je knjiga koja je osnovno nastavno sredstvo za upotrebu u osnovnoj, srednjoj, višoj školi, fakultetu, akademiji umetnosti i univerzitetu čiji je sadržaj određen nastavnim planom i programom i planom udžbenika.
Druga nastavna sredstva, u smislu ovog zakona, su lektira, priručnici, praktikumi, zbirke zadataka, rečnici, atlasi, karte, kasete, filmovi, računarski programi, audio vizuelna i druga sredstva za upotrebu u osnovnoj i srednjoj školi.
Ministar obrazovanja, nauke i kulture (u daljem tekstu: ministar) odobrava izdavanje i upotrebu udžbenika i drugih nastavnih sredstava u skladu sa ovim zakonom.

II- IZDAVANjE PUBLIKACIJA

Član 4.
Izdavanjem publikacija mogu se baviti sva pravna i fizička lica (u daljem tekstu: izdavač).
Član 5.
Izdavač ima urednika za svaku publikaciju. Isto lice može biti urednik za više publikacija.
Izdavač može da ima glavnog urednika.
Za objavljivanje publikacije odgovoran je urednik, a ako izdavač ima glavnog urednika odgovoran je glavni urednik.
Član 6.
Za prvo i svako izmenjeno, izdanje publikacije izdavač je dužan da obezbedi najmanje dve stručne recenzije.
Za publikaciju koja je već objavljena na teritoriji Savezne Republike Jugoslavije i Republike Srpske Krajine na srpskom jeziku ne mora se obezbediti nova stručna recenzija.
Član 7.
Na svakoj izdatoj publikaciji mora biti naznačeno: ime autora, ime urednika, ime recenzenta za prvo i svako izmenjeno izdanje, ime prevodioca, ime ilustratora, broj izdanja, naziv i sedište izdavača, godina izdavanja i godina štampanja, naziv i sedište štamparije i broj primeraka.
Na svakoj knjizi mora biti odštampan međunarodni standardni knjižni broj (ISBN) koji određuje Jugoslovenski bibliografski institut.
Na obrascima, razgednicama, fotografijama i dijapozitivima naznačava se samo naziv i sedište izdavača i godina izdanja.

III- IZDAVANjE UDžBENIKA I DRUGIH NASTAVNIH SREDSTAVA ZA OSNOVNE I SREDNjE ŠKOLE

Član 8.
Udžbenik za osnovne i srednje škole (u daljem tekstu: školski udžbenik) izdaje se nakon provedenog postupka pripremanja i odobravanja rukopisa školskog udžbenika za upotrebu.
Školski udžbenik i druga nastavna sredstva izdaje Javno preduzeće Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva (u daljem tekstu: Zavod).
Školski udžbenik i druga nastavna sredstva koja služe za upotrebu nastave iz veronauke u osnovnoj školi i nastave u srednjoj verskoj školi i za versku pouku može izdavati i nadležni organ Srpske pravoslavne crkve, odnosno nadležni organ druge verske zajednice.
Član 9.
Postupak iz člana 8. stav 1. ovog zakona obuhvata:
1. donošenje plana školskog udžbenika,
2. utvrđivanje koncepcije školskog udžbenika,
3. pribavljanje i izradu rukopisa školskog udžbenika,
4. davanje stručne recenzije na rukopis školskog udžbenika,
5. predlaganje rukopisa školskog udžbenika za odobrenje za upotrebu,
6. odobrenje školskog udžbenika za upotrebu,
7. štampanje školskog udžbenika.
Član 10.
Plan školskog udžbenika sadrži potrebe za novim, odnosno adaptacijom postojećih školskih udžbenika, a donosi se istovremeno sa novim ili izmenama i dopunama važećih nastavnih planova i programa za osnovne i srednje škole.
Plan školskog udžbenika sadrži i rokove za predaju rukopisa za odobravanje i rokove početka upotrebe školskog udžbenika u nastavi u osnovnim i srednjim školama.
Plan školskog udžbenika donosi ministar na predlog Republičkog pedagoškog zavoda.
Član 11.
Koncepcijom školskog udžbenika utvrđuju se naučno-stručni, pedagoški, psihološki didaktičko-metodički, jezički i likovno-grafički zahtevi udžbenika.
Koncepcija školskog udžbenika utvrđuje se za određeni nastavni predmet u celini za jedan ili više razreda, odnosno za zajedničke sadržaje jednog ili više predmeta u okviru jednog ili više nastavnih programa za osnovne ili srednje škole.
Koncepciju školskog udžbenika utvrđuje Zavod na predlog Republičkog pedagoškog zavoda.
Član 12.
Na osnovu plana udžbenika Zavod pribavlja rukopis udžbenika konkursom koji objavljuje u javnim glasilima, neposrednim izborom autora ili neposrednom ponudom autora.
Rukopis školskog udžbenika mora biti izrađen u skladu sa odgovarajućim nastavnim planom i programom i koncepcijom školskog udžbenika.
Član 13.
Na konkursu za pribavljanje rukopisa školskog udžbenika može učestvovati svaki građanin Republike Srpske, Republike Srpske Krajine i Savezne Republike Jugoslavije, osim lica zaposlenih u Zavodu.
Rukopis udžbenika dostavlja se anonimno pod šifrom.
Član 14.
Rukopis školskog udžbenika pribavlja se neposrednim izborom autora ili ponudom autora u slučaju:
1. ako konkursom nije izabran rukopis,
2. ako nastavni plan i program počinje da se primenjuje u roku kraćem od 18 meseci od dana donošenja.
Član 15.
Za svaki rukopis udžbenika Zavod je dužan da obezbedi najmanje dva stručna recenzenta, od kojih jednog iz reda odgovarajućih nastavnika visokoškolske ustanove i jednog iz reda istaknutih nastavnika odgovarajućeg predmeta osnovne odnosno srednje škole.
Stručni recenzent ne može biti autor rukopisa udžbenika.
Član 16.
Prihvaćeni rukopis školskog udžbenika Zavod podnosi ministru na odobrenje za upotrebu.
Uz rukopis školskog udžbenika Zavod je dužan da podnese i stručno mišljenje recenzenata.
Ministar može zatražiti od Zavoda da dostavi podatke o toku pribavljanja rukopisa školskog udžbenika.
Član 17.
Ministar može, kada oceni da je to potrebno, imenovati stručnu komisiju za davanje mišljenja o rukopisu udžbenika koji je predložen za odobrenje.
Ministar daje odobrenje za upotrebu školskog udžbenika, na osnovu mišljenja stručne komisije iz stava 1. ovog člana, ukoliko je komisija imenovana.
Član 18.
Odobrenje školskog udžbenika za upotrebu sadrži:
1. naziv pod kojim će se odobreni rukopis udžbenika izdati kao udžbenik,
2. ime autora,
3. vrstu škole u kojoj će se školski udžbenik upotrebljavati i oznaku razreda odnosno godine obrazovanja,
4. imena stručnih recenzenata,
5. imena članova stručne komisije za davanje mišljenja o rukopisu školskog udžbenika, ukoliko je komisija imenovana,
6. rok do kada je Zavod dužan da izda školski udžbenik.
Član 19.
Školski udžbenik koji je odobren za upotrebu u Saveznoj Republici Jugoslaviji ministar može odobriti za upotrebu u Republici Srpskoj bez prethodnog postupka i pripreme.
Ministar može odobriti za upotrebu i inostrani, odnosno prevedeni udžbenik ako u osnovi odgovara nastavnom planu i programu koji se