ZAKON

O GRAĐEVINSKOM ZEMLjIŠTU

(Objavljeno u "Sl. listu SRBiH", br. 34 od 26 septembra 1986, 1/90, 29/90)

I- OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se: uslovi, način i vrijeme prestanka prava svojine na zemljištu u gradovima i naseljima gradskog karaktera i drugim područjima predviđenim za stambenu i drugu kompleksnu izgradnju kao i naknada za to zemljište; načela o uređenju i korišćenju građevinskog zemljišta u društvenoj svojini i građevinskog zemljišta na kome postoji pravo svojine i način utvrđivanja, zahvatanja i usmjeravanja rente koja nastaje na građevinskom zemljištu ulaganjem društvenih sredstava u svrhu njegovog korišćenja za građevinske, komunalne ili privredne svrhe.

Član 2.

Građevinsko zemljište, kao dobro od opšteg interesa, služi potrebama radnih ljudi i građana i koristi se prema njegovoj namjeni, na način i pod uslovima propisanim ovim zakonom, kojima se obezbjeđuje njegovo racionalno iskorišćavanje i drugi opšti interesi utvrđeni zakonom ili na osnovu zakona.

Član 3.

Građevinskim zemljištem, u smislu ovog zakona, smatra se:
1. izgrađeno ili neizgrađeno zemljište u gradovima i naseljima gradskog karaktera koje je do stupanja na snagu ovog zakona određeno zakonom ili na osnovu zakona i zemljišta u gradovima i naseljima gradskog karaktera i drugim područjima predviđenim za stambenu i drugu kompleksnu izgradnju, koje u skladu sa uslovima i po postupku koji su utvrđeni zakonom, odredi opština ( u daljem tekstu: ostalo građevinsko zemljište);
2. drugo izgrađeno i neizgrađeno zemljište u urbanom području i van tog područja koje se odgovarajućim planom u opštini predvidi za dugoročne potrebe razvoja gradova i naselja gradskog karaktera, za potrebe izgrađivanja drugih naseljenih mjesta i za uređenje ili očuvanje određenog prostora druge namjene ( u daljem tekstu: ostalo građevinsko zemljište);
3. drugo zemljište izvan područja iz prethodne tačke na kome je izgrađena građevina i koje služi za redovnu upotrebu te građevine, kao i zemljište koje bude odlukom opštine određeno za izgradnju građevine koja služi za poljoprivrednu proizvodnju i šumarstvo, za stanovanje poljoprivrednih proizvođača i druge potrebe i za građenje privremenih građevina.

Član 4.

Na gradskom građevinskom zemljištu ne može postojati pravo svojine.

Član 5.

Građevinsko zemljište se ne može otuđiti iz društvene svojine, ali se na njemu mogu steći prava određena zakonom.

Član 6.

Opština upravlja i raspolaže gradskim građevinskim zemljištem na način i pod uslovima predviđenim zakonom i propisima donesenim na osnovu zakona.

Član 7.

Opština obezbjeđuje racionalno korišćenje gradskog građevinskog zemljišta i ostvarivanje drugih opštih interesa u pogledu njegovog uređivanja i iskorišćavanja u skladu sa zakonom.

Član 8.

Povećana vrijednost građevinskog zemljišta koja je rezultat ulaganja društvenih sredstava na određenom području rada korišćenja tog zemljišta kao građevinskog, kao i prirodnih, položajnih i drugih pogodnosti zemljišta (renta) pripada opštini na čijem se području to zemljište nalazi i koristi se za dalje uređivanje i komunalno opremanje građevinskog zemljišta.
U opštini se, u skladu sa zakonom, utvrđuje uvećana vrijednost građevinskog zemljišta i zahvataju i usmjeravaju sredstva iz tog izvora.

Član 9.

Opština može povjeriti vršenje poslova u pogledu uređenja, provođenja konkursa za dodjeljivanje na korišćenje i korišćenja gradskog građevinskog zemljišta organizaciji udruženog rada i drugoj samoupravnoj organizaciji i zajednici.
Opština ne može prenijeti na drugo društveno pravno lice pravo dodjeljivanja gradskog građevinskog zemljišta na korišćenje.

Član 10.

Pravni poslovi o otuđenju, prenosu, opterećenju i zakupu gradskog građevinskog zemljišta zaključeni protivno ograničenjima koja su propisana ovim zakonom, ništavi su.

Član 11.

Zaštita prava na gradskom građevinskom zemljištu ostvaruje se u postupku pred redovnim sudom. ako zakonom nije drukčije određeno.

Član 12.

Građevinskim zemljištem u svojini građana, udruženja građana i drugih građanskih pravnih lica, raspolažu vlasnici tog zemljišta, uz ograničenja propisana zakonom i odlukom opštine donesenom na osnovu zakona.

II- GRADSKO GRAĐEVINSKO ZEMLjIŠTE

Član 13.

Gradsko građevinsko zemljište određuje opština.
Kao gradsko građevinsko zemljište može se odrediti :
- zemljište koje je pretežno izgrađeno i uređeno i kao takvo čini prostorno funkcionalnu cjelinu u gradu i naselju gradskog karaktera;
- zemljište obuhvaćeno granicama urbanističkog plana grada, odnosno naselja gradskog karaktera koje je predviđeno za proširenje grada, odnosno naselja;
- zemljište na drugim područjima predviđenim za stambenu i drugu kompleksnu izgradnju (prigradska naselja ili druga veća naselja, rekreaciono-turistički centri, područja namijenjena za izgradnju kuća za odmor i oporavak i slična područja druge namjene).
Kao gradsko građevinsko zemljište iz alineja 1. i 2. prethodnog stava može se odrediti samo za zemljište za koje je donesen regulacioni plan ili urbanistički plan, prema kome će se izgradnja i uređenje obuhvaćenog zemljišta koja je predviđena srednjoročnim društvenim planom opštine, u cjelini ili većim djelom izvršiti najkasnije u roku od pet godina.
Zemljište iz alineje 3. stav 1. ovog člana može se odrediti kao gradsko građevinsko zemljište samo ako je za to područje donesen regulacioni plan prema kome će se izgradnja i uređenje obuhvaćenog zemljišta koja je predviđena srednjoročnim društvenim planom opštine, u cjelini ili u pretežnom djelu izvršiti u roku od pet godina.

Član 14.

Prije donošenja odluke o određivanju gradskog građevinskog zemljišta skupština opština će pribaviti mišljenje od mjesne zajednice kao i od zainteresovanih samoupravnih interesnih zajednica i organizacija udruženog rada, a kada se radi o zemljištu koje je prije toga korišteno u poljoprivredne svrhe i od organizacije udruženog rada koja se bavi poljoprivrednom djelatnošću na području opštine i naučne organizacije u oblasti poljoprivrede.
Odredba prethodnog stava neće se primenjivati ako je donesen prostorni plan opštine.
Na području na kome nije uspostavljen katastar nekretnina po odredbama Zakona o premjeru i katastru nekretnina ("Službeni list SRBiH", broj 22/84) prije donošenja odluke iz stava 1. ovog člana, opštinski organ uprave nadležan za imovinsko-pravne poslove, raspraviće rješenjem kao prethodno pitanje vlasničke odnose na gradskom građevinskom zemljištu, u skladu sa odredbama tog zakona.

Član 15.

Odluka o određivanju gradskog građevinskog zemljišta sadrži detaljan opis granice obuhvaćenog zemljišta i podatke o parcelama i vlasnicima iz katastra nekretnina, odnosno podatke iz zemljišne knjige ili iz katastra zemljišta na području koje nema katastar nekretnina, odnosno zemljišnu knjigu, sa podacima o vlasnicima parcela utvrđenim po odredbi stava 2 prethodnog člana.
Sastavni dio odluke iz prethodnog stava je kopija katastarskog plana u koju su ucrtane sve parcele obuhvaćene tom odlukom.

Član 16.

Stupanjem na snagu odluke o određivanju gradskog građevinskog zemljišta na izgrađenom i neizgrađenom građevinskom zemljištu obuhvaćenom tom odlukom prestaje pravo svojine i druga stvarna prava na to zemljište osim stvarnih službenosti.
Stvarne službenosti prestaju privođenjem gradskog građevinskog zemljišta trajnoj namjeni, ako su u suprotnosti sa regulacionim planom ili urbanističkim planom.
Na osnovu odluke iz stava 1. ovog člana, izvršiće se po službenoj dužnosti uknjižba društvene svojine i prava ranijih vlasnika u katastru nekretnina odnosno u