ZAKON

O ENERGETICI

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 49 od 11. juna 2009)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se osnovi energetske politike Republike Srpske, donošenje strategije razvoja energetike, planova, programa i drugih akta za njeno sprovođenje, osnovna pitanja regulisanja i obavljanja energetskih djelatnosti, korišćenje obnovljivih izvora energije i uslovi za ostvarivanje energetske efikasnosti.

Član 2.

Cilj ovog zakona je da zajedno sa drugim zakonima kojima se uređuje obavljanje energetskih djelatnosti obezbijedi pravne pretpostavke za sigurno i kvalitetno snabdijevanje kupaca energijom po načelima konkurentskog energetskog tržišta i održivog razvoja, uz efikasno korišćenje energije i zaštitu životne sredine.

Član 3.

Termini i definicije koji se koriste u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:
a) energija - oblik energije koji je dostupan kao komercijalna roba, kao što je električna energija, toplotna energija, prirodni gas, nafta i derivati nafte i biogorivo;
b) održivi razvoj - razvoj i primjena tehnologija za korišćenje energije i energetskih resursa, koji zadovoljavaju današnje potrebe ne ugrožavajući mogućnost da buduće generacije zadovolje svoje potrebe, prvenstveno misleći na očuvanje ekološke ravnoteže i isrcrpljivanje resursa fosilnih goriva;
v) obnovljivi izvori energije - nefosilni izvori energije koji su sačuvani u prirodi i obnavljaju se u cijelosti ili djelimično, kao što su energija vodotoka, energija vjetra, neakumulisana sunčeva energija, biomasa, biogorivo, gas iz deponija, gas iz postrojenja za preradu otpadnih voda, biogasovi, geotermalna energija i dr.;
g) električna energija proizvedena iz obnovljivih izvora energije je:
1) električna energija proizvedena proizvodnim postrojenjima koja koriste samo obnovljive izvore energije,
2) dio električne energije koji iz obnovljivih izvora proizvode kombinovana proizvodna postrojenja koja koriste i neobnovljive izvore energije,
3) električna energija proizvedena iz obnovljivih izvora energije koja se koristi za punjenje sistema za akumulaciju energije, ali ne i energija dobijena korišćenjem tih akumulacija;
d) sertifikat o porijeklu električne energije - dokument koji služi proizvođaču električne energije da dokaže da je električna energija koja je proizvedena u njegovom postrojenju proizvedena iz obnovljivih izvora energije ili u kogeneraciji sa visokim stepenom efikasnosti i obavezno sadrži količinu električne energije, izvor energije koji je korišćen za njenu proizvodnju, mjesto i datum proizvodnje, kao i druge podatke koji doprinose tačnosti i pouzdanosti dokumenta;
đ) sertifikat (deklaracija) za proizvodno postrojenje - dokument koji se izdaje proizvođaču električne energije za pojedinačno proizvodno postrojenje kojim se potvrđuje da to postrojenje ispunjava propisane uslove za istovremenu proizvodnju električne i toplotne energije sa visokim stepenom efikasnosti, ili za proizvodnju električne energije korišćenjem otpada ili obnovljivih izvora energije na ekonomski primjeren način usklađen sa propisima iz oblasti zaštite životne sredine;
e) gas - prirodni gas, tečni prirodni gas, tečni naftni gas, ispareni tečni naftni gas, biogas, gas iz biomase, gas iz deponija i gas iz postrojenja za preradu otpadnih voda;
ž) derivati nafte - tečna ili gasovita goriva dobijena preradom, doradom nafte, odnosno degazolinažom (motorni benzini, dizel goriva, sve vrste ulja za loženje, goriva za mlazne motore, petrolej, naftni koks, tečni naftni gas i slično);
z) biogorivo - tekuće ili gasovito gorivo dobiveno iz biomase;
i) biomasa - biorazgradivi dio proizvoda, ostataka i otpada od poljoprivrede, uključujući biljne i životinjske materije, šumarstva i drvne industrije, kao i biorazgradivi dijelovi komunalnog i industrijskog otpada čije je energetsko korišćenje dopušteno;
j) proizvodnja energije - fizički ili hemijski proces prerade energenta ili obnovljivih izvora energije u električnu, toplotnu ili druge oblike energije;
k) proizvodnja derivata nafte - procesi prerade i dorade nafte ili degazolinaže, kojima se dobivaju tečni i gasoviti proizvodi - derivati nafte, uključujući i tečni naftni gas;
l) kogeneracija - istovremena proizvodnja električne i toplotne ili mehaničke energije u jedinstvenom procesu;
lj) efikasna kogeneracija - kogeneracija koja zadovoljava uslove:
1) proizvodnju iz kogeneracijskog postrojenja koje daje uštedu primarne enegije od najmanje 10% u odnosu na reference za odvojenu proizvodnju toplotne i električne energije i
2) proizvodnju iz mikro i malih kogeneracijskih postrojenja koja daju uštedu primarne energije;
m) distribucija - prenošenje energije preko distributivne mreže radi isporuke energije kupcima, osim snabdijevanja;
n) snabdijevanje energijom - prodaja, uključujući i preprodaju energije kupcima;
nj) sigurnost snabdijevanja - sposobnost energetskog sistema da obezbijedi krajnjem kupcu energiju definisanog nivoa kontinuiteta i kvaliteta, na održiv način i u skladu sa postojećim standardima i ugovorenim aranžmanima;
o) snabdijevanje energijom tarifnih kupaca - kupovina i prodaja energije za potrebe tarifnih kupaca;
p) trgovina - trgovanje, posredovanje i zastupanje na tržištu energije;
r) prenos, odnosno transport energije - transport energije prenosnom mrežom radi preuzimanja energije od proizvođača i iz drugih prenosnih mreža i predaje te energije distributivnoj mreži ili kupcima čiji su objekti priključeni neposredno na prenosnu mrežu;
s) transport nafte i derivata nafte drugim oblicima transporta - transport nafte, odnosno derivata nafte svim oblicima transporta, osim naftovodom, odnosno produktovodom;
t) Ministarstvo - ministarstvo nadležno za energetiku;
ć) energetski subjekat - pravno lice ili preduzetnik koje obavlja jednu ili više energetskih djelatnosti;
u) kupac - pravno ili fizičko lice koje kupuje energiju;
f) nekvalifikovani (tarifni) kupac - kupac koji kupuje energiju za sopstvene potrebe po regulisanim cijenama u skladu sa tarifnim sistemom;
h) kvalifikovani kupac - krajnji kupac koji je stekao pravo da energiju kupuje po svom izboru u skladu sa propisima kojima se uređuje tržište energije;
c) javna usluga - usluga dostupna svim kupcima i energetskim subjektima na određenom području po propisanim cijenama i prema regulisanim uslovima pristupa i korišćenja usluge, uvažavajući sigurnost, uključujući i sigurnost snabdijevanja, redovnost i kvalitet usluge, efikasnost korišćenja energije, zaštitu okoline i sprečavanje klimatskih promjena, a koja se obavlja prema načelima javnosti rada i uz nadzor tijela određenih zakonom;
č) obaveza javne usluge - obaveza energetskih subjekata da određene energetske djelatnosti obavljaju kao javne usluge;
dž) energetska efikasnost - umanjenje potrošnje energije bez pada životnog standarda i kvaliteta usluga u zgradama i proizvodnog kvaliteta i kvantiteta u industriji, saobraćaju i slično.

II- ENERGETSKA POLITIKA I PLANIRANjE RAZVOJA ENERGETIKE

Član 4.

Energetskom politikom Republike Srpske utvrđuju se prioriteti i smjernice razvoja energetskog sektora radi ostvarivanja dugoročnih ciljeva, kojima se obezbjeđuju:
a) sigurno i kvalitetno snabdijevanje energijom,
b) dugoročni uravnotežen i održiv razvoj energetskog sektora u skladu sa kretanjem potrošnje energije,
v) razvoj energetske infrastrukture i uvođenje savremenih tehnologija obezbjeđenjem stabilnih i transparentnih uslova za ulaganja u izgradnju, rekonstrukciju i modernizaciju energetskih sistema i njihovog povezivanja sa sistemima iz okruženja,
g) podsticanje konkurencije na energetskom tržištu,
d) dostupnost i materijalna pristupačnost različitih vidova energije građanima Republike Srpske uz istovremenu postepenu liberalizaciju energetskog tržišta,
đ) obezbjeđenje uslova za stimulisanje korišćenja obnovljivih izvora energije i kogeneracije,
e) unapređivanje energetske efikasnosti, u obavljanju energetskih djelatnosti, ali i u potrošnji energije i
ž) unapređivanje zaštite životne sredine i očuvanja ekološke ravnoteže pri proizvodnji, prenosu i potrošnji energije i energenata.

Član 5.

(1) Energetska politika i planiranje razvoja energetike Republike Srpske sprovodi se Strategijom razvoja energetike Republike Srpske (u daljem tekstu: Strategija razvoja energetike).
(2) Strategijom razvoja energetike definišu se: dugoročni ciljevi razvoja pojedinih energetskih djelatnosti, prioriteti razvoja, utvrđivanje energetskih potreba Republike