ZAKON

O ELEKTRIČNOJ ENERGIJI

(Prečišćeni tekst)

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 8 od 4. februara 2008, 34/09, 92/09, 1/11)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Zakon o električnoj energiji (Zakon) uspostavlja pravila za proizvodnju i distribuciju električne energije na prostoru Republike Srpske i domaće trgovine u ime Republike Srpske. Zakon reguliše uspostavljanje i rad elektroenergetskog sistema isključivo u naprijed navedenim oblastima.
Cilj ovog zakona je da utvrdi uslove potrebne za racionalan i ekonomičan razvoj djelatnosti proizvodnje i distribucije električne energije na prostoru Republike Srpske, da stvori uslove za život i rad i da promoviše preduzeća za pružanje javnih usluga za nesmEtano snabdijevanje potrošača električnom energijom.
Zakon se zasniva na opšteprihvaćenim međunarodnim standardima na polju električne energije i teži da promoviše postepenu liberalizaciju nacionalnog tržišta električne energije. Pri tome Zakon slijedi principe nediskriminacije i ravnopravnosti lica i svojine.

Član 2.

Ovaj zakon je u skladu sa Zakonom o prenosu, Državnoj elektroenergetskoj regulatornoj komisiji i Nezavisnom operateru sistema u Bosni i Hercegovini (BiH Zakon), koji reguliše uspostavljanje i definiše funkcije i ovlašćenja Državne elektroenergetske regulatorne komisije za električnu energiju (DERK), Nezavisnog operatera sistema (NOS) n kompanije za prenos električne energije. Zakon BiH ima pravnu snagu na nivou Bosne i Hercegovine nad prenosom, DERK-om, NOS-om i funkcijama vezanim za prenos, DERK i NOS i u Republici Srpskoj, sa ciljem obezbjeđenja kontinuirane isporuke električne energije po definisanim standardima kvaliteta.
U slučaju sukoba odredbi ovog zakona i Zakona o prenosu, Državnoj elektroenergetskoj regulatornoj komisiji i Nezavisnom operateru sistema u Bosni i Hercegovini u vezi sa prenosom pogona prenosnog sistema i međunarodnom trgovinom, primjenjivaće se odredbe Zakona o prenosu, Državnoj elektroenergetskoj regulatornoj komisiji i Nezavisnom operateru sistema električne energije u Bosni i Hercegovini.

Član 3.

U ovom zakonu:
- "električna energija" označava robu za koju se proizvodnja, distribucija, promet i korišćenje propisuju odredbama ovog zakona i na osnovu njega donesenih podzakonskih akata;
- "proizvodnja" označava proizvodnju električne energije u hidroelektranama, termoelektranama i drugim elektranama koje su priključene na prenosnu ili distributivnu mrežu, kao i proizvodnju za vlastite potrebe;
- "proizvođač" označava fizičko ili pravno lice koje proizvodi električnu energiju;
- "proizvođač za vlastite potrebe" označava fizičko ili pravno lice koje električnu energiju, u suštini, proizvodi za vlastite potrebe;
- "nezavisni proizvođač" je proizvođač koji ns vrši funkcije prenosa ili distribucije električne energije na teritoriji Republike Srpske;
- "obnovljivi izvori električne energije" označavaju izvore električne energije koji su sačuvani u prirodi i koji se obnavljaju u cijelosti ili djelimično, posebno energija vodotokova, vjetra, biomasa, geotermalna i neakumulisana solarna energija;
- "prenos" označava prenošenje električne energije u visokonaponskom povezanom sistemu, sa ciljem njene isporuke krajnjim kupcima ili distributerima;
- "distribucija" označava prenošenje električne energije kroz distributivne sisteme srednjeg i niskog napona, sa ciljem njene isporuke kupcima;
- "kupci" označavaju kupce na veliko, krajnje kvalifikovane i nekvalifikovane kupce i distributivna preduzeća;
- "kupci na veliko" označavaju pravna lica koja kupuju i prodaju električnu energiju kupcima, sem krajnjim kupcima kojima nije dozvoljeno da slobodno biraju isporučioca električne energije i koja se, na teritoriji Republike Srpske, ne bave proizvodnjom, prenosom ili distribucijom električne energije;
- "krajnji kupac" označava kupca koji kupuje električnu energiju za svoje vlastite potrebe i korišćenje;
- "kvalifikovani kupac" označava kupca koji je priključen na prenosnu ili distributivnu mrežu i kome je dozvoljeno da električnu energiju kupuje po svom izboru;
- "nekvalifikovani kupac" označava krajnjeg kupca za koga se električna energija dobavlja na regulisani način i po regulisanim cijenama (tarifama);
- "interkonektori" označavaju opremu koja se koristi za povezivanje elektroenergetskih sistema;
- "povezani sistemi" označavaju izvjestan broj prenosnih i distributivnih sistema koji su povezani pomoću jednog ili više interkonektora;
- "korisnik sistema" podrazumijeva svako fizičko ili pravno lice koje snabdijeva ili koga snabdijeva neki prenosni ili distributivni sistem;
- "snabdijevanje" podrazumijeva prodaju, uključujući i preprodaju električne energije kupcima;
- "elektroenergetski objekti krajnjih kupaca" podrazumijevaju elektroenergetske objekte koji se nalaze iza mjesta priključenja na elektroenergetsku mrežu;
- "postupak licitacije" označava postupak kojim se planirane dodatne potrebe i zamjena kapaciteta pokrivaju isporukama iz novih ili postojećih proizvodnih kapaciteta;
- "trgovac" označava pravno lice koje se bavi trgovinom električne energije;
- "DERK" označava Državnu elektroenergetsku regulatornu komisiju definisanu Zakonom o prenosu, Državnom elektroenergetskom regulatoru i Nezavisnom operateru sistema;
- "NOS" označava Nezavisnog operatera sistema definisanog Zakonom o prenosu, Državnom elektroenergetskom regulatoru i Nezavisnom operateru sistema.

Član 4.

Elektroenergetski objekti, uređaji, vodovi i postrojenja elektroenergetskih preduzeća i krajnjih kupaca, u djelatnostima koje reguliše ovaj zakon, grade se, koriste i održavaju u skladu sa propisima Republike Srpske, standardima i tehničkim normativima koji se odnose na tu vrstu objekata, kao i propisima Republike Srpske kojima su utvrđeni uslovi u pogledu zaštite životne sredine i ne smiju ugrožavati bezbjednost ljudi i imovine.

II- ELEKTROENERGETSKA POLITIKA

Član 5.

Vlada Republike Srpske vodi elektroenergetsku politiku u skladu sa Zakonom o energetici i ovim zakonom.
Elektroenergetskom politikom koja je sastavni dio energetske politike obezbjeđuje se:
- struktura i kvalitet napajanja električnom energijom,
- dugoročna uravnoteženost razvoja elektroenergetske i energetske privrede u cjelini sa kretanjem potrošnje energije,
- mogućnosti korišćenja različitih primarnih izvora energije,
- upotreba obnovljivih izvora za proizvodnju električne energije,
- briga za efikasno korišćenje energije,
- očuvanje ekološke ravnoteže pri proizvodnji, prenosu i korišćenju električne energije,
- konkurentnost na tržištu električne energije i tržištu drugih vidova energije,
- kvalitetno snabdijevanje električnom energijom na tržištu električne energije u Republici Srpskoj i
- racionalna potrošnja električne energije.

Član 6.

Elektroenergetskom politikom obezbjeđuje se pristup na distributivnu mrežu po principu nediskriminacionog pristupa treće strane.

Član 7.

Vlada Republike Srpske donosi dugoročne i godišnje elektroenergetske bilanse.
Elektroenergetskim bilansima okvirno se planira ukupna potrošnja električne energije i načini snabdijevanja električnom energijom u srednjoročnom i dugoročnom periodu, u saradnji sa NOS-om.
Elektroenergetski bilans sadrži:
- strukturu potrošnje električne energije,
- način snabdijevanja