ZAKON

O BUDžETIMA U FEDERACIJI BOSNE I HERCEGOVINE

(Objavljeno u "Sl. novine FBiH", br. 19 od 19 aprila 2006, 76/08, 5/09, 32/09, 9/10, 36/10, 45/10, 25/12)

I. OPĆE ODREDBE

Član 1.

Ovim Zakonom uređuje se planiranje, izrada, donošenje i izvršavanje budžeta Federacije Bosne i Hercegovine, budžeta kantona, gradova i općina (u daljnjem tekstu: budžet) i finansijskih planova izvanbudžetskih fondova, zaduživanje, garancije i upravljanje dugom, računovodstvo, izvještavanje, nadzor i revizija budžeta i drugih budžetskih korisnika.

Član 2.

U smislu ovog Zakona, termini koji se u njemu koriste imaju sljedeće značenje:
1. aproprijacija predstavlja zakonsko ovlaštenje koje daje zakonodavno tijelo, sadržano u budžetu za budžetske korisnike za preuzimanje obaveza za nabavku roba, usluga radova ili objekata, koji će se koristiti u svrhe utvrđene u budžetu i to u iznosima koji ne mogu biti veći od iznosa odobrenog za te namjene u toku fiskalne godine,
2. finansijski plan je akt budžetskog korisnika, izvanbudžetskog fonda i izvanbudžetskog korisnika kojim su utvrđeni njegovi prihodi i primici, te rashodi i izdaci za jednu godinu u skladu sa ovim Zakonom,
3. finansijsko izvještavanje je skup informacija o finansijskom položaju, uspješnosti poslovanja i novčanim tokovima budžeta, te budžetskih korisnika, izvanbudžetskih fondova i izvanbudžetskih korisnika,
4. fiskalna godina je razdoblje od 1. januara do 31. decembra,
5. funkcionalna klasifikacija je skup poslova, funkcija i programa Federacije, kantona, gradova i općina razvrstanih prema namjeni kojoj služe,
6. glavna knjiga trezora je sistemska evidencija transakcija i poslovnih aktivnosti, prihoda, primitaka, rashoda i izdataka, te stanja imovine, obaveza, tražbina i izvora vlasništva, što su nastali u vezi sa budžetom u toku fiskalne godine,
7. izvanbudžetski fond je pravno lice, osnovano na osnovu zakona, koje se finansira iz namjenskih poreza i neporeznih prihoda, odnosno doprinosa.
Izvanbudžetskim fondovima, u smislu ovog Zakona, smatraju se penzijsko-invalidski fond, zdravstveni fond, fond za zapošljavanje, kao i drugi fondovi uspostavljeni po zakonu,
8. izvanbudžetski korisnici u smislu ovog Zakona jesu privredna društva, organizacije i ustanove koje obavljaju javne usluge i vrše javni servis, a osnovne su posebnim propisima, i druga pravna lica u kojima Federacija Bosne i Hercegovine (u daljnjem tekstu: Federacija), kantoni, gradovi i općine imaju odlučujući uticaj na upravljanje na osnovu strukture kapitala,
9. javna novčana sredstva predstavljaju, bez ograničenja, sva novčana sredstva naplaćena na osnovu prihoda, naknade i prihode od pružanja javnih usluga i djelatnosti, kredita i grantova, koji se moraju deponirati na Jedinstvenom računu trezora i isplaćivati sa Jedinstvenog računa trezora,
10. jedinstveni račun trezora je sistem bankovnih računa budžeta, preko kojeg se izvršavaju uplate prihoda i primitaka te isplate rashoda i izdataka i evidentiraju u sistemu Glavne knjige trezora,
11. konsolidacija je iskazivanje finansijskih podataka više međusobno povezanih budžeta i/ili budžetskih korisnika te izvanbudžetskih fondova kao da se radi o jedinstvenom subjektu,
12. modificiran računovodstveni osnov nastanka događaja je računovodstveni osnov prema kojem se prihodi evidentiraju u razdoblju u kojem postaju raspoloživi i mjerljivi, a rashodi se priznaju u trenutku nastanka obaveze,
13. operativni plan je iznos sredstava za pokriće rashoda i izdataka koji na prijedlog budžetskog korisnika odobrava ministar finansija,
14. plan razvojnih programa je planiranje izdataka za investicije i kapitalne donacije,
15. prihodi podrazumijevaju, bez ograničenja, porezne i neporezne prihode i ostale prihode utvrđene zakonima, odnosno radnjama budžetskih institucija,
16. budžet je akt kojim se utvrđuje plan finansijskih aktivnosti budžetskih korisnika, koji obuhvata projekciju iznosa prihoda i primitaka i utvrđenog iznosa rashoda i izdataka Federacije, kantona, gradova i općina za razdoblje od jedne fiskalne godine. Budžetom je također utvrđena gornja granica ukupnog duga Fedearcije, kantona, gradova i općina, uključujući i postojeći dug i projekciju novog duga za datu fiskalnu godinu.
Budžet donosi zakonodavno tijelo Federacije, kantona, gradska vijeća i općinska vijeća,
17. budžetsko odobravanje sredstava je okvirni iznos sredstava za pokriće rashoda i izdataka koji se budžetskom korisniku utvrđuje mjesečno,
18. budžetski izdaci su odlivi novca za finansijsku i nefinansijsku imovinu i otplatu zajmova,
19. budžetski i izvanbudžetski nadzor je sistem kontrole materijalno-finansijskog poslovanja budžetskog korisnika, pravnih i fizičkih lica kojima se sredstva obezbjeđuju u budžetu,
20. budžetski korisnici su ministarstva i ostali organi uprave i ostali koji su u budžetu uvršeni kao budžetski korisnici,
21. budžetski primici su prilivi novca od finansijske imovine, nefinansijske imovine, domaće i inozemne podrške i zaduživanja,
22. projekcija budžeta je procjena prihoda i primitaka te rashoda i izdataka budžeta za višegodišnje planiranje,
23. budžetsko računovodstvo je dio računovodstvenog sistema kojim se uređuje planiranje, evidentiranje, analiziranje, nadzor i izvještavanje o poslovnim događajima budžetskih korisnika i izvanbudžetskih fondova,
24. budžetski rashodi su propisani zakonom i propisima donesenim na osnovu zakona za poslove, funkcije i programe koji se planiraju u budžetu i finansijskim planovima budžetskih korisnika,
25. interna kontrola je organizacija, politike i procedure koji se koriste da bi se osiguralo da vladini programi postižu namjeravane rezultate; da su resursi korišteni u ovim programima u skladu sa postavljenim ciljevima određene organizacije; da su programi zaštićeni od gubitaka, prevare i lošeg upravljanja i da su na raspolaganju pouzdane i pravovremene informacije koje se koriste pri izvještavanju, podršci i donošenju odluka,
26. interna revizija je nezavisno tijelo koje obezbjeđuje objektivne analize u cilju poboljšanja poslovanja određenog organa. Ova aktivnost pomaže organu da ostvari svoje ciljeve uvođenjem sistematičnih i discipliniranih metoda procjene i poboljšanja efikasnosti upravljanja rizikom kontrole i procesa upravljanja,
27. zaduživanje je uzimanje zajma ili izdavanje vrijednosnih papira (za otplatu glavnice duga i finansiranje budžetskog deficita, te finansiranje kapitalnh investicija i posebnih programa).

Član 3.

Sredstva budžeta koriste se za finansiranje poslova, funkcija i programa organa Federacije, odnosno kantona, gradova i općina, kao i drugih korisnika budžeta u visini koja je neophodna za njihovo obavljanje i izvršavanje, te prava primalaca sredstava budžeta utvrđenih zakonima i drugim propisima donesenim na osnovu zakona.
Propisi koji imaju finansijske posljedice na budžet moraju biti obrazloženi, odnosno opravdani analizom troškova i koristi.
Izrada i izvršavanje budžeta zasniva se na načelu zakonitosti, efikasnosti, ekonomičnosti i transparentnosti.

Član 4.

Svi prihodi i primici, rashodi i izdaci iskazuju se u budžetu na bruto načelu.
Budžet mora biti uravnotežen tako da ukupni prihodi i primici pokrivaju ukupne rashode i izdatke.
Prihodi i primici služe za podmirivanje svih rashoda i izdataka, osim ako ovim Zakonom i Zakonom o izvršavanju budžeta za pojedinu godinu nije drugačije propisano.
Budžetski korisnici mogu preuzeti obaveze na teret budžeta tekuće godine samo za namjene i do visine utvrđene u posebnom dijelu budžeta