ZAKON

O ARHIVSKOJ DJELATNOSTI

(Objavljeno u "Sl. novinama Tuzlanskog Kantona", br. 15 od 17 novembra 2000, 13/11)

I. OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim Zakonom uređuje se: evidentiranje, prikupljanje, preuzimanje, zaštita, uslovi čuvanja i korištenja i sređivanje registraturskog materijala i arhivske građe, kao i stručna i naučna obrada, istraživanje, zahvatanje, publikovanje i davanje na korištenje arhivske građe iz djelokruga rada organa uprave Tuzlanskog kantona (u daljem tekstu: Kanton), odnosno iz nadležnosti općina, kao i udruženja građana i drugih pravnih lica koja stvaraju građu na nivou Kantona i općine, djelatnost fizičkih lica, te osnivanje i nadležnost arhivske ustanove.

Član 2.

Arhivska građa obuhvata izvorni i reprodukovani (pisani, crtani, štampani, fotografisani, digitalizovani, mikrofilmovani, filmovani, fonografisani ili na drugi način zabilježen) dokumentacioni materijal od trajne vrijednosti i značaja za kulturu, historiju, nauku, obrazovanje i druge oblasti ljudskog djelovanja, bez obzira gdje i kad je nastao i kod koga i po kom osnovu se nalazi.

Član 3.

Registraturna građa je arhivska građa u nastajanju i čini cjelinu zapisa i dokumenata nastalih radom ili primljenih po bilo kojem osnovu od strane pravnih i fizičkih lica.
Registraturnu građu čini:
- arhivska građa, dio koji ima trajnu vrijednost i značaj;
- registraturski materijal, dio koji ima vremenski ograničenu vrijednost i značaj.
Registraturna građa u fizičkom obliku je građa na fizičkom nosaču zapisa (na papiru, filmu i sl.) koji omogućava reprodukciju njenog sadržaja bez upotrebe informaciono-komunikacionih ili srodnih tehnologija.
Registraturna građa u elektronskom obliku je građa u digitalnom ili analognom obliku.
Registraturna građa u digitalnom obliku je građa čiji je sadržaj zapisan u digitalnom obliku i pohranjen na elektronskom nosaču zapisa.
Registraturna građa u analognom obliku je građa čiji je sadržaj zapisan u analognom obliku i pohranjen na elektronskom nosaču zapisa.

Član 4.

Registraturski materijal obuhvata izvorni i reprodukovani (pisani, crtani, štampani, fotografisani, filmovani, fonografisani ili na drugi način zabilježen) dokumentacioni materijal nastao djelovanjem i radom organa uprave Kantona, službi za upravu općine, javnih ustanova, javnih preduzeća, privrednih društava, udruženja građana i drugih pravnih i fizičkih lica (u daljem tekstu: stvaraoci registraturskog materijala), dok se iz njega ne odabere arhivska građa.

Član 5.

Stvaraocem registraturskog materijala i arhivske građe smatra se pravno ili fizičko lice čijim djelovanjem i radom nastaje registraturski materijal i arhivska građa.
Imaocem arhivske građe i registraturskog materijala smatra se pravno ili fizičko lice, vlasnik ili posjednik arhivske građe i registraturskog materijala, koji njime upravlja ili ga drži po bilo kom osnovu.

Član 6.

Arhiv je ustanova za čuvanje, zaštitu, obradu, sređivanje, istraživanje, publikovanje i korištenje arhivske građe.
Arhiva je jedna ili više prostorija u kojima se na propisan način odlaže i čuva registraturna građa do predaje nadležnom arhivu.
Odabiranje arhivske građe je postupak kojim se iz registraturne građe na osnovu utvrđenih propisa odabire arhivska građa.

Član 7.

Arhivska građa i registraturski materijal, kao dobro kulturno-historijskog naslijeđa, bez obzira u čijem se vlasništvu ili posjedu nalazi, uživa posebnu zaštitu, pod uslovima i na način utvrđen ovim Zakonom, propisima o zaštiti kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa i drugim propisima Kantona, Federacije Bosne i Hercegovine (u daljem tekstu: Federacija) i Bosne i Hercegovine.
Arhivska građa dostupna je javnosti pod uslovima utvrđenim ovim Zakonom.

Član 8.

Arhivska djelatnost je djelatnost od posebnog društvenog interesa.
Matične poslove arhivske djelatnosti na području Kantona obavlja Arhiv Tuzlanskog kantona (u daljem tekstu: Arhiv).

Član 9.

Registraturski materijal i arhivska građa, koji nastaju u radu pravnog ili fizičkog lica, čine cjelinu (arhivski fond) i po pravilu se ne mogu dijeliti.
Izuzetno, registraturski materijal može se dijeliti ili spajati zbog promjena u unutrašnjoj organizaciji stvaraoca, odnosno imaoca registraturskog materijala, prenošenja dijela ili svih njegovih poslova na drugog stvaraoca, odnosno imaoca registraturskog materijala, zbog preuzimanja dijela ili svih poslova drugoga stvaraoca, odnosno imaoca registraturskog materijala, uz prethodno pribavljeno mišljenje Arhiva.
Organ ili lice koje donosi odluku o podjeli ili spajanju registraturskog materijala, dužno je utvrditi imaoca za svaki dio ovako podijeljenog ili spojenog registraturskog materijala.
U slučaju sumnje da li je neka građa arhivska, muzejska ili bibliotečka, odlučuje ministar obrazovanja, nauke, kulture i sporta Kantona (u daljem tekstu: ministar).

Član 10.

Registraturski materijal i arhivska građa, koji nastaju u radu stvaralaca i imalaca, vlasništvo su Kantona.
Registraturski materijal i arhivska građa, koji su u vlasništvu Kantona, ne mogu se otuđiti.
Izuzetno, registraturski materijal i arhivska građa, koji su nastali radom privatnih pravnih lica i fizičkih lica, njihovo su vlasništvo, ukoliko nisu nastali u obavljanju javnih ovlasti ili javne službe.
Registraturski materijal i arhivska građa, iz stava 1. i stava 3. ovog člana, podliježu stručnom nadzoru Arhiva.

Član 11.

Javnom arhivskom, odnosno javnom registraturnom građom smatra se arhivska odnosno registraturna građa nastala djelovanjem i radom državne vlasti, organa lokalne samouprave i uprave, javnih ustanova i javnih preduzeća, trgovačkih društava koja su nastala iz bivših javnih preduzeća, javnih bilježnika, stranih i domaćih humanitarnih i drugih organizacija i udruženja, bivših građansko-pravnih lica, i drugih lica koja obavljaju javnu službu i imaju javna ovlaštenja.
Pod pojmom javne arhivske građe podrazumijeva se i najmanje po jedan primjerak javnih saopštenja, internih, službenih i poslovnih publikacija i druge slične građe koju je stvaralac javne arhivske građe objavio.
Arhivska građa nastala radom privrednih subjekata u državnoj i društvenoj svojini do 1990. godine predstavlja javnu arhivsku građu.
Javna arhivska građa, kao dio kulturne baštine, neotuđiva je i ne može preći u privatno vlasništvo.
Stvaraoci javne arhivske, odnosno javne registraturne građe dužni su o svom osnivanju, te o promjeni statusa i organizacije, obavijestiti Arhiv radi davanja mišljenja o postupanju sa građom.

II. JAVNA ARHIVSKA I REGISTRATURNA GRAĐA

Obaveze stvaralaca i imalaca

Član 12.

Stvaraoci i imaoci registraturne građe dužni su da:
- čuvaju registraturski materijal od oštećenja, uništenja i nestajanja, dok se iz njega ne odabere arhivska građa;
- vode evidenciju o predmetima i aktima;
- čuvaju registraturnu građu u sređenom stanju;
- omogućavaju Arhivu provjeru čuvanja i sređenosti registraturne građe;
- donesu Pravilnik o kancelarijskom i arhivskom poslovanju sa utvrđenom listom kategorija registraturne građe i rokovima čuvanja, na koji saglasnost daje Arhiv;.
- vrše godišnje odabiranje arhivske građe iz registraturne građe materijala prema listi kategorija registraturne građe sa rokovima čuvanja, uz odobrenje Arhiva;
- vode arhivsku knjigu i njen prijepis dostavljaju Arhivu;
- dostavljaju Arhivu podatke radi ažuriranja evidencija, koje se vode u Arhivu;
- sređuju, čuvaju i održavaju arhivsku građu u bezbijednom stanju;
- obezbijede uslovan prostor i opremu;
- prijavljuju arhivsku građu Arhivu i dostavljaju podatke za evidentiranje;
- omogućavaju korištenje arhivske građe na način i prema postupku utvrđenom ovim Zakonom, kao i prema uslovima