ZAKON

O AGENCIJI ZA BANKARSTVO REPUBLIKE SRPSKE

(Objavljen u "Sl. glasniku RS", br. 59 od 15. jula 2013)

I- OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se status, nadležnost, organizacija, finansiranje i rad Agencije za bankarstvo Republike Srpske.

Član 2.

Pojmovi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
a) bankarski sistem Republike Srpske (u daljem tekstu: bankarski sistem) čine banke, mikrokreditne organizacije, štedno-kreditne organizacije i druge finansijske organizacije čije se osnivanje i poslovanje uređuje posebnim zakonima kojima je propisano da Agencija izdaje dozvole ili odobrenja za rad, nadzire poslovanje i vrši druge poslove u vezi s njima,
b) banka je pravno lice čije je osnivanje, poslovanje, upravljanje, nadzor i prestanak rada uređeno zakonom o bankama,
v) mikrokreditna organizacija je pravno lice čije je osnivanje, poslovanje, upravljanje, nadzor i prestanak rada uređeno zakonom o mikrokreditnim organizacijama,
g) štedno-kreditna organizacija je pravno lice čije je osnivanje, poslovanje, upravljanje, nadzor i prestanak rada uređeno zakonom o štedno-kreditnim organizacijama,
d) lizing društvo je finansijska organizacija bankarskog sistema čije je osnivanje, poslovanje, upravljanje, nadzor i prestanak rada uređeno zakonom o lizingu,
đ) Evropska agencija za bankarstvo je evropsko tijelo odgovorno za kontrolu i nadzor bankarskog sektora, osnovano u skladu sa Uredbom (EU) br. 1093/2010 Evropskog parlamenta i Savjeta od 24. novembra 2010. godine (OJL331, 15. 12. 2010, str. 12) i
e) Evropski odbor za sistemski rizik je evropsko tijelo odgovorno za makroprudencijalni nadzor finansijskog sistema Evropske unije, osnovano u skladu sa Uredbom (EU) br. 1092/2010 Evropskog parlamenta i Savjeta od 24. novembra 2010. godine o makroprudencijalnoj kontroli finansijskog sistema Evropske unije i uspostavljanju Evropskog odbora za sistemski rizik (OJL331, 15. 12. 2010, str. 1).

Član 3.

Osnovni cilj Agencije za bankarstvo Republike Srpske (u daljem tekstu: Agencija) jeste očuvanje i jačanje stabilnosti bankarskog sistema, te unapređivanje njegovog sigurnog, kvalitetnog i zakonitog poslovanja.

II- NADLEŽNOST AGENCIJE

Član 4.

(1) Agencija je osnovana radi uređenja i kontrole bankarskog sistema i pri ostvarivanju svog cilja i izvršavanju zadataka u skladu sa ovim i drugim zakonima samostalno je i nezavisno pravno lice.
(2) Sjedište Agencije je u Banjoj Luci.
(3) Naziv Agencije je: "Agencija za bankarstvo Republike Srpske".
(4) Agencija ima pečat, koji sadrži naziv Agencije i amblem Republike Srpske.

Član 5.

(1) Nadležnosti Agencije su:
a) izdavanje dozvola za osnivanje i rad banaka, dozvola za statusne promjene i promjene organizacione strukture banaka i vrste poslova koje obavljaju,
b) kontrola boniteta i zakonitosti poslovanja banaka - posredna i neposredna kontrola rada banaka, preduzimanje odgovarajućih nadzornih mjera,
v) oduzimanje dozvole za rad bankama,
g) uvođenje postupka privremene uprave u bankama i imenovanje privremenog upravnika, pokretanje postupka likvidacije banaka i imenovanje likvidacionog upravnika, upravljanje i nadzor nad postupkom privremene uprave i likvidacije banaka, podnošenje zahtjeva za pokretanje stečajnog postupka nad bankama,
d) donošenje akata kojima se uređuje rad banaka,
đ) ocjena ispunjavanja uslova i davanje saglasnosti za izdavanje akcija narednih emisija,
e) vršenje nadzora i preduzimanje potrebnih radnji u vezi sa sprečavanjem pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti koje se odnose na banke, mikrokreditne organizacije, štedno-kreditne organizacije i druge finansijske organizacije, u saradnji sa nadležnim institucijama, a u skladu sa propisima kojima se uređuje ova oblast,
ž) vršenje nadzora i preduzimanje drugih aktivnosti u skladu sa propisima kojima se uređuje uvođenje i primjena određenih privremenih mjera radi efikasnog sprovođenja međunarodnih restriktivnih mjera,
z) donošenje odgovarajućih akata u oblasti sprečavanja pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti i saradnja sa nadležnim organima i institucijama iz ove oblasti i
i) donošenje akata i preduzimanje radnji u cilju obezbjeđenja zaštite prava potrošača, odnosno fizičkih lica korisnika finansijskih usluga u bankarskom sistemu, vršenje nadzora nad primjenom propisa iz ove oblasti i preduzimanje drugih aktivnosti i odgovarajućih mjera u okviru svojih ovlašćenja i
j) druge nadležnosti u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke.
(2) Agencija izdaje i oduzima dozvole, odobrenja i saglasnosti mikrokreditnim organizacijama, štedno-kreditnim organizacijama i drugim finansijskim organizacijama kada je za to ovlašćena ovim i drugim zakonima, vrši kontrolu zakonitosti njihovog poslovanja, donosi opšte akte kojima se uređuje rad mikrokreditnih organizacija, štedno-kreditnih organizacija i drugih finansijskih organizacija i obavlja druge poslove utvrđene ovim zakonom, kao i drugim zakonima.
(3) U rješavanju u upravnim stvarima Agencija primjenjuje odredbe propisa kojima se uređuju opšti upravni postupak, poslovanje finansijskih organizacija bankarskog sistema, te pravila nadzora i struke, ako zakonom nije drugačije određeno.

Član 6.

(1) Agencija vrši kontrolu i nadzor rada i zakonitosti poslovanja banaka i drugih finansijskih organizacija bankarskog sistema, nalaže i preduzima mjere za otklanjanje utvrđenih nezakonitosti i nepravilnosti u skladu sa ovim zakonom i zakonima kojima se uređuju banke, mikrokreditne organizacije, štedno-kreditne organizacije i druge finansijske organizacije bankarskog sistema.
(2) U vršenju kontrole iz stava 1. ovog člana Agencija ima pravo uvida u poslovne knjige i drugu dokumentaciju finansijskih organizacija bankarskog sistema, kao i pravnih lica koja su sa finansijskom organizacijom koja je predmet kontrole povezana imovinskim, upravljačkim ili poslovnim odnosima.
(3) Kontrolu iz stava 1. ovog člana obavljaju ovlašćena lica Agencije koja imaju položen odgovarajući stručni ispit.
(4) Upravni odbor Agencije donosi akt kojim propisuje uslove i način polaganja stručnog ispita iz stava 3. ovog zakona.

Član 7.

(1) U obavljanju poslova u skladu sa odredbama ovog zakona, pravilima nadzora i struke Agencija je samostalna i nezavisna, a nadzor nad njenim radom vrši Narodna skupština Republike Srpske (u daljem tekstu: Narodna skupština), kojoj je odgovorna za svoj rad.
(2) Članovi Upravnog odbora Agencije, direktor i zaposleni u Agenciji ne odgovaraju za štetu koja nastane prilikom obavljanja dužnosti u okviru ovog zakona i drugih propisa kojima se uređuje bankarski sistem, osim ako se dokaže da su određenu radnju učinili ili propustili da učine namjerno ili grubom nepažnjom.

Član 8.

Pri obavljanju poslova iz nadležnosti Agencije ovlašćeni predstavnik Agencije prilikom predstavljanja koristi legitimaciju i značku Agencije, čiji oblik i način upotrebe propisuje direktor Agencije.

Član 9.

(1) Agencija predstavlja Republiku Srpsku na međunarodnim konferencijama, skupovima i u međunarodnim organizacijama, u okviru svoje nadležnosti.
(2) Agencija sarađuje sa međunarodnim organima, tijelima i institucijama nadležnim za kontrolu i nadzor banaka i drugih finansijskih organizacija.
(3) Radi obavljanja i unapređivanja poslova iz svoje nadležnosti, Agencija sarađuje sa nadzornim organima finansijskog sektora Republike Srpske i Bosne i Hercegovine, drugim kontrolnim organima i ostalim institucijama i organima.

III- OMBUDSMAN ZA BANKARSKI SISTEM

Član 10.

(1) U sastavu Agencije je Ombudsman za bankarski sistem (u daljem tekstu: Ombudsman), kao samostalna organizaciona jedinica, koji promoviše zaštitu prava i interese potrošača, odnosno fizičkih lica korisnika finansijskih usluga.
(2) Ombudsman, kao jedan od nosilaca zaštite prava potrošača u Republici Srpskoj , omogućava da se nastale nesuglasice i sporovi između institucija bankarskog sistema i korisnika finansijskih usluga mogu pravično i brzo riješiti od nezavisnih lica, sa minimumom formalnosti, usaglašavanjem, posredovanjem ili na drugi miran način.
(3) Ombudsman je nezavisan u obavljanju svojih zadataka i odgovara za njihovo izvršavanje, a sprovođenjem svojih funkcija ne djeluje kao zastupnik Agencije.

Član 11. Ombudsman je nadležan za:

a) pružanje informacija o pravima i obavezama korisnika i davalaca finansijskih usluga,
b) praćenje i predlaganje aktivnosti za unapređivanje odnosa između korisnika finansijskih usluga i finansijskih organizacija bankarskog sistema,
v) istraživanje aktivnosti na finansijskom tržištu, po službenoj dužnosti ili na osnovu prigovora, radi zaštite prava korisnika finansijskih usluga,
g) razmatranje prigovora korisnika finansijskih usluga, davanje odgovora, preporuka i mišljenja, te predlaganje mjera za rješavanje prigovora,
d) posredovanje u mirnom rješavanju spornih odnosa između korisnika finansijskih usluga i finansijskih organizacija bankarskog sistema,
đ) izdavanje smjernica ili preporuka o posebnim standardnim uslovima ili aktivnostima za primjenu dobrih poslovnih običaja u poslovanju finansijskih organizacija bankarskog sistema, te predlaganje Upravnom odboru Agencije donošenje akata iz njegove nadležnosti u oblasti zaštite prava korisnika finansijskih usluga,
e) saradnju sa nadležnim pravosudnim, upravnim i drugim