Na osnovu člana 16. stav 1. Zakona o upravi ("Službeni glasnik BiH", broj 32/02 i 102/09), te članova 14. i 136. Zakona o vazduhoplovstvu BiH ("Službeni glasnik BiH", broj 39/09) generalni direktor Direkcije za civilno vazduhoplovstvo Bosne i Hercegovine, donosi
UPUTSTVO
O POSTUPANjU SA GOVORNIM, VIDEO ZAPISIMA I ZAPISIMA PODATAKA U JEDINICAMA KONTROLE LETENjA
(Objavljeno u "Sl. glasnik BiH", br. 14 od 14 marta 2005, 107/10)
I- PODRUČJE PRIMJENE
Član 1.
Ovim Uputstvom definišu se postupci označavanja, skladištenja i čuvanja, izuzimanja i povrata operativnih zapisa u jedinicama kontrole letenja na magnetskom ili elektronskom mediju koji mogu biti u obliku disketne jedinice raznih formata, CD formata i DVD-a, a koje čine A/G i G/G operativne govorne veze, radarski podaci i zapisi operativnog video nadzora.
II- DEFINISANjE POJMOVA
(Definicije)
Član 2.
Služba vazduhoplovne navigacije (ANS)-je služba koja obuhvata službe kontrole letenja (ATS), upravljanje vazdušnim saobraćajem (ATM), službu vazduhoplovnih komunikacija, navigacije i nadzora (CNS), vazduhoplovnu meteorološku službu (MET), službu vazduhoplovnih informacija (AIS) i službu traganja i spašavanja (SAR).
Služba vazduhoplovnih komunikacija, navigacije i nadzora - u daljnjem tekstu (SNS) je služba za pružanje podrške i obezbjeđivanje uslova za rad drugih službi u sastavu službe vazduhoplovne navigacije.
CNS sistem - predstavlja sve CNS sisteme koji su u operativnoj upotrebi u jedinicama kontrole letenja, i služe za ostvarivanje složenog procesa vođenja aviona u svim fazama leta aviona.
CNS podsistem - predstavlja regionalnu grupu CNS sistema koji obuhvata jednu ili više jedinica kontrole letenja.
CNS sistem u jedinicama kontrole vazdušnog saobraćaja - je sistem koji podliježe verifikaciji, i nalazi se u operativnom korištenju direktno kod učesnika vazdušnog saobraćaja ili jedinicama kontrole letenja, a u svrhu kontrole vazdušnog saobraćaja, odnosno obrade podataka o letu aviona.
Jedinica kontrole letenja - tehničko i tehnološko opremljen sistem osposobljen za sigurno i bezbjedno vođenje aviona u letu i na zemlji, u unaprijed definisanom vazdušnom prostoru i prostorima na zemlji, u kojima se pružaju različiti nivoi usluga krajnjim korisnicima.
Jedinica službe vazduhoplovnih komunikacija, navigacije i nadzora - organizacijska cjelina koja se nalazi u sastavu jedinice kontrole letenja, i opremljena je tehničkim sredstvima i odgovarajućim ljudskim resursima osposobljena da upravlja, nadzire i obavlja definisane intervencije na CNS sistemima/uređajima kontrole letenja.
Medij operativnog zapisa - predstavlja sve oblike čuvanja i snimanja govora, podataka i slike koji se koriste u jedinicama kontrole letenja.
Vanredni događaj - predstavlja svaki prekid u radu ili operativno smanjenje nivoa usluga kontrole letenja, kao i sve nezgode i nesreće vazduhoplova koje se dogode tokom svih faza operacija vođenja vazduhoplova.
III- RUKOVANjE SA OPERATIVNIM ZAPISIMA
Član 3.
Zrakoplovno-tehničke službe jedinica kontrole letenja obavezne su da usaglase dnevne, sedmične i mjesečne operativne postupke sa medijima na kojima se nalaze zapisi sa preporukama i uputstvima proizvođača, kako bi se postigao optimalni životni vijek uređaja. U operativnom radu sa zapisima dopušten je rad samo sa ispravnim i pravilno označenim nosačima zapisa-medijima.
Uslovi skladištenja i čuvanja medija
Član 4.
U prostorijama zrakoplovno-tehničke službe, koje su namijenjene za skladištenje i čuvanje medija sa operativnim zapisima obavezno je osigurati slijedeće uslove:
- temperatura prostorije između 16oC i 32oC;
- relativna vlažnost zraka treba iznositi između 20% i 80%;
- zrak treba biti bez prašine, para ili dima zaštićenost prostorije od štetnih uticaja jakih elektromagnetskih polja,X-zraka, vibracija i sl.;
- odgovarajuću čistoću prostora (podova, namještaja i sl.).
Označivanje zapisa
Član 5.
Označavanje operativnih zapisa u jedinicama kontrole letenja je obavezno. Označavanje se treba obaviti na vidnom mjestu kučišta.
Za označavanje se trebaju koristiti naljepnice koje imaju mogućnost skidanja s kučišta bez ostavljanja traga na njemu.
Na kučištu nosača zapisa obavezno je čitko upisati slijedeće podatke:
- oznaka jedinice kontrole letenja;
- tačan naziv i oznaka sistema za snimanje operativnih zapisa;
- broj medija.
Izgled i sadržaj naljepnice nalazi se u Dodatku A ovog uputstva.
Ispisivanje naljepnice se vrši mašinski, odnosno osobnim računarom, ukoliko to operativni uslovi omogućavaju, ili ručno olovkom koja osigurava da se ispisani sadržaj neće lako izbrisati ili razliti po podlozi.
IV- POSTUPCI PRI SKLADIŠTENjU I ČUVANjU OPERATIVNIH ZAPISA
Član 6.
U svim jedinicama kontrole letenja obavezno se uspostavlja jedno odvojeno mjesto za skladištenje i čuvanje svih operativnih zapisa, koje treba biti pod direktnim nadzorom Dežurnog centra nadzora i upravljanja (CNU), kako bi se osigurao 24-satni nadzor.
Zapisi se skladište i čuvaju u specijalnim kutijama, koje se po razdvajaju i razvrstavanju prema vrsti zapisa i hronološkim redom odlažu u metalne ormare sa ugrađenom sigurnosnom bravom.
Ključ od sigurnosne brave nalazi se kod dežurnog CNU, i predmet je primopredaje dežurstva u CNU.
Prilikom izmjene medija zapisa